بۇگىنگى تاڭدا ۇكىمەتتىڭ جاساعان تىزىلىمىنە قاراعاندا, 903 كاسىپورىن جەكەشەلەندىرۋگە قويىلعان, سونىڭ ىشىندە «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق ەنەتىن 68 ءىرى كومپانيا مەن 168 كاسىپورىن بار. بۇلاردان باسقا 440 كوممۋنالدىق مەنشىك نىسانى جانە 52 ۇلتتىق حولدينگتەر مەن كومپانيالار جانە ت.ب. جەكەشەلەندىرىلۋگە شىعارىلىپ وتىر.
قارجى ءمينيسترى ب.سۇلتانوۆتىڭ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ شىلدە ايىنداعى حابارلاۋىنا قاراعاندا, جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارى 47 پايىزعا ورىندالعان. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى 2018 جىلدىڭ اياعىندا تولىق ورىندالادى دەگەن ماقساتپەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, ۇلتتىق حولدينگتەر جانە كومپانيالارمەن بىرلەسە وتىرىپ ءبىرشاما جۇمىستار اتقاردى. سونىڭ ناتيجەسىندە 2019-2020 جىلدارى ساتىلۋعا ءتيىستى 131 نىسان 2017-2018 جىلدارعا اۋدارىلدى. ءسويتىپ 2017 جىلى 488, ال 2018 جىلى 101 نىسان ساتۋعا قويىلعان. ال جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارى بويىنشا «سامۇرىق-قازىنا» اق-تىڭ 216 اكتيۆىن ساتۋ كوزدەلگەن. وسى قوردىڭ 17 اسا ءىرى كومپانيالارىن ساتۋ 2019-2020 جىلدارعا بەلگىلەنگەن. ساتۋدىڭ الدىن الا دايىندىقتارىن اياقتاۋ 2018 جىلى بىتۋگە ءتيىستى. سوندا «قازاقستان تەمىر جولى», «سامۇرىق-ەنەرگو», «قازاتومونەركاسىپ», «قازپوشتا», «قازمۇنايگاز», «تاۋ-كەن سامۇرىق», «ەير استانا» كومپانيالارى سيياقتى اسا ءىرى كاسىپورىنداردىڭ اكتسيالارى ءىرو-عا شىعارىلماق.
الايدا وسى ارەكەتتەردىڭ ءبارى دە جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرماي وتىر. كونكۋرستارعا نەگىزىنەن 1-2 ۇمىتكەر عانا قاتىسادى. ءتىپتى سول ساتۋعا قويىلعان جشس قاتىسۋشىلارى دا ۇلەس الا المايدى. قورىتا ايتقاندا, وسى كوممەرتسيالىق ساۋداعا الەۋەتتى ۇمىتكەرلەردىڭ قاتىسۋىنىڭ جولى كەسىلگەن. كوپ جاعدايلاردا جەكەشەلەندىرۋ اقشا ءتۇسىرۋدىڭ ورنىنا باسقارۋ قۇقىن بەرىپ, نىساندار بىرتىندەپ ساتىپ الۋ ارقىلى بۇگىنگى باسشىلارىنا تەگىن بەرىلەدى. مۇنداي جاعدايدا كاسىپورىندار سىرتتان كەلەتىن قاراجاتقا ەمەس, وزدەرى تاپقان اقشاعا ساتىلاتىنى ايان. ناتيجەسىندە جەكەشەلەندىرۋدىڭ تومەندەگىدەي ماقساتتارى ىسكە اسپاي وتىر:
– مەملەكەت جەكەشەلەندىرىلگەن نىسانداردان ناقتى قاراجات تابا المايدى;
– جەكەشەلەندىرۋ نىساندارى ءوزىنىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن ينۆەستيتسيالار مەن رەسۋرستار الا المايدى;
– جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسىنە ازاماتتاردىڭ كوپتەپ قاتىسۋى شەكتەلىپ, نىسان بۇگىنگى تاڭداعى باسشىلارىنىڭ وزىنە تۇتاستاي بۇيىرىپ, ولاردى بايىتۋ ارقىلى قوعامداعى تۇرعىندار اراسىنداعى الەۋمەتتىك الشاقتىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتە تۇسەدى.
مىنە, وسىنداي ءىس-ارەكەتتەر سەبەبىنەن پرەزيدەنتتىڭ جەكەشەلەندىرۋ باعىتىنداعى اشىقتىق پەن تيىمدىلىك تۋرالى تالاپتارى ورىندالىپ وتىرعان جوق. ونىڭ ۇستىنە اسا ءىرى كومپانيالاردى جەكەشەلەندىرۋ بويىنشا IPO/SPO شىعارۋ پروتسەسى دە ۇزاققا سوزىلىپ كەتتى. نىساننىڭ بۇگىنگى كۇنگە قاراعاندا ءتيىمدى, ءونىمدى جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن شەتەلدىك الەۋەتتى ينۆەستورلاردى تارتۋ پروتسەسى دە ورىندالماي وتىر.
بۇگىنگى تاڭدا جاپپاي جەكەشەلەندىرۋگە عىلىمي-زەرتتەۋ, جوبالاۋ ينستيتۋتتارى, مەديتسينالىق ورتالىقتار, اۋرۋحانالار جانە باسقا دا الەۋمەتتىك نىساندار قويىلعان. وسى نىسانداردىڭ ءبارى تەحنيكالىق جانە باسقا دا جاعدايلارىنىڭ جاقسارتىلۋىنا ءزارۋ. سوندىقتان ولار ناقتى قاراجات قۇيا الاتىن الەۋەتتى ساتىپ الۋشىعا بەرىلۋى كەرەك. الايدا ساتۋدىڭ تالابى كونكۋرسقا قاتىساتىن ۇمىتكەرلەردىڭ وسى مىندەتتەردى شەشۋىنە باعىتتاماعان. الداعى ۋاقىتتا ۇكىمەت جەكەشەلەندىرۋ ماسەلەسىندە وسى پروبلەمالارعا نازار اۋدارۋى كەرەك.
ەكاتەرينا نيكيتينسكايا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
