ەرتارعىن تىلەگەنوۆ بىزگە مارال ءوسىرۋ ىسىنە بەت بۇرعانداعى باستى ماقساتى – پانتومەن ەمدەۋ ورتالىعىن قۇرۋ ەكەنىن ايتىپ بەردى. ءتىپتى ول مۇنى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەكى قاباتتى شيپاجاي عيماراتىن تۇرعىزىپ تا قويىپتى. قازىر ونىڭ ىشكى ارلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىنا كۋا بولدىق. ىسكەر ازامات ونى الداعى جىلى پايدالانۋعا بەرۋدى ۇيعارعان. ول بۇل ىسكە كىرىسپەس بۇرىن شىعىس قازاقستانداعى مارال ءوسىرۋ ءىسىن بەس ساۋساعىنداي مەڭگەرگەن «باگراتيون» شارۋاشىلىعىنىڭ ءىس-تاجىريبەسىمەن تانىسىپ قايتىپتى. وسىدان جاڭا كاسىبىنىڭ قىر-سىرىنا بايلانىستى كوپ جايتتەردى كوڭىلىنە ءتۇيىپتى.
العاشقىدا ەرتارعىننىڭ ويىندا مارالدار اقتوبە ايماعىنا جەرسىنىپ كەتە الار ما ەكەن دەگەن الاڭداۋشىلىق بولىپتى. دەگەنمەن بۇگىنگى كۇنى بۇل توپىراقتىڭ تابيعاتى مارال وسىرۋگە قولايلى ەكەنىنە كوزىن جەتكىزىپ كەلەدى. ويتكەنى ونىڭ باقىلاۋىنشا ءوڭىردىڭ كليماتتىق ەرەكشەلىگى مارالدارعا ەشقانداي اسەر ەتپەپتى. ءتىپتى ءبىر كۇنى ول جايىلىمدا جۇرگەن جانۋارلاردىڭ ءبىر جەرگە شوعىرلانىپ, ويناقتاپ, سەكىرىپ جۇرگەنىن كورەدى. مۇنىڭ ءوزى جەرگىلىكتى جەردىڭ تابيعاتى مەن كليماتىنا مارالداردىڭ ۇيرەنىپ قالعانىنىڭ بەلگىسى دەيدى كاسىپكەر.
ە.تىلەگەنوۆتىڭ ەندىگى تىلەگى اقتوبەنىڭ قىسىنا العاش رەت تۇسكەلى تۇرعان ارۋ جانۋارلاردىڭ جاي-كۇيى بولىپ وتىر. بۇدان ءارى تولدەيتىن ۋاقىتتارى دا جاقىندايدى. مارالداردىڭ قىر-سىرى مەن جاي-كۇيىن جاقسى بىلەتىن, ونى كۇتىپ باپتاي الاتىن مامانداردىڭ قاجەتتىلىگى دە وسىندا. ءبىر جاقسىسى بۇعان دا الدىن-الا قام جاسالىپتى. بيىل جوعارىدا ايتىلعان «باگراتيون» شارۋاشىلىعىندا التى ادام ارنايى وقىپ قايتىپتى. بۇعان قوسا الداعى جىلى اشىلاتىن پانتومەن ەمدەيتىن شيپاجايدىڭ قىزمەتىن وڭ جولعا قويۋ ءۇشىن 4-5 مامان الماتى قالاسىنداعى ورتالىقتا ارنايى كۋرستەن وتكىزىلمەك.
ءبىز ءۇشىن تاعى ءبىر قاجەتتى ماسەلە بار دەپ جالعاستىردى ەرتارعىن بۇدان ءارى ءوز اڭگىمەسىن. بۇل –مارالداردىڭ ازىعى مەن وزگە دە قاجەتتى راتسيوندىق قورەكتەرىنە بايلانىستى. راس, بارلىق تۇياقتى جانۋارلار سەكىلدى مارالداردىڭ دا باستى قورەگى –تابيعي ءشوپ پەن جەم. ءبىز ونىڭ قاجەتتى مولشەرىن دايىندادىق. بۇعان قوسا 5 توننا اسقاباقتى جانە 5 تونناعا جۋىق ءسابىز بەن ورامجاپىراقتى كوكونىس وسىرۋمەن اينالىساتىن ارىپتەستەرىمىزدەن ساتىپ الدىق. بۇلار مارالداردىڭ بويىنداعى دارۋمەندەر مولشەرىن كوبەيتەدى دەيدى ول.
مىنە, وسىلايشا كەڭ بايتاق رەسپۋبليكامىزدىڭ شىعىسىندا كەڭىنەن وركەندەگەن مارال شارۋاشىلىعى بۇگىندە ءوز اۋقىمىن كەڭەيتىپ, ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىنە دە ورنىعىپ كەلەدى. ەڭ باستىسى اقتوبەلىكتەردىڭ بۇعان دەيىن بەتتەسىپ كورمەگەن كاسىپتى جاتىرقاماي, توسىرقاماي بۇعان كادىمگىدەي يكەمدەلە باستاعانى سۇيسىندىرمەي قويمايدى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە