ەل استاناسىن الماتىدان ارقا تورىنە كوشىرگەن 20 جىلدىڭ ىشىندە العاش رەت مەملەكەت باسشىسىنىڭ جەكە ءارحيۆى, جەكە كىتاپحاناسى جانە مۋزەيى قورىنىڭ زەرتتەۋ ناتيجەلەرى مەن ماتەريالدارى الماتى جۇرتشىلىعىنىڭ نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىر. بىرەر ايعا سوزىلاتىن ايتۋلى جوبانىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى كەڭسەسىنىڭ باستىعى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسى ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ماحمۇد قاسىمبەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك باستاعان بىرقاتار قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى. جوبا اياسىندا كورەرمەن نازارىنا ەلباسى كىتاپحاناسىنىڭ ارحيۆ, كىتاپ, مۋزەي قورلارىنىڭ ماتەريالدارى ۇسىنىلماق. ولاردىڭ قاتارىندا شەت مەملەكەتتەر مەن ۇكىمەتتەر باسشىلارىنىڭ ەلباسىنا تارتۋ ەتكەن جوعارى مەملەكەتتىك ناگرادالارى, قاسيەتتى قۇراننىڭ بىرەگەي جيناقتارى مەن تانىمال تۇلعالاردىڭ سىيلاعان قولتاڭبالىق كىتاپتارى, سونداي-اق ن.ءا.نازارباەۆتىڭ الەم تىلدەرىنە اۋدارىلعان ەڭبەكتەرى بار.
– بۇل ماڭىزى زور جوبانى الماتىدا باستاۋىمىزدىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بار. الماتى – الەمگە ايگىلى مادەنيەت پەن ونەردىڭ ورتالىعى. تاۋەلسىزدىگىمىز دە ەڭ العاش وسى الماتىدا جاريالانعان بولاتىن. سوندىقتان الماتى بارشا قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەرەكشە ىستىق, ءبارىمىزدىڭ جۇرەگىمىزگە جاقىن قالا بولىپ سانالادى. بۇل جوبا الماتىنىڭ مادەني جانە رۋحاني ومىرىندەگى اسا ءبىر ەلەۋلى وقيعا بولادى دەپ ۇمىتتەنەمىز. كورمەنىڭ اياسىندا ءبىز كوپتەگەن سەمينارلار, كونفەرەنتسيالار, كەزدەسۋلەر وتكىزەتىن بولامىز. بارلىق الماتىلىقتار مەن قالا قوناقتارىن تاريحي ماڭىزى زور, ءمانى تەرەڭ كورمەنى تاماشالاپ كوزايىم بولۋعا شاقىرامىز. كورمەنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەلباسىنىڭ تاۋەلسىز قازاقستان تاعدىرىنداعى ءرولىن مۇراعات قۇجاتتارى مەن جادىگەرلەر ارقىلى جۇيەلى تۇردە كەڭىنەن كورسەتۋ, – دەدى كورمەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سويلەگەن سوزىندە ماحمۇد قاسىمبەك.
بارلىق جۇمىس كۇندەرى قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى كورمەنىڭ تاقىرىپتىق جانە شولۋ ەكسكۋرسيالارىن تىڭداپ, ەلباسى كىتاپحاناسى قىزمەتىنىڭ باعىتتارىمەن جان-جاقتى تانىسا الادى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ مالىمدەۋىنشە كورمە جۇمىسى نەگىزگى ءتورت بولىمنەن تۇرادى. «كوشباسشى جولى» ءبولىمى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءومىر كەزەڭدەرىنەن سىر شەرتىپ, ۇلت كوشباسشىسىنىڭ جولى رۋحاني سانانىڭ ءداۋىرى مەن شىعۋى مازمۇنىن بىلدىرەتىن تاريحي ۇدەرىستەر مەن وقيعالاردى سيپاتتاۋ ارقىلى كورسەتىلەدى.
«كوشباسشى فەنومەنى» بولىمىندە جاھاندىق كەڭىستىكتە تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتىڭ جاڭا يدەيالارىن ەنگىزگەن ن.ءا.نازارباەۆتىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىم تۇجىرىمداماسىنىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋى تاريحىنا جەتەلەيدى. كوشباسشى فەنومەنى سەمەي يادرولىق پوليگونىنىڭ جابىلۋىنان باستاپ مەملەكەت استاناسىن اۋىستىرۋ يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا دەيىنگى تاريحي ماڭىزى بار شەشىمدەر مەن باستامالار ارقىلى كورىنىس تاپقان.
«ەلباسى مارتەبەسى – ەل مارتەبەسى» بولىمىندە پرەزيدەنتتىڭ جانە قازاقستان حالقىنىڭ جاھاندىق ۇدەرىستەردىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنە قوسقان ۇلەسىن تانۋ بەلگىسى رەتىندە ۇسىنىلعان ەلباسىنىڭ جوعارى مەملەكەتتىك ناگرادالارى باياندالعان.
ال «الەم قادىرلەگەن ەلباسى» بولىمىندە ەلىمىزدىڭ قارقىندى سىرتقى ساياساتى كورسەتىلەدى. بۇل الەمدىك دەڭگەيدەگى ساياساتكەردىڭ بيىك بەدەلىن تانىتادى. ەلىمىزدىڭ كوپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتى ديپلوماتيالىق سىيلىقتار, جەكە جازبالار, مۇراعاتتىق ماتەريالدار ارقىلى كورىنىس تاپقان.
– تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ التىن بەسىگى الماتىدا باستاۋ العان بۇل شارانىڭ ماڭىزى زور. مەملەكەت باسشىسى حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويى اڭساعان ەركىندىگىنىڭ ەسىگىن اشتى. تاريح ءۇشىن وتە قىسقا مەرزىمدە ەل ەكونوميكاسىن قارىشتاپ دامىتىپ, ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتىڭ قۋاتىن الەمدىك دەڭگەيگە كوتەردى. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىز الەم مادەنيەتىنىڭ قۇرامداس بولىگىنە اينالدى. ەلباسىمىزدىڭ باستاماسىمەن ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىمىزدى, ءتىلىمىز بەن ونەرىمىزدى, ادەبيەتىمىزدى, ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ۇلتتىق رۋحىمىزدى جاڭعىرتۋدى باستادىق. ەلباسىمىزدىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى تەك ەلىمىزدىڭ عانا ەمەس, شەتەلدىك ساراپشىلار مەن حالىقارالىق ۇيىمدار تاراپىنان دا جوعارى باعاعا يە بولعانىن كورىپ وتىرمىز. سوندىقتان بۇگىنگى جوبانىڭ كەلەر ۇرپاقتىڭ كەمەل كەلەشەگى ءۇشىن, ەلىمىز ءۇشىن بەرەرى كوپ, – دەدى مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى.
ەكسكۋرسيالار بالاباقشا تاربيەلەنۋشىلەرى, وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ىسپەتتى ءتۇرلى جاس ساناتىنداعى اۋديتوريا مۇشەلەرىنە ارنالعان. وسىلايشا الماتى جۇرتشىلىعى الداعى كۇندەرى تاريحي ماڭىزى زور كورمەدەگى قۇندى جادىگەرلەردى ءوز كوزىمەن كورىپ تاماشالاي الادى.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
