08 قاراشا, 2011

قوي ۇستىندە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان اۋىل

607 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
قىزىلورداڭىز شولەيتتى ايماق قوي. بۇيرا قۇمدارى بۇعىپ جاتىر. اڭىزاق جەلى وكپەڭنەن وتەدى. سەلدىر وسكەن سەكسەۋىل دەمەسەڭىز, تال-داراقتىڭ دا جاي­قالىپ تۇرعانى شامالى. جىڭعىلى مەن توراڭ­عى­لىنىڭ اراسىنان اندا-ساندا پىر-پىرلاپ قىرعاۋىل ۇشادى. سول شولەيتتى ايماقپەن كۇن باتىسقا قاراي ءجۇرىپ كەلە جاتساڭىز ۇلكەن جولدىڭ بويىنان ناعي ءىلياسوۆ دەگەن اۋىلعا كەز بولاسىز. اۋىلعا كىرگەننەن جەرۇيىققا تاپ بول­عان­داي كۇي كەشەرىڭىز انىق. اينالانى گۇل كومكەرىپ جاتىر. تاپ ءبىر گۇلدەن كىلەم توقىعانداي. كوك مايساسى دا جايقالىپ ءوسىپ تۇر. اعاشتارىنا ادام قولىنىڭ تيگەنى سونادايدان باي­قالادى. ويتكەنى بويى ءتىپ-تىك, بە­تال­دى ءوسىپ تۇرعان بۇتاق بايقالمايدى. اۋىلدىڭ قاق ورتاسىندا قاۋىزداردان سۋ اتقىلاپ تۇر. ونىڭ قاسىندا لوندونداعى بيگ-بەننىڭ كوشىرمەسى ورىن تەپكەن. ناعيلىق اعايىن ساعاتتارىن وسى كىشى «بيگ-بەنگە» قاراپ تۇزەيدى. مادە­نيەت ءۇيى ينەدەن جاڭا شىققانداي. جىپ-جيناقى. مۇنتازداي تازا. اۋىلدا­عى اعايىنعا قىزمەت ەتەتىن ورتالىق دۇكەنى قالاداعى سۋپەرماركەتتەردەن ءبىر مىسقال دا كەم ەمەس. دۇكەنمەن جاپسارلاس مەيرامحانا ورنالاسقان. «اسەم» مەيرام­حاناسىنا 200 ادام ءبىر مەزەتتە سىيادى. ناعيلىق تۇرعىندار توي-تومالاعىن وسىندا وتكىزەدى. مەكتەبى دە جاڭا سالىنعانداي. كۇردەلى جوندەۋدەن وتكەن. سونىمەن قاتار تۇرعىندارعا قىز­مەت كورسەتەتىن ناۋبايحاناسى جانە بار. قىسقاسى, كەلبەتى كەلىسكەن اۋىل. قالا تيپ­تەس دەسە دە بولعانداي. ال اۋىلعا وسىن­داي كورىك بەرگەن كىم؟ ول – ابزال ەراليەۆ دەگەن ابزال ازامات. قىزىلور­داداعى كۇرىش وندىرۋمەن اينالىساتىن «ابزال جانە ك» سەرىكتەستىگىنىڭ ءتور­اعاسى. وسى اۋىلدىڭ ءتولتۋماسى. اۋىل ءبىر كۇندە وسىنداي بولا قالعان جوق. ونىڭ كور­كەيۋى­نە ارنايى ماماندار شاقىرىپ, ادام­دار­دى جۇمىلدىردى. اي­نالاسى ءۇش جىل­دىڭ ىشىندە ناعي اۋىلى ادام تانى­ماس­تاي وزگەردى. وعان 250 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قارجى جۇمسالدى. ءسويتىپ ناعي ءىلياسوۆ اۋىلى زامان تالابىنا ساي جاڭعىردى. وتكەندە ەلباسى سىر ءوڭىرى­نە ساپار جاساعاندا وسى اۋىلعا سوقتى. اۋىلدى كورىپ ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. بۇل اۋىلدىڭ نەگىزى 1931 جىلى قا­لانعان. جالپى جەر كولەمى 17549 گەك­تاردى قۇرايدى. بۇگىندە اۋىلدا 2235 ادام تۇرادى. سونداي-اق, اۋىلدا 5 شارۋا قوجالىعى جۇمىس جاساپ جاتىر. وسىندايدا وي كەلەدى: قازاق اۋىل­دارىنان شىققان كاسىپكەر جىگىتتەر كوپ قوي. سولاردىڭ ءبارى ابزال ەراليەۆتەن ۇلگى السا. ءسويتىپ ءوز اۋىلدارىن كوركەيتسە دەيسىڭ. سوندا قازاقستاندا كورىكسىز اۋىل بولماس ەدى. ەرجان بايتىلەس. قىزىلوردا وبلىسى.
سوڭعى جاڭالىقتار