ساۋساق ۇشىمەن ورىلگەن ساز

«شابىت» شىعارماشىلىق سارايىندا جاقىندا ەل تاۋەل­سىزدىگى مەن قازاق-تۇرىك قارىم-قاتىناسىنىڭ ورناتىلعانىنا 20 جىل تولۋىنا وراي تۇركيانىڭ ايگىلى ءپيانيسى گۇلسين ونايدىڭ جەكە كونتسەرتى ءوتتى. مەرەكەلىك شارا تۇركيانىڭ قازاق­ستانداعى ەلشىلىگى مەن قازاق-تۇرىك ىسكەر ادامدار قوعامىنىڭ بىرلەسە ۇيىمداستىرۋىمەن ەكى ەل اراسىنداعى باۋىرمالدىق باي­لانىستاردى نىعايتا تۇسسە, الەمگە ايگىلى مۇنداي تانىمال مۋزىكا قايراتكەرىنىڭ قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتى قابىرعاسىندا ونەر كورسەتۋى كەلەشەك جاستار ءۇشىن دە ونەگە بولماق. گۇلسين ونايدىڭ 24 قازاندا الماتىداعى جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك فيلارمونيا­سىندا جەكە كونتسەرتى وتسە, ەندى, مىنە, بۇل ىلە-شالا ەلوردانىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلەۋلى وقي­عاعا اينالىپ وتىر. تۇرىك مۋ­زىكانتى قازاقستاندا نە ءۇشىن مۇنداي ۇلكەن كونتسەرتتەر بەرۋدە دەگەن سۇراق قويىلعان جاعدايدا ايتارىمىز, ءتۇبى ءبىر, ءتىلى ءبىر تۇركى مادەنيەتى ەجەلدەن ءبىر-بىرىمەن تامىرلاسىپ جاتقان قۇندىلىق ەكەنىندە داۋ جوق, بىراق تا وعان تاريحتىڭ تاعى ءبىر تاعىلىمىن قوسقان ابزال. قا­زاق­ستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن جاريا­لاعاندا العاش سول قۋانىشىمەن قازاق جۇرتىن وسى تۇرىك باۋىر­لاردىڭ قۇتتىقتاعانىن قالاي ۇمىتامىز. ەندەشە, تاۋەلسىزدىك تويىن ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتشى­لى­عىنىڭ ءبارى بىردەي لايىقتى تارتۋلارمەن اتاپ وتۋىنە قاي جاعىنان دا نەگىز بار. گۇلسين وناي حالىقارالىق دودالاردا اتى شىققان ونەرپاز با, كىم ءوزى دەگەن ساۋالعا دا جاۋاپتى كوپ ىزدەپ اۋرە بولعان جوقپىز. ول «مەملەكەتتىك ونەر ادامى» اتا­عىن سوناۋ سەكسەنىنشى جىل­داردا-اق يەلەنگەن ەكەن. امستەر­دامداعى «Concertgebouw» كونتسەرت زالىندا, بەرلين فيلار­مونياسىندا, ۆەنانىڭ كونتسەرت زالىندا, لوندونداعى پات­شا­يىم ەليزاۆەتا اتىنداعى زالدا, ۆيگمور-حوللدا, پاريجدەگى گاۆو زالىندا, ۆاشينگتونداعى ۇلت­تىق ونەر گالەرەياسىندا, نيۋ-يوركتاعى ميللەر تەاترىندا, مۇنان دا باسقا كوپتەگەن ۇلكەن ساحنالاردا جۇرتشىلىقتى الەم­دىك كلاسسيكانىڭ ءىنجۋ-مار­جاندارىمەن تامسانتقان تاماشا تابىستارى گۇلسين حانىم­نىڭ وركەنيەتتى ەلدەر مادەنيەتى مەن ونەرىندە وزىندىك قولتاڭ­باسى بار تانىمال مۋزىكانت ەكەنىنە كوزىمىزدى جەتكىزە تۇسەدى. ايتپەسە تەگىن ادام درەزدەن مەملەكەتتىك كاپەللاسىمەن, بري­تانيا كورولدىك فيلارمو­نياسى وركەسترىمەن, بريتاندىق كامەرالى وركەسترمەن, جاپون فيلارمونياسى وركەسترىمەن, ميۋنيح راديوسىنىڭ سيم­فو­نيا­لىق وركەسترىمەن, سانكت-پە­تەربۋرگ فيلارمونياسى, توكيو, ۆارشاۆا, ۆەنا وركەسترلەرىمەن بىرگە ونەر كورسەتە مە؟ مۇنىڭ ءبارى كلاسسيكانىڭ ناعىز وتانى سانالاتىن جەرلەر ەمەس پە؟! وسىنداي وقيعالار كەيدە وزگە ەلدىڭ ونەرىن ءدال سول جەردىڭ ادامىنداي باسقا بىرەۋ تەرەڭ مەڭگەرىپ كەتە المايدى دەگەن سىرەسكەن قاعيدانى بۇزىپ كەتىپ جاتادى. جانە ونىڭ ۆلاديمير اشكەنازي, ەريح بەرگەل, مي­حاەل بودەر, اندرەي بورەيكو, يورگ فەربەر, ەممانۋەل كريۆين, ينگو مەتتسماحەر سياقتى تاعى دا باسقا كوپتەگەن ايگىلى ديريجەرلەردىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن شىعارمالاردى شىڭىنا جەتكىزە ورىنداۋى ونەرپازدى الدەقاشان الەمدىك دەڭگەيدەگى تۇلعاعا اي­نالدىرىپ جىبەرگەن. «بەرلين», «ۆارشاۆا كۇزى», ۆيۋرتسبۋرگ قالاسىنداعى «موتسارت» فەستيۆالىندە, «نيۋپورت», «شلەسۆيگ-حولشتاين», «ىس­تام­بۇل», «مايامي» حالىقارالىق ونەر سايىستارىنىڭ سىنشى­لا­رى كەزىندە وعان وڭ باعا بەرىپ, الەمدەگى ەڭ اتاقتى مۋزىكانت­تاردىڭ قاتارىنا قوسقان كورى­نەدى. مۇنشاما ونەر بايگەسىنەن شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرماي وز­عان دۇلدۇلدەر الەمدە نەكەن-ساياق. وسىناۋ بيىك مارتەبەگە مۋزى­كانت­تىڭ جەتۋ سىرىنا ءۇڭى­لىپ كورگەنىمىزدە, گۇلسين حانىم فورتەپيانودا ويناۋدى 3,5 جا­سىن­دا باستاپتى. ال التى جا­سىندا راديو جانە تەلەديدار قوعامىنىڭ ىستامبۇل راديو­سىنان تاراتقان العاشقى كونتسەرتى تىڭداۋشىسىن باۋراپ اكەتەدى. انكارا قالا­سىندا ميتحات فەنمەن مەن احمەد ادنان سايگۋن سەكىلدى ءوز ءىسى­نىڭ بىلگىرلەرىنەن ەكى جىل قاتا­رىنان سا­باق الادى. ون ەكى جا­سىندا فرانتسياعا جولداما بەرىلەدى. نەبارى 16 جاسىندا پاريج كون­سەر­ۆاتورياسىنىڭ جوعارعى ءبولى­مىن فورتەپيانو بويىنشا ار­نايى جۇلدەمەن بىتىرگەن ول ءوزى­نىڭ مۋزىكاداعى جولىن حا­لىق­ارالىق بايقاۋلاردىڭ ءجۇل­دەلە­رىن جەڭىپ الۋدان باستايدى. دامىلسىز دامۋ ۇستىندەگى مۋزى­كانت وسىعان دەيىن 64 ەلدىڭ ساح­ناسىندا مۋزىكا جاۋھار­لارى­نىڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىنە قۇش­تار سەزىمىن تانىتىپ كەلسە, بىزدەگى كونتسەرتتەرىندە دە كورەر­مەندى وزىنە ءتان عاجايىپ ورىن­داۋشىلىق شەبەرلىگىمەن ريزا ەتتى. سوڭعى جىل­دارى پيانيست راحمانينوۆ تۋىن­دىلارىنا جەتە دەن قويىپ ءجۇر. شوپەن شى­عارمالارىن شىنايى ويناپ, پول­شا ۇكىمەتىنىڭ مەملەكەتتىك ناگراداسىمەن ماراپات­تالدى. قايى­رىمدىلىق كونتسەرتتەرى تۋ­را­لى ايتا بەرسە, مۇنان دا كوپ اڭگىمەگە ارقاۋ بولاتىن ءتۇرى بار. يۋنيسەف-ءتىڭ تۇركياداعى ۇلت­تىق كوميتەتى تاراپىنان «ەرىكتى ىزگى نيەت ەلشىسى» اتانۋى ءوز الدىنا بولەك تاقىرىپ. 2007 جىلى «سەۆدا-دجەناپ جانە مۋ­زىكا» قورىنىڭ التىن بەلگىسىنە يە بولعان ول بۇگىندە پرەزيدەنتتىك سيمفونيا وركەسترىنىڭ ءسوليسى ءارى بيلكەنت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءارتىسى بولىپ تابىلادى. سول گۇل­سين وناي ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ استا­ناسىنا دا سونداي كەلەشەك رۋحاني ورتالىق رەتىندە اتباسىن بۇرىپ وتىر. قاراشاش توقسانباي.