وسى تاريحي ءمانى زور وقيعا ەگەمەن ەلىمىزدىڭ جۇلدىزىن جارقىراتىپ, ابىرويىن اسىردى, مەرەيىمىزدى تاسىتتى. عاسىرلار بويى اڭساپ كۇتكەن تاۋەلسىزدىكتى جاريالاعان پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ باستاعان ەل-جۇرتىمىز ماڭگىلىك ەل بولۋدىڭ باستى العىشارتتارىن ءتۇزىپ, جاسامپازدىق جولىنا, دامۋدىڭ داڭعىلىنا ءتۇستى.
اتا زاڭىمىزدىڭ قابىلدانۋى, مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىنىڭ پايدا بولۋى, قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ قۇرىلۋى, شەكارامىزدىڭ شەگەندەلۋى, ەكونوميكامىزدىڭ دامۋى, ءتول تەڭگەمىزدىڭ قولدانىسقا ەنگىزىلۋى, شەتتە جۇرگەن قانداستارىمىزدىڭ اتاجۇرتقا ورالۋى, ءدىنىمىز بەن ءتىلىمىزدىڭ تىنىسى اشىلىپ, رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ قايتا جاندانۋى حالقىمىزدىڭ كەلەشەككە دەگەن سەنىمىن وياتىپ, ۇلكەن سەرپىلىس تۋدىردى. مۇنىڭ بارلىعى از عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ ىرگەلى ەل, ايبىندى مەملەكەت بولىپ قالىپتاسقانىن ۇقتىرادى.
سونىمەن بىرگە ەل ورتالىعىنىڭ ارقاعا كوشىرىلىپ, جاڭا استانانىڭ ءوز سانىمەن بوي تۇزەۋى, ونىڭ قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە الەمدىك قوعامداستىق جۇگىنەتىن ساياسي بەدەلدى الاڭعا اينالىپ, ەلىمىزدىڭ باستى برەندى رەتىندە تانىلۋى بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماقتانىش سەزىمىن وياتىپ, مارتەبەسىن اسىردى.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا جۇرگىزىلگەن ساليقالى ساياساتتىڭ ارقاسىندا قازاقستان بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋدىڭ, ىشكى بىرلىكتى نىعايتۋدىڭ جارقىن ۇلگىسىن, الەم ەلدەرىمەن سىيلاستىققا نەگىزدەلگەن ايشىقتى قاتىناستاردىڭ دارا جولىن قالىپتاستىردى. وسى ورايدا ەلباسىنىڭ باستامالارى نەگىزىندە قازاقستاننىڭ يادرولىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ سالاسىندا كوشباسشى ەل رەتىندە تانىلىپ, بەيبىتشىلىكتەن وزگە تىلەگى جوق الەم جۇرتشىلىعىنىڭ العىسىنا بولەنگەنىن ايرىقشا اتاپ وتكەنىمىز ورىندى. سونداي-اق ەلىمىزدىڭ بىتىمگەرلىك باعىتىنداعى باستامالارىن, ساياسي جانجالدار مەن قارۋلى قاقتىعىستار ورشىگەن وڭىرلەردەگى احۋالدى رەتتەۋدەگى ءرولىن, ىقتيمال كيكىلجىڭدەردىڭ الدىن الۋداعى باتىل ءارى ساۋاتتى ءىس-قيمىلدارىن حالىقارالىق قوعامداستىق مويىنداپ, وزدەرىنىڭ جوعارى باعاسىن بەرۋدە. قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتتاعى جەمىستى ءىس-ارەكەتتەرى ەلىمىزدىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشەلىككە سايلانۋىنا باستى العىشارت بولعانىن دا ايتا كەتكەنىمىز ءجون.
قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتتاعى جەتىستىكتەرى حالىقارالىق بەدەلدى ۇيىمداردىڭ شەڭبەرىندەگى ءىس-قيمىلدارىنان انىق كورىنەدى. ەلىمىزدىڭ بۇۇ, ەقىۇ, شىۇ, يىۇ, اوسشك, ەاەو, ۇقشۇ ءتارىزدى حالىقارالىق جانە ايماقتىق ۇيىمداردىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسى رەتىندە ولاردىڭ جۇمىسىنا ءوز باستامالارىمەن سەرپىن بەرىپ كەلە جاتقانى اۋىز تولتىرىپ ايتاتىن جايت. بۇلاردىڭ سوڭعى ۇشەۋى قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن جانە قاتىسۋىمەن قۇرىلعانى بەلگىلى.
قازاقستاننىڭ 2010 جىلى ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋى, وسى جىلى ونىڭ ءسامميتى استانادا تابىستى وتكىزىلگەنى بارشاعا ايان. 2011-2012 جىلدارى ەلىمىزدىڭ يىۇ-عا توراعالىق ەتكەنى دە تاريحتا التىن ارىپپەن جازىلىپ قالدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ تمد-عا العاشقى بولىپ ەكسپو-2017 كورمەسىن استانادا جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانىن دا تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى تابىستارىمىزدىڭ ەڭ باستىلارىنىڭ ءبىرى دەسەك قاتەلەسپەيمىز.
وسىدان شيرەك عاسىر ۋاقىت بۇرىن ەلىمىزدىڭ الەم كارتاسىندا لايىقتى بەلگىلەنبەگەنى ءمالىم. ياعني الەمگە بەلگىسىز, جابىق بولىپ كەلگەن قازاقستان تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءوزىنىڭ سىرتقى ساياساتتاعى قادامدارىمەن عانا ەمەس, ەكونوميكالىق تابىستارىمەن دە كەڭىنەن تانىلدى.
بۇل ورايدا قازاقستاننىڭ باسەكەگە قابىلەتى جوعارى, دامىعان 50 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلعانىن ماقتانىشپەن ايتۋىمىز كەرەك. وسىنداي دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ساپىنان كورىنۋىمىزگە ەل ەكونوميكاسىنىڭ ۇدايى ءوسۋ ۇستىندە بولعانى, كاسىپكەرلىك سالاسىنا مەملەكەت تاراپىنان جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىلگەنى, سىرتقى جانە ىشكى ينۆەستورلار ءۇشىن ءتيىمدى جاعدايلار جاسالعانى, ەل داۋلەتىن ەسەلەۋگە اسا قاجەت ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ءىسىنىڭ جولعا قويىلعانى مۇمكىندىك بەردى. سونىمەن قاتار كوممۋنيكاتسيا, ءوندىرىس ورىندارىنىڭ دامۋى, اۆتوموبيل جولدارى مەن تەمىر جولداردىڭ كوپتەپ سالىنۋى, اۋىل شارۋاشىلىعى سىندى باسقا دا ءتيىمدى سالالارعا باسا نازار اۋدارىلۋى ەكونوميكامىزدىڭ وركەندەۋىنە سەرپىن بەردى. مۇنىڭ بارلىعى «نۇرلى جول» باعدارلاماسى سىندى مەملەكەتتىك اۋقىمدى جوبالاردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا مۇمكىن بولدى. بۇگىنگە دەيىن ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا 260 ميلليارد دوللاردان استام شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بۇل الەمدىك دەڭگەيدەگى بيزنەس-قاۋىمداستىقتىڭ قازاقستانعا زور سەنىممەن قارايتىنىن ايعاقتايدى.
جوعارىدا كەلتىرىلگەن بارلىق مىسالدار اينالىپ كەلگەندە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا, جۇمىسسىزدىقتى قىسقارتۋعا, ەل تۇرعىندارىنا قاجەتتى الەۋمەتتىك زاماناۋي نىسانداردىڭ كوپتەپ سالىنۋىنا, جاس ۇرپاقتى ۋاقىت تالابىنا ساي تاربيەلەپ, ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتار لايىقتى شارالاردىڭ قابىلدانۋىنا كەڭىنەن جول اشتى. اسىرەسە اۋىلداردى قولداۋعا ارنالعان ارنايى باعدارلامانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى وڭ ناتيجەسىن كورسەتتى.
