ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين جەتەكشىلىك ەتكەن وتىرىستا ەڭ الدىمەن كۇن تارتىبىنە ساي جەتى زاڭ جوباسى بويىنشا قورىتىندى ازىرلەۋ جونىندە شەشىم قابىلداندى. اتاپ ايتقاندا, ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى گلەب ششەگەلسكي «گاز جانە گازبەن قامتۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا قاتىستى بايانداما جاسادى. سول سياقتى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى گۇلنار يكسانوۆا كينەماتوگرافيا تۋرالى جانە ونىڭ ماسەلەلەرىن رەتتەۋگە باعىتتالعان زاڭ جوباسى جونىندە ءسوز السا, دەپۋتات نۇرتاي سابيليانوۆ ارنايى ەكونوميكالىق جانە يندۋستريالىق ايماقتار تۋرالى زاڭ جوباسىنا ىلەسپە تۇزەتۋلەر, سونداي-اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق تۋرالى شارتقا قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ قوسىلۋى تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى جانە قازاقستان مەن ازەربايجان ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى تابىس پەن م ۇلىككە قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ, سالىق تولەۋدەن جالتارۋعا جول بەرمەۋ تۋرالى كونۆەنتسياعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارى جونىندە باياندادى. دەپۋتاتتاردىڭ داۋىسقا سالۋىمەن اتالعان ماسەلەلەرگە قاتىستى ارنايى قاۋلى قابىلدانىپ, الداعى ۋاقىتتا زاڭ جوبالارى جونىندە جان-جاقتى جۇمىستار جۇرگىزىلەتىن بولدى.
سودان كەيىن حالىق قالاۋلىلارى ماجىلىستەگى قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ حاتشىسى تاتيانا ياكوۆلەۆانىڭ تانىستىرۋىمەن «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ (سالىق كودەكسى) جوباسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ سەناتى ەنگىزگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جونىندەگى زاڭ جوبالارى تالقىلاندى.
بايانداماشىنىڭ ايتۋىنشا, اتالعان زاڭ جوبالارىنا پارلامەنت سەناتى 35 تۇزەتۋ ەنگىزگەن. ونىڭ ىشىندە كورسەتىلەتىن فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتتەردى جانە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردى ەسەپكە الۋ مەن وتكىزۋ جونىندە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى, ەركىن قويما يەلەرى رەتىندە تىركەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن وندىرۋشىلەر ءۇشىن ققس-تان (قوسىمشا قۇن سالىعى) بوساتۋدى ۇسىنۋ, بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەرگە ارنالعان ەلەكتروندى كاسسالار بويىنشا 1,5 ەسە ۇلعايتىلاتىن مولشەرلەمەلەردى قوسپاعاندا, ويىن بيزنەسى ءۇشىن سالىقتى 2 ەسە ارتتىرۋ سىندى ماسەلەلەر بار.
«جالپى, سەنات ەنگىزگەن وسى تاقىلەتتەس وزەكتىلىگى مەن ماڭىزى جوعارى تۇزەتۋلەر ءماجىلىس ماقۇلداعان زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسىن وزگەرتپەيدى جانە مازمۇنىن ناشارلاتپايدى. سوندىقتان دا قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتى اتالعان زاڭ جوباسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ سەناتى ەنگىزگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلارعا كەلىسىم ءبىلدىرۋدى ۇسىنادى», دەدى ت.ياكوۆلەۆا.
دەپۋتاتتاردىڭ جوعارىدا اتالعان زاڭ جوبالارىن ءبىراۋىزدان ماقۇلداۋىنان كەيىن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ بايانداۋىمەن «ستاندارتتاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى مەن وسىعان قاتىستى ولشەم بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ستاندارتتاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جونىندە بايانداما جاسادى. بۇل زاڭ جوبالارى ءبىرىنشى وقىلىمدا قارالعان بولاتىن. «قازىرگى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ جاعدايىندا بيزنەستى دامىتۋ ءۇشىن ولشەمدەردىڭ بىركەلكىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, وتاندىق ءوندىرىستىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە حالىقارالىق ساۋدا سەرىكتەستىكتەرىنىڭ سەنىمىنە يە بولۋ ماسەلەلەرى باستى نازارعا الىنۋى ءتيىس. بۇل قاجەتتى ولشەۋ دالدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ىسكە اسادى. زاڭ جوباسىندا شىعارىلاتىن ءونىمنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ ءتيىمدى مەحانيزمى رەتىندە ولشەۋ قۇرالدارىن كاليبرلەۋدى دامىتۋعا جانە بيزنەستىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن وندىرىستىك تەحنولوگيالارعا باسا نازار اۋدارىلادى», دەدى ج.قاسىمبەك.
ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, ولشەۋ قۇرالدارىن كاليبرلەۋ – ولشەۋ دالدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن يكەمدى جانە وزدىگىنەن رەتتەيتىن قۇرال. وسىعان بايلانىستى وتاندىق وندىرۋشىلەر مەن بيزنەس كاليبرلەۋگە كوشۋگە مۇددەلى. سەبەبى بۇل قاجەتتى ولشەۋ دالدىگىن وزدەرىنىڭ انىقتاۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن كورىنەدى. الايدا ولشەۋ قۇرالدارىن كاليبرلەۋ قازاقستاندا كەڭ تارالماي وتىر. ءتىپتى دامۋ دەڭگەيى دە تومەن ەكەن. ال تالقىلاۋ بارىسىندا ءسوز العان دەپۋتاتتار تاراپىنان سالادا دەلدالدار سانى ءوسىپ, ول ءوز كەزەگىندە ستاندارتقا قولجەتىمدىلىك قىزمەتىنىڭ قىمباتتاۋىنا جول اشۋى مۇمكىن دەگەن پىكىر ايتىلدى. سونداي-اق زاڭ جوباسىندا ستاندارتتاۋ تۋرالى ۇلتتىق ورگانمەن كەلىسىمشارت جاساسۋ ءۇشىن زاڭدى جانە جەكە تۇلعالارعا قويىلاتىن تالاپتار ناقتى كورسەتىلمەگەنى دە ايتىلدى. وسى رەتتە ماسەلەنى شەشۋ تەتىگىن قالىپتاستىرۋدى, جۇرگىزۋدى جانە سۇيەمەلدەۋدى ۇلتتىق ستاندارتتاۋ ورگانى جۇرگىزەتىن نورماتيۆتىك تەحنيكالىق قۇجاتتاردىڭ بىرىڭعاي مەملەكەتتىك قورىنا نازار اۋدارعان ءماجىلىس توراعاسى اتالعان اقپاراتتىق جۇيەنى جالپىعا ورتاق قولجەتىمدى ەتۋگە نە كەدەرگى بولىپ وتىرعانىن ءسوز ەتتى. «ارينە, ستاندارتتاۋ ينستيتۋتى ودان تۇسكەن قارجىمەن اقپاراتتىق جۇيەنى جۇرگىزۋ بويىنشا شىعىندارىن جاباتىنى تۇسىنىكتى. الايدا ونى تاراتۋ ءۇشىن ارادا دەلدالدىڭ بولۋى قانداي قاجەتتىلىكتەن تۋىنداپ وتىر؟ ونىڭ ۇستىنە زاڭ جوباسىندا ولاردى تاڭداۋ بويىنشا, قىزمەت قۇنى بويىنشا, ءتىپتى اقپاراتتاردىڭ شىنايىلىعىنا جاۋاپكەرشىلىك تۋراسىنان ەشقانداي ولشەم, تالاپ بەلگىلەنبەگەن. جۇمىس توبى ەكىنشى وقىلىمعا دەيىن وسى باپتى قاراپ, ماڭىزدىلىعىنا قاتىستى ناقتى شەشىم قابىلداۋى ءتيىس», دەدى ن.نىعماتۋلين.
ايتا كەتەيىك, ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدانعان زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى سۋبەكتىلەردىڭ جانە ولاردىڭ ستاندارتتاۋ سالاسىنداعى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىندەگى قاتىناستارىنىڭ جيىنتىعى رەتىندە ۇلتتىق ستاندارتتاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى. وندا ستاندارتتاۋدىڭ ماقساتتارى, قاعيداتتارى, ستاندارتتاۋ سۋبەكتىلەرىنىڭ قۇزىرەتى مەن ولاردىڭ ءوزارا ءىس-قيمىل راسىمدەرى ناقتى ايقىندالعان.
وتىرىس سوڭىندا زاۋرەش امانجولوۆا, ساكەن قانىبەكوۆ, ەكاتەرينا نيكيتينسكايا, زاعيپا باليەۆا, ازات پەرۋاشەۆ سىندى حالىق قالاۋلىلارى ورتالىق مەملەكەتتىك ورگان باسشىلارىنىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋالدار جولدادى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
