جۇرگىزىلگەن جۇمىس جانە قابىلدانىپ جاتقان جەدەل جانە جۇيەلى شارالار تۋرالى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ بايانداما جاسادى.
ە. نىسانباەۆ ايتىپ وتكەندەي, ورمان قورىنىڭ جالپى اۋدانى 29,4 ملن گا قۇرايدى. ورماندار ەل اۋماعىنىڭ تەك 4,7% قامتيدى. وسى جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, 2004 جىلدان باستاپ جۇمىر اعاش ەكسپورتىنا تىيىم سالىنعان, 2015 جىلدان باستاپ 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سەكسەۋىلدى وتاۋدىڭ بارلىق تۇرلەرىنە موراتوري جاريالانعان, 2017 جىلى ساۋدا ورىندارىندا سەكسەۋىل ساتۋعا جانە كۇيگەن ورمان اعاشتارىن وڭدەۋدى قوسا العاندا قىلقان جاپىراقتى ورمانداردا ساۋىقتىرۋ ماقساتىندا اعاش كەسۋگە تىيىم سالىنعان.
ورمان وتىرعىزۋ كولەمىن ارتتىرۋ ءۇشىن قر اشم وبلىس اكىمدىكتەرىمەن بىرگە وبلىس ورتالىقتارى اينالاسىندا جاسىل ايماقتار قۇرۋدى ەسكەرە وتىرىپ, ورمان ءوسىرۋ كولەمىن ارتتىرۋدىڭ قادامدىق جوسپارىن بەكىتۋدى جوسپارلاۋدا.
سونداي-اق, ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتاردى دامىتۋ جوسپارىنا سايكەس كەلەسى جىلى الماتى وبلىسى ىلە وزەنىنىڭ ساعاسىندا «ىلە-بالقاش» تابيعي رەزەرۆاتى جانە شىعىس قازاقستان وبلىسىندا «تارباعاتاي» ۇلتتىق تابيعي پاركى قۇرىلادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ استانانىڭ اينالاسىندا جاسىل ايماق قۇرۋ بويىنشا تاپسىرماسى ايرىقشا باقىلاۋدا, سونداي-اق بەلگىلەنگەن كولەمدەر تولىق كولەمدە ورىندالادى», — دەپ اتاپ ءوتتى اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى.
ەرلان نىسانباەۆ سونداي-اق براكونەرلىكپەن كۇرەستى كۇشەيتۋ بويىنشا جۇمىس جايىندا ايتتى. 2017 جىلى زاڭنامالىق تۇردە ازاماتتىق قارۋ سانى ءبىر اڭشىعا 4 بىرلىك كولەمىندە شەكتەلدى. كوكتەمگى اڭ اۋلاۋعا تىيىم سالىندى جانە تابيعاتتا اۋلاناتىن جابايى قۇس سانى تاۋلىگىنە ءبىر قولعا بەس داناعا دەيىن قىسقارتىلدى.
مەملەكەتتىك ۇيىمداردىڭ ينسپەكتورلىق قۇرامىنىڭ ىشىندە سىبايلاس جەمقورلىقتى بۇلتارتپاۋ ءۇشىن 2017 جىلعى ماۋسىمدا «ساپسان» جەدەل توبى قۇرىلدى. ونىڭ قىزمەتى ناتيجەسىندە بيىل بەس ايدا تابيعاتتى قورعاۋ زاڭناماسى بۇزىلۋىنىڭ 16 فاكتى انىقتالدى. ە. نىسانباەۆ سونداي-اق براكونەرلىك ءۇشىن جازالاۋ شارالارىن قاتالداتۋدى ۇسىندى.
بۇدان وزگە, كيىكتەردىڭ سانىن ارتتىرۋ شارالارى قابىلدانۋدا. بۇگىندە جانۋارلاردىڭ سانى 108 مىڭنان 152 مىڭعا دەيىن ۇلعايدى.
ۆيتسە-مينيستر بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ سالاسىندا نەگىزگى مىندەت سۋ قويمالارىنىڭ بيولوگيالىق ارالۋاندىعىنىڭ تومەندەۋىنە جول بەرمەۋ بولىپ تابىلاتىنىن جەتكىزدى. پايدالانۋشىلاردى مىندەتتەيتىن نورمانى ەنگىزۋ, بالىق اۋلاۋعا ۇيلەسىمدى بولىنگەن كولەمدە بالىق جىبەرۋدى جۇزەگە اسىرۋ ۇسىنىلدى.
سوڭىندا ورتاشا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا بيولوگيالىق رەسۋرستار بويىنشا تۇجىرىمدامالىق قۇجات ازىرلەۋ ماسەلەسى قارالدى. وندا ءوزارا بايلانىستى سالالاردى دامىتۋ — ورمان شارۋاشىلىعى جانە اعاش وڭدەۋ ونەركاسىبى, ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋ, جاسىل ايماقتار قۇرۋ جانە اعاش ءوسىرۋ, جالپى بيولوگيالىق ارالۋاندىقتى ساقتاۋ ماسەلەلەرى كورىنىس تابادى.
سونداي-اق وتىرىس بارىسىندا «ەرتiس ورمانى» مەملەكەتتىك ورمان تابيعات رەزەرۆاتىنىڭ باس ديرەكتورى قۋاندىق بايبولوۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جوعارعى ءۇبى ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ ديرەكتورى گريگوري چەمودانوۆ, اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مالىك مىرزالين, اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى — اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ ءسوز سويلەدى.