بۇگىنگى قازاقستاننىڭ بارلىق جەتىستىكتەرى ەل ىنتىماعىنىڭ, ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ اۋىزبىرشىلىكتە بولۋىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى انىق. ەل بىرلىگىن نىعايتۋ مەملەكەتتىڭ ساياسي باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولعاندىقتان, بۇل باعىتتا قولعا الىنعان شارالار ءوزىنىڭ اۋقىمدىلىعىمەن ەرەكشەلەنۋدە. وسى ورايدا ەلباسى باستاماسىمەن, جۇرتشىلىقتىڭ قولداۋىمەن قۇرىلعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ورنى بولەك. ەلىمىزدەگى بارلىق ەتنوستاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ وتىرعان بۇل ينستيتۋتتىڭ قىزمەتىنە بۇگىندە الەمنىڭ كوپتەگەن مەملەكەتتەرى قىزىعۋشىلىق بىلدىرۋدە.
ەلىمىزدىڭ مادەني-رۋحاني ومىرىنە قاتىستى ىسكە اسىرىلعان شارۋالاردى ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. وسى ارادا «مادەني مۇرا» جوباسى اياسىندا اتقارىلعان شارالاردى, قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنىڭ تويلانۋىن, سوڭعى كەزدەرى قوعامىمىزدا ەرەكشە سەرپىلىس تۋدىرعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنان تۋىندايتىن مىندەتتەردىڭ كۇن تارتىبىنە شىعارىلۋىن جانە تاعى باسقا دا اۋقىمدى جۇمىستاردى اتاپ كورسەتكەن ابزال.
تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا اتقارىلعان, كوڭىلگە ايرىقشا اسەر ەتەتىن يگىلىكتى ءىستىڭ ءبىرى رەتىندە ەلباسىنىڭ شەتتەگى قانداستارىمىزدى اتامەكەنگە رياسىز پەيىلمەن شاقىرعانىن ايتۋعا بولادى. ناتيجەسىندە بۇگىنگە دەيىن شارتاراپتان ميلليوننان استام قانداسىمىز ءوز اتاجۇرتىنا ورالدى. بۇل كوش ءالى دە جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى.
ەگەمەن ەلىمىز جاستاردى قولداۋ ىسىندە كەڭ اۋقىمدى شارالار قابىلدادى. باسقاسىن ايتپاعاندا, ءبىر عانا «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى ەل جاستارىنىڭ الەمنىڭ ەڭ بەلدى وقۋ ورىندارىندا وقۋىنا جاعداي جاسالىپ, ولارعا قارجىلاي لايىقتى كومەك كورسەتىلدى. بۇگىندە بۇل باعدارلاما بويىنشا ءبىلىم العان جاستاردىڭ سانى 12 مىڭنان اسىپ وتىر. ولار ينتەللەكتۋالدى قوعام ورناتۋدىڭ جولىن تاڭداعان جاستاردىڭ قاتارىن تولىقتىرا تۇسۋدە.
ەلىمىزدە مەملەكەتتىك كاسىبي اپپارات قۇرۋ, ەسەپ بەرەتىن مەملەكەتتى قالىپتاستىرۋ, زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, يندۋستريالاندىرۋ جانە ەكونوميكالىق وسىمگە قول جەتكىزۋ, بىرتەكتىلىك پەن بىرلىك قاعيداتتارىنا قاتىستى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. بۇل ورايدا ەلباسى ۇسىنعان «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىندا كورسەتىلگەن باعىتتار ءتيىمدى تۇردە قولعا الىنىپ, ونىڭ يگىلىگىن حالىق كورىپ وتىر. ۇلت جوسپارى حالىقتىڭ اتقارۋشى بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىرىپ, زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقاردى. بۇكىل مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تۇرعىندارعا ەلەكتروندى فورماتتا ۇسىنۋ قولعا الىنۋدا. بۇل قازىردىڭ وزىندە تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر. اتالعان باعىتتاعى شارالار «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ودان ءارى دامىتىلا بەرمەك.
قورىتا ايتقاندا, تاۋەلسىزدىككە ءتاۋ ەتكەن حالقىمىز ءوز وتانى – قازاقستاننىڭ وركەندەۋ كەزەڭىنە كۋا بولۋدا. ەندەشە 2050 جىلعا دەيىن الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسىلۋدى ماقسات ەتكەن وتانىمىزدىڭ قارىشتى قادامىنا ساتتىلىك تىلەگەننەن وزگە نيەتى جوق حالقىمىزدىڭ اسپانى اشىق, تىرلىگى باياندى, مەرەيى ۇستەم بولعاي!
«ەگەمەن قازاقستان»
