الدىمەن ءسوز العان ۆ.بوجكو بۇگىنگى جيىندا حالىققا ۇسىنىلاتىن سان ءتۇرلى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ونىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جايى جان-جاقتى تالقىلاناتىندىعىن ەسكەرتتى.
«مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋدى ودان ءارى قاراي دامىتۋ ءۇشىن ۇلت جوسپارىندا اتاپ كورسەتىلگەندەي«مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭنامالارىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ جونىندە» زاڭى قابىلداندى.وسى ماقساتتا ەلىمىزدىڭ 5 كودەكسى مەن 30 زاڭىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇگىندە قولدانىسقا ەنگەنىنە ەكى جىل تولعان اتالمىش زاڭ جوباسى اياسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ساپاسى ارتىپ كەلەدى», دەپ پىكىر بىلدىرگەن ۆ.بوجكو سوڭعى جىلدارى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلiگi قۇرعان تiزiلiمدەگi مەملەكەتتiك قىزمەت سانى ءبىرشاما ارتقانىن اتاپ ءوتتى.
«ۇكiمەت جانىنداعى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا مەملەكەتتiك قىزمەت تiزiلiمiن تۇراقتى تۇردە باقىلاپ تۇرادى. ولار قاجەتتi قىزمەتتەردi قوسىپ, تيiمسiزدەرiن قىسقارتادى. ال 2011-2017 جىلدارى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلiگi قۇرعان تiزiلiمدەگi مەملەكەتتiك قىزمەت سانى 5,5 ەسەگە ۇلعايعان. قازiر ولاردىڭ سانى 746-عا جەتiپ وتىر. سونداي-اق, «ەلەكتروندىق ۇكiمەت» ۆەب-پورتالى كومپونەنتتەرiنiڭ كومەگiمەن 435 رۇقسات بەرۋ قۇجاتى مەن 86 ليتسەنزيا بەرiلەدi. بۇل جەردە 6 ملن پورتال پايدالانۋشىسى تiركەلگەن بولسا, ولارعا 180 ملن ەلەكتروندىق قىزمەت كورسەتiلiپ, 3 ملن ليتسەنزيا مەن رۇقسات بەرiلگەن», دەدi ۆ.بوجكو.
وسىلايشا, ەلىمىزدە اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنىڭ جاڭا قىزمەتتەردى جۇيەلى تۇردە قولدانىسقا ەنگىزىپ جاتقانىنا جوعارى باعا بەرگەن توراعا ورىنباسارى مۇنداي جاڭاشىلدىقتار تۋرالى باق-تا از ايتىلاتىندىعىنا قىنجىلىس ءبىلدىردى.
«ماسەلەن, مەملەكەتتىك دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلعان اۆتوكولىكتى تىركەۋ مەن جۇرگىزۋشى كۋالىگىن بەرۋگە ارنالعان ەلىمىزدەگى 14 مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتى تۇرعىندار ءۇشىن وتە قولايلى. وسى ورتالىقتار ارقىلى تەك 2017 جىلدىڭ قاڭتار-قازانىندا 314 مىڭنان استام جۇرگىزۋشىلىك كۋالىكتەر بەرىلىپ, 1 ميلليون 218 مىڭنان استام اۆتوكولىك تىركەۋگە قويىلىپ, شىعارىلعان. ال ءۇش جىل ىشىندە ىشكى ىستەر مينيسترلىگى وسىنداي حقكو-لار ارقىلى 15 760 ەرەكشە كولىك نومىرلەرىن ساتىپ, بيۋدجەت پايداسىنا 5 ميلليارد 548 ميلليون تەڭگە ءتۇسىردى. بۇل ازاماتتار ءۇشىن ۋاقىت ۇنەمدەۋمەن قاتار,سالاداعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قويىلعان توسقاۋىلدىڭ ءبىرى بولىپ وتىر», دەدى ۆ.بوجكو.
القالى جيىندا نەگىزگى بايانداما جاساعان اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ سالاداعى جەتىستىكتەرمەن تانىستىرىپ, الداعى جوسپارلارىنان حاباردار ەتتى. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە تاياۋ ۋاقىتتا استانادا اشىلاتىن حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا وپەراتورلار بولمايتىن كورىنەدى.
«جاقىن ارادا استانادا Digital-حقكو اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. وندا وپەراتورلاردىڭ قاتىسۋىنسىز مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تولىقتاي اۆتوماتتاندىرىلعان رەجيمدە الۋ قاراستىرىلعان. تسيفرلىق حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىن اشۋ مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ جاڭا فورماتىنا كوشۋدىڭ كەزەڭى بولىپ تابىلادى. وسى ورايدا ازاماتتار قوعامدىق پۋنكتەر, وزىنە قىزمەت كورسەتۋ سەكتورلارى مەن ارنايى ستەندتەردەگى پلانشەتتەر كومەگىمەن ەلەكتروندىق وتىنىمدەر بەرەتىن بولادى», دەدى مينيستر.
سونداي-اق, د.اباەۆ ءوز سوزىندە بۇگىنگى تاڭدا «ەلەكتروندىق ۇكىمەت» پەن «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىنىڭ قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ مەن دامىتۋ شارالارى قولعا الىنعانىن دا ايتتى. ونىڭ اتاپ وتۋىنشە, قازىر مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋدى تولىقتاي ەلەكتروندىق نۇسقادا جۇزەگە اسىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. مۇنداي جاعدايدا ادامداردىڭ حقكو ارنايى كەلۋى قاجەت ەتىلمەيدى.
«مىسالى, بالا تۋعاندا, اتا-اناسىنا تۋ تۋرالى كۋالىك الۋ ءۇشىن بالانىڭ اتى-ءجونىن, جاردەماقىلار تاعايىنداۋ ءۇشىن شوت ءنومىرىن جانە بالاباقشاعا كەزەككە قويۋ ءۇشىن مەكەنجايىن كورسەتۋ ۇسىنىسىمەن اۆتوماتتى تۇردە SMS-حابارلامالار كەلەدى. ءوتىنىش بەرۋشى مەمكورپوراتسياعا مەملەكەتتىك قىزمەت ناتيجەسىن الىپ كەتۋى ءۇشىن عانا كەلەدى نەمەسە ۇيگە جەتكىزۋ قىزمەتىنە تاپسىرىس بەرە الادى», دەدى د.اباەۆ.
جيىن بارىسىندا مينيستر داۋرەن اباەۆ العا تارتقان دەرەكتەرگە دەپۋتات ومارحان وكسiكباەۆ ءوز ءۋاجىن كەلتىردى. ول قاراپايىم حالىقتىڭ ءالى دە بولسا كەزەكتە تۇرىپ, قاعاز سوڭىندا جۇرگەنiن ايتتى.
«مەملەكەتتiك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا جۇمىستاردىڭ اتقارىلىپ جاتقانىن كورiپ وتىرمىز. ونسىز دا وسىلاي بولۋى ءتيىس. ويتكەنi, بۇل سالاعا ەلباسىنىڭ وزىمۇقيات كوڭiل بولۋدە. دەگەنمەن, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا قاشان بارساڭ دا ادام تولىپ وتىرادى. ارينە, ومiردە كەرەكتi قىزمەتتەر كوپ, بiراق حالىقتىڭ سول جەردە كەزەكتە تۇراتىنى سۇراق تۋدىرادى. مەنiڭ ويىمشا, بۇل مەملەكەت كورسەتەتىن قىزمەتتiڭ كوپتىگىنەن ورىن الۋدا. پرەزيدەنت ولاردى مۇمكiندiگiنشە ازايتىپ, باسەكەلەستiك ورتاعا بەرۋ كەرەك دەگەن بولاتىن», دەدi و.وكسiكباەۆ.
ال ونىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترi ايباتىر جۇماعۇلوۆ بولسا, حالىققا ۇسىنىلاتىن مەملەكەتتiك قىزمەتتەر سانىن كوپ دەپ سانامايدى ەكەن.
«بۇگiنگى تاڭدا بiزدە بارلىعى 746 مەملەكەتتiك قىزمەت بار دەسەك تە, بولاشاقتا بۇل ءتىزىلىم سانىن ارتتىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ويتكەنى, شەت مەملەكەتتەرمەن سالىستىرساق, كەيبiر ەلدەردە كورسەتىلەتىن قىزمەت سانى 2 مىڭعا جۋىقتايدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر. ال مينيستر داۋرەن اباەۆتىڭ ايتۋىنشا, كوشىرمەسى تالاپ ەتىلەتىن كەيبىر قۇجاتتار سانى قىسقارتىلاتىندىعىن كەسىپ ايتتى.
«وسى 746 مەملەكەتتiك قىزمەتتiڭ 621-i نەمەسە 85 پايىزدان استامىن تۇرعىندار«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكiمەت» ارقىلى الادى. قازiرگi كەزدە ەلiمiز بويىنشا 349 فرونت-كەڭسەسi بار. ول جەرلەردە جۇمىس iستەيتiن 22 مىڭ قىزمەتكەر جىل سايىن 34 ملن-نان استام قىزمەت كورسەتەدi. ال «ەلەكتروندىق ۇكiمەت» ارقىلى 452 مەملەكەتتiك قىزمەتكە ەركiن قول جەتكiزۋگە بولادى. بۇگىندە 190 ملن-نان استام ەلەكتروندىق قىزمەت ۇسىنىلدى. مەملەكەتتiك كورپوراتسيا جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى باعىتى – شالعايداعى اۋىل تۇرعىندارى ءۇشiن قىزمەتتەردiڭ قولجەتiمدiلiگiن ارتتىرۋ. وسى ماقساتتا قازاقستان بويىنشا 70 موبيلدiك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى اۋىلدارعا شامامەن 13 مىڭ رەت بارىپ, قىزمەت كورسەتەدi. بۇدان بولەك, قىزمەتتەردi «قازپوشتا» كەڭسەلەرiندە ۇسىنۋ جونiندە بiرلەسكەن جوبا دا جۇزەگە اسىپ جاتىر», دەدi د.اباەۆ.
مينيستردiڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتiك قىزمەتتەردi وڭتايلاندىرۋ جۇمىسى قارقىندى جۇرگiزiلiپ جاتىر. قازiر تيiستi 36 جول كارتاسى كەلiسiمنەن وتۋدە. بۇل رەتتە قىزمەتتەردi ەلەكتروندى ۇلگىدە كورسەتۋگە باسا كوڭiل بولiنۋدە.
«جالپى, 104 مەملەكەتتiك قىزمەت بويىنشا ۇسىنىستاردى مۇددەلi مەملەكەتتiك ورگاندار جۇزەگە اسىرعان جاعدايدا بiر جىلدا 30 ملن-نان استام قۇجاتتىڭ كوشiرمەلەرiن تالاپ ەتۋ قىسقارتىلادى. سول سياقتى ازاماتتار تاراپىنان سۇرالاتىن نەگىزگى قۇجات –مەكەن جاي انىقتاماسى بولعاندىقتان, ەگەر مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن مامىلەگە كەلسەك, جوعارىدا ۇسىنىلعان 30 ملن قۇجاتتىڭ جارتىسىن ەلەكتروندى جۇيە ارقىلى قىسقارتقان بولار ەدىك. سونىمەن قاتار, 12 قىزمەت بويىنشا ازاماتتىڭ جەكە ءوزi كەلۋi قاجەت ەتiلمەسە, قىزمەت كورسەتۋ مەرزiمى ورتاشا العاندا 11 كۇنگە قىسقارتىلادى», دەدi داۋرەن اباەۆ.
اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترىنە دەپۋتاتتار تاراپىنان جولدانعان ساۋالداردىڭ اراسىندا حقكو-دا ساقتالاتىن مالىمەتتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسى دە بولدى. دەپۋتات سنەجاننا يماشەۆاعا جاۋاپ بەرۋ بارىسىندا مينيستر الماتىداعى حقكو ورىن العان وقيعادان سوڭ, وزىنە قاتىستى دەرەكتەرگە الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەن ازاماتتاردان ارىز تۇسكەندىگىن ايتتى.
«بىزگە «حقكو قىزمەتكەرلەرى رۇقساتسىز جەكە مالىمەتتەرىمدى پايدالاندى» دەگەن 60 ارىز ءتۇستى. الايدا, ءبىز تەكسەرگەن بارلىق دەرەك راستالمادى. ياعني, ادامدار وزدەرى كەلىپ انىقتاما العانىن ۇمىتىپ كەتكەن. ەگەر ءبىز قازىر ازاماتتاردىڭ ىڭعايىنا قاراي جىعىلماساق, وندا حقكو تاعى دا ۇزىن سونار كەزەك بولادى. سوندىقتان ءبىز ءۇشىن ەكى جول بار: ازاماتتار وزدەرىنىڭ داعدىلارىن جاقسارتۋ كەرەك, سودان كەيىن بىزدەگى بار اقپارات جۇيەلەرىن ينتەگراتسيالاۋ كەرەك», دەدى د.اباەۆ.
سونىمەن قاتار, وتىرىستا ءسوز العان دەپۋتات مايرا ايسينا حقكو قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى 2012 جىلدان بەرى قايتا قارالماي, 75 مىڭ تەڭگە شاماسىندا قالىپ قويعاندىعىنا كوڭىل ءبولۋدى سۇراپ ەدى. مينيستر ءوز جاۋابىندا قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى كەلەر جىلعى قاڭتاردان باستاپ جوعارىلاتۋدى قاراستىرىپ جاتقاندىعىن جەتكىزدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
«ەگەمەن قازاقستان»
