ءتىپتى كەيبىرەۋلەرى رەسەيدىڭ ۇلكەن قالالارىندا قازاق ومىرىنەن كورمە ۇيىمداستىرىپ, فوتوالبوم جاساپ, ساتۋدى جالعاستىرعان. بۇل فوتو-بارلاۋشىلار اباي اۋىلىن اينالىپ وتپەدى. ول تۇستا قىر ەلى مۇنداي فوتو تۇسىرۋشىلەردى تاڭسىق كورىپ, الما-كەزەك قوناق ەتىپ, سۋرەتكە تۇسۋگە بارىنشا اۋەستەنگەن.
زامان وزگەرىپ, جاڭا نيزام ورناعاندا, بايدىڭ تۇقىمدارى, بي-بولىس بولعاندار, ءدىن تاراتۋشى مولدالار قۋعاندالىپ, وسى تۇستا ەل قورىققاننان قولدا بار قۇجات-سۋرەتتەرىن جىرتىپ, ورتەپ, جويىپ جىبەرۋگە ءماجبۇر بولدى. ءسويتىپ كوپ سۋرەت قۇردىمعا كەتتى. دەسە دە كەيبىر جۇرەك جۇتقان ادامداردىڭ ارقاسىندا ويشىل, دانا اتالارىمىز اباي مەن شاكارىمنىڭ ءبىر-ەكى فوتوسى جاسىرىن ساقتالىپ, ءبىزدىڭ زامانىمىزعا جەتتى.
سونىڭ ءبىرى – 1896 جىلى اباي ەكى ايەلىنەن تۋعان ۇلدارىمەن بىرگە تۇسكەن سۋرەتى. ورتادا وتىرعان اباي 51 جاستا. ەلاعاسى رەتىندە كەمەلىنە كەلىپ, كەمەڭگەرلىككە جەتكەن شاعى. سونىمەن قاتار ول توعىز بالانىڭ اكەسى جانە سەگىز نەمەرە ءسۇيىپ وتىرعان ارداقتى اتا. ابايدىڭ وڭ جاعىندا بايبىشەسى ءدىلدادان تۋعان تۇڭعىشى اقىلباي 35 جاستا, سونىڭ وزىندە 5 بالانىڭ اكەسى. سول جاعىندا ەكىنشى ايەلى ايگەرىمنەن (شۇكىمان) تۋعان ۇلى تۇراعۇل 21 جاستا, ءالى ۇيلەنبەگەن. ەكەۋى دە قازاق ادەبيەتى مەن مادەنيەتىندە وزىندىك ءىز قالدىرعان تۇلعالار.
بۇل فوتو سەمەيدە ن.كۋزنەتسوۆ فوتوسالونىندا تۇسىرىلگەن ەكەن. تۇپنۇسقاداعى كولەمى – 9 ح13سم. سۋرەتتى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ 1941 جىلى 6 اقپاندا اكتىسى بويىنشا اباي مۇراجايىنا وتكىزىپتى. ەگەر بۇل فوتو مۇقاڭنىڭ قولىنا تيمەگەندە بۇگىنگە جەتپەي دە قالۋى كادىك ەدى.
كەمەڭگەر قالامگەر مۋزەي قورىنىڭ تىركەۋ كىتاپشاسىنا: «اباي س سىنوۆيامي اكىلباەم ي تۋراگۋلوم (پودليننيك) سنياتو 1896 گودۋ ۆ سەميپالاتينسكە فوتوگرافوم ن.كۋزنەتسوۆىم. ۆ دار مۋزەيۋ ابايا وت مۋحتار ومارحانوۆيچا اۋەزوۆا» دەپ جازىپ, قول قويعان.
بۇل سۋرەتتىڭ تاعى ءبىر تۇپنۇسقاسى ابايدىڭ «جيدەباي-ءبورىلى» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني جانە ادەبي-مەموريالدىق قورىق-مۋزەيىنىڭ قورىندا ساقتاۋلى تۇر. بۇل فوتونى 1941 جىلعى 6 ناۋرىزدا №40 قابىلداۋ اكتىسى بويىنشا قورىق-مۋزەيگە تاپسىرعان قايىم مۇحامەدحان ۇلى. قايىم اعا فوتونى ۇستازى مۇحتار ومارحان ۇلىنان العان كورىنەدى.
قايىرجان كۇزەمباەۆ,
ۇلتتىق مۋزەيدىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى