بۇل وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەس ينستيتۋتتىق رەفورماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى اياسىندا اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى ىستەردىڭ ءبىرى. باعدارلامانىڭ 61-قادامىندا ەت ءوندىرىسى مەن وڭدەۋدى دامىتۋ ءۇشىن, «نەگىزگى مىندەت شيكىزات بازاسىن دامىتۋ جانە وڭدەلگەن ونىمدەردى ەكسپورتتاۋ» ەكەنى ايتىلعان بولاتىن. وسى ورايدا, «ساپا-2002» جشس-ءى بۇگىندە 4,5 مىڭ قوي بورداقىلاۋدا. الداعى ۋاقىتتا جىلىنا 1 مىڭ توننا جوعارى ساپالى قوي ەتىن ءوندىرۋدى ماقسات ەتىپ وتىرعان شارۋاشىلىقتا جوبا تولىق اياقتالسا, جوعارىدا اتالعان كەشەندە ءبىر مەزگىلدە 10 مىڭ قويدى بورداقىلاۋعا مۇمكىندىك تۋماق.
سەرىكتەستىك باسشىسى نۇرجان ءاشىروۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى قوزى ەتىنە يراندىقتار مەن ارابتار قىزىعۋشىلىق تانىتسا, سەمىز قويلارعا وزبەكستان ەلىنەن سۇرانىس بار ەكەن. ياعني شارۋاشىلىق ەت ەكسپورتىن دامىتۋدى قولعا الماق. مەملەكەتتىك قولداۋلار ناتيجەسىندە جاڭا تەحنيكالارعا قول جەتكىزىپ كاسىبىن وركەندەتىپ وتىرعان شارۋاشىلىقتا جۇمىسپەن 120 ادام قامتىلعان.
«ساپا-2002» جشس-دا قويدان بولەك, جىلقى مەن ءىرى قارا دا بار. جالپى مال باسى 9 مىڭنان اسادى. مال شارۋاشىلىعىمەن قاتار ەليتالى بيداي, ماقسارى جانە جوڭىشقا تۇقىمىن وندىرۋمەن اينالىساتىن سەرىكتەستىك ت ۇلىكتەردىڭ جەم-ءشوبىن دە وزدەرى ازىرلەيدى. وسىمدىك مايىن شىعاراتىن تسەح تا جۇمىس ىستەيدى. اۋدانعا جاساعان جۇمىس ساپارى كەزىندە وسىنداي يگى جۇمىستاردىڭ بارىسىمەن تانىسىپ شىققان وبلىس اكىمى ج.تۇيمەباەۆ وڭدەۋ ونەركاسىبىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ء«تۇرلى تاعامداردى ارنايى دايىنداپ, ەتتى شەتەلگە ەكسپورتتاۋعا بولادى. بۇل قاي جاعىنان الىپ قاراساق تا ءتيىمدى», دەي كەلە ءوڭىر باسشىسى اۋدان اكىمى تولەگەن تەلعاراەۆقا كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋدى تاپسىردى.
ايتا كەتەيىك, 2017 جىلدىڭ 1 قازانىنداعى دەرەك بويىنشا وبلىستاعى شارۋاشىلىقتاردىڭ بارلىق ساناتتارىندا 949,8 مىڭ ءىرى قارا مال, 3956,6 مىڭ قوي, 291,6 مىڭ جىلقى, 25,8 مىڭ تۇيە, 2606,6 مىڭ قۇس بار. وبلىس بويىنشا 153,4 مىڭ توننا ەت (تىرىدەي سالماقتا), 575,7 مىڭ توننا ءسۇت, 254,6 ملن دانا جۇمىرتقا ءوندىرىلدى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى قورىتىندىسى بويىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىم كولەمى 376,5 ملرد تەڭگە بولىپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2%-عا ارتقان. ال جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمى العاشقى جارتىجىلدىقتا 1 340 491 ملن تەڭگە بولىپ, رەسپۋبليكا بويىنشا وبلىس 5-ورىندى يەمدەنىپ وتىر. اعىمداعى جىلدىڭ قازان ايىنداعى كورسەتكىشكە سايكەس, نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 374 907 ملن تەڭگەگە جەتكەن. ينۆەستيتسيا سالىمدارىنىڭ باسىم بولىگى ونەركاسىپ سالاسىنا, كولىك جانە قويمالاۋ, سونداي-اق جىلجىمايتىن م ۇلىكپەن جاسالاتىن وپەراتسيالار سالاسىنا تيەسىلى. نەگىزگى ينۆەستيتسيالىق سالىمداردىڭ 57,3 پايىزىن شاعىن كاسىپورىندار جۇزەگە اسىرعان.
وڭىردەگى اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارىن وندىرۋشىلەردىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جۋىردا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اكىمدىگى مەن ءنوۆوسىبىر قالاسىنداعى «فۋدسيب» ساۋدا كەشەنى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. ياعني, قازىرگى تاڭدا وڭتۇستىكتە وندىرىلگەن تاۋارلاردىڭ ءنوۆوسىبىر قالاسىنا ءبىرىنشى جەتكىزىلىمىن جونەلتۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق «وڭتۇستىك» ايو «RIC ON EXPORT» اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمىن وندىرۋشىلەردىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن دامىتۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە ورتالىقپەن قارجىلاندىرىلعان اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن «RIC ON KORME» اتتى تۇراقتى كورمە-جارمەڭكە ۇيىمداستىرىلۋدا.
وڭىردە وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋدى كوزدەگەن كاسىپكەرلەرگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلۋدە. اتاپ وتەرلىگى, جۇمىس ىستەپ تۇرعان شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى بيىل 177 014 بىرلىكتى قۇراپ, بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 4,9 پايىزعا ارتقان. بۇل ورايدا رەسپۋبليكا بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن سۋبەكتىلەردىڭ 15,3 پايىزى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا تيەسىلى ەكەنىن دە ايتا كەتەلىك. سونىمەن قاتار بيىل وڭىردە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتە جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانى 357 412 ادامعا جەتىپ وتىر.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
