قىتاي ەلشىسى اتاپ وتكەندەي, 18-24 قازان ارالىعىندا وتكەن كومپارتيا سەزىنە 2300-دەن استام دەلەگات قاتىسقان. سەزدە 205 ادامنان تۇراتىن ورتالىق كوميتەتتىڭ جاڭا قۇرامى سايلاندى. قۇرىلتايدىڭ اشىلۋ راسىمىندە قىتاي كومپارتياسىنىڭ باس حاتشىسى, قحر توراعاسى سي تسزينپين «جاڭا داۋىردە ورتاشا داۋلەتتى قوعام ورناتۋ ىسىندە شەشۋشى جەڭىسكە قالاي قول جەتكىزىپ, قىتايلىق ەرەكشەلىگى بار ءسوتسياليزمنىڭ ۇلى جەڭىسىنە قالاي جەتۋگە بولادى؟» دەگەن تاقىرىپتا بايانداما جاسادى.
«قازىرگى كەزدە الەمدىك قوعامداستىق سەزدە ءسوز بولعان ماسەلەلەرگە وزدەرىنىڭ باعاسىن بەرىپ جاتىر, – دەدى ەلشى. – بارلىعىن قىتاي كومپارتياسىنىڭ جۇمىس جوسپارى جانە ونىڭ ناتيجەسى, سونداي-اق جاڭا تاريحي ميسسياسى قىزىقتىرادى».
قىتاي باسشىسىنىڭ ءوز يدەياسىن تۇجىرىمداعانىنا كەلسەك, وندا «جاڭا داۋىردە قىتايلىق ەرەكشەلىگى بار سوتسياليزم قۇرۋدى جالعاستىرۋ» قاجەتتىگى باسا ايتىلعان. بۇل قىتايلىق ەرەكشەلىگى بار سوتسياليزم ورناتۋ يدەياسىنىڭ الداعى كەزەڭدەردە دە جالعاسا بەرەتىنىن بىلدىرەدى. قىتاي ديپلوماتى ءوز ەلىنىڭ الداعى ۋاقىتتاردا دامۋ قارقىنىنا دا توقتالدى.
ونىڭ حاباردار ەتۋىنشە, قىتاي ەكونوميكاسى بارلىق سالالاردا ءوسىپ كەلەدى. بۇگىندە جان باسىنا شاققانداعى ءىجو سوناۋ جىلدارداعى 200 دوللاردان 8 مىڭ دوللارعا جەتىپ وتىر. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ, جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ, كەدەيشىلىكپەن كۇرەس پارتيانىڭ ەڭ باستى جانە نەگىزگى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. جىلدار بويى جۇرگىزىلگەن جاندى ىستەردىڭ ناتيجەسىندە ەل حالقىنىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ جاسى 76-عا جەتتى.
ەلشى كەزەك كۇتكەن وزەكتى پروبلەمالاردى دا ورتاعا سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قىتاي ەلىندە كەدەيشىلىك قامىتىن كيگەندەر سانى از ەمەس, ول 40 ميلليون ادامعا جۋىقتايدى. ولاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ارنالعان باعدارلامالار بار. بۇل – وتە كۇردەلى ماسەلە. ديپلومات سوڭعى بەس جىلدا سي ءتسزينپيننىڭ باسشىلىعىمەن جەمقورلىققا قارسى كۇرەسكە ەرەكشە ءمان بەرىلگەنىن دە اتاپ ءوتتى, ناقتى مالىمەتتەر كەلتىردى.
ءاليسۇلتان قۇلانباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان ومار,
«ەگەمەن قازاقستان»