ەگەر وسى ايتىلعان تۇجىرىمدى اقتوبە وبلىسى مىسالىندا ودان ءارى ناقتىلاي تۇسەر بولساق, ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە ايماق ەكونوميكاسىن ودان ءارى دامىتۋعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا مولشەرى 313 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ تۇسەدى. سالىستىرمالى تۇردە العاندا بۇل جوعارى سوما, بيىك كورسەتكىش. وسى ارقىلى اقتوبە ينۆەستيتسيا تارتۋدا رەسپۋبليكا وبلىستارى اراسىندا ەڭ الدىڭعى قاتارعا شىعىپ وتىر.
مول ينۆەستيتسيالىق قاراجات ءوز كەزەگىندە ايماقتا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرە ءبىلدى. بۇل باعىتتا اتالعان باعدارلاما شەڭبەرىندەگى ەكىنشى بەسجىلدىق ارالىعىندا الىنعان اسۋلار ارشىندى. ءدال وسى تۇستا تارتىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 127 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپتى. وسى ارقىلى 2000-عا جۋىق جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك تۋىپ, جيىرماعا جۋىق جوبانىڭ تۇساۋى كەسىلىپتى.
سونداي-اق يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا اتقارىلعان جوبالار كولەمى دە كوڭىلدەن شىعادى. مۇنىڭ ىشىندە ەكسپو-2017-ءنىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالارىن وندىرىسكە ەنگىزۋ جونىندەگى باستامالاردىڭ ورنى ايرىقشا. وسىعان وراي وبلىستا جالپى قۇنى 43 ميلليارد تەڭگەنىڭ 18 جوباسى ىرىكتەلگەن. بۇگىنگى كۇنى ونىڭ ارقايسىسىنا قاتىستى جان-جاقتى جوبالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, بۇلاردىڭ قاتارىندا ونەركاسىپ, مۇناي-گاز ءوندىرىسى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ سەكىلدى ومىرشەڭ جوبالار جاسالعان.
وسىنداي جەتىستىكتەر مەن تابىستاردا «اقتوبە» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ ەلەۋلى ۇلەسى بار. قازىرگى كەزدە ونىڭ قۇرىلعانىنا 2 جىل تولىپ وتىر. ءوڭىر يندۋسترياسىنىڭ ءون بويىنا قان جۇگىرتىپ وتىرعان قۇرىلىمنىڭ جالپى اۋماعى 200 گەكتاردى قۇرايدى. بۇگىنگى تاڭدا مۇندا قىزمەت جاساپ جۇرگەن كاسىپورىنداردىڭ دەنى ءوز جوبالارىن شەتەل كاپيتالى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرۋدا. بۇلاردىڭ باسىم بولىگى بولگاريا, شۆەيتساريا, گەرمانيا جانە تۇركيا ەلدەرىنىڭ جوبالارى.
– يندۋستريالىق ايماقتىڭ اتقارار قىزمەتى سان-سالالى. ونىڭ مىندەتى قوماقتى ينۆەستيتسيا قۇيا الاتىن وتاندىق جانە شەتەلدىك كاسىپورىنداردى ايماق اۋماعىنا ورنالاستىرۋمەن شەكتەلمەيدى. بۇعان قوسا ءبىز وسى ارقىلى وڭىردەگى سالىقتىق بازانىڭ كولەمىن ودان ءارى كەڭەيتۋ شارالارىن بەلگىلەپ وتىرمىز. ال تۇپكى ماقسات – جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدى ودان ءارى جالعاستىرۋ بولىپ قالا بەرمەك, – دەدى بىزگە اقتوبە وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ولجاس سماعۇلوۆ.
ءسوز سوڭىندا «اقتوبە» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ كەلەشەگى تۋرالى ەكى-ءۇش اۋىز ءسوز قوسقاندى ءجون كورەمىز. بۇل, ءبىرىنشى كەزەكتە, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق تۇرعىدان دامۋدىڭ تاپتىرماس تەتىگى, تاپتىرماس مۇمكىندىگى. ءارى يندۋستريالىق ايماق – ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ تامىر سوعىسىن رەتكە كەلتىرە الاتىن بارومەتر. بۇل قۇرىلىم تولىق قايتارىممەن جۇمىس ىستەگەن جاعدايدا وڭىردەگى تابىستار مەن جەتىستىكتەر تىزبەگى دە وسە تۇسپەك. سونىمەن بىرگە يندۋستريالاندىرۋ مۇددەسىن كوزدەيتىن قۇرىلىم الەمدىك ولشەمدەر مەن تالاپتارعا ساي ءوندىرىستىڭ ءورىسىن اشۋدىڭ ومىرشەڭ ءتاسىلى. بيىل «اقتوبە» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ يگەرىلۋ كورسەتكىشى 50 پايىزدىق مولشەردى قۇرادى. ونىڭ قۇرىلعان ەكى جىلدىق مەرزىمىنە شاققاندا مۇنىڭ ءوزى قاناعات تۇتۋعا تۇراتىنداي كورسەتكىش.
ەكىنشى ءبىر قىرىنان قاراستىرعاندا, ايماقتىڭ ايتارلىقتاي مول الەۋەتى قازىرگى كۇنى تولىق پايدالانىلماي تۇرعانى دا ايقىن كورىنەدى. الايدا الداعى جىلى وسى ولقىلىقتىڭ ورنى تولىعاتىن ءتۇرى بار. وسى كەزدە مۇندا تاعى دا ون كاسىپورىن ءوز جۇمىسىن باستايدى دەپ كۇتىلۋدە. سول ۋاقىتتا «اقتوبە» يندۋستريالىق ايماعىنىڭ يگەرىلۋ كورسەتكىشىن شامامەن 75-80 پايىزعا دەيىن كوتەرۋگە مۇمكىندىكتەر تۋادى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
