ادەتتە ءبىز ءجيى ءارى ورىندى-ورىنسىز قولداناتىن «اۋاداي قاجەت» ءسوزى وسى ماماندىق يەلەرىنە قاراتا ايتىلعان سەكىلدى. ءيا, بۇل كىسىلەر تۇپ-تۋرا, تىكەلەي اۋامەن جۇمىس ىستەيدى. كادىمگى اۋامەن, بارلىعىمىز كۇندە جۇتىپ جۇرگەن. ولار اۋانى ارنايى قۇرىلعىلار ارقىلى وتتەگىگە اينالدىرادى, وتتەگى تەمىر باللوندارعا قۇيىلىپ, قالا مەن وبلىس اۋماعىنداعى ەمحانالارعا جىبەرىلەدى. وتتەگى ەمحانالاردا ءولىم اۋزىندا جاتقان جاندارعا جاڭا ءومىر سىيلاسا, سىرقاتى مەڭدەگەن ناۋقاستارعا قوسىمشا كۇش-قۋات بەرەدى. پەرزەنتحانالارداعى شالا تۋعان نەمەسە دەنە مۇشەسىندە اقاۋى بار سابيلەردىڭ دە وسى وتتەگىمەن تىنىستاپ, جان ساقتايتىنىن جۇرتتىڭ ءبىرى بىلسە, ءبىرى بىلمەۋى مۇمكىن.
وتتەگىسىز بىردە-ءبىر وپەراتسيا جاسالمايدى
وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولۋ ءۇشىن رەت-رەتىمەن باياندايىق. وسكەمەن قالاسى اكىمىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى اسەم قايراتبەك ءبىر توپ ءجۋرناليستى ەڭ الدىمەن شاھارداعى №1 قالالىق اۋرۋحانانىڭ وتتەگى تسەحىنا ەرتىپ كەلدى. عيماراتتىڭ ىشىنە كىرگەندە قابىرعادا ارنايى قۇرىلعىلارعا جالعانىپ قاز-قاتار ءتىزىلىپ تۇرعان تەمىر باللونداردى كوردىك. باللون ىشىندەگى وتتەگى ارنايى تۇتىكشەلەر ارقىلى اۋرۋحانانىڭ بارلىق وپەراتسيالىق بلوكتارىنا, دياگنوستيكالىق قابىلداۋ جانە جان ساقتاۋ بولىمدەرىنە جىبەرىلەتىن كورىنەدى. ەمحانانىڭ ينجەنەرلىك قىزمەتىنىڭ باستىعى نيكولاي رىلسكي كۇنىنە – 20, جىلىنا 700 باللوندى سىرقاتتاردىڭ كادەسىنە جاراتاتىنىن, وتتەگى تسەحى كۇنى-ءتۇنى توقتاۋسىز جۇمىس ىستەيتىندىگىن ايتتى. «وتتەگىسىز بىردە-ءبىر وپەراتسيا جاسالمايدى. وپەراتسيا ۇستەلىندەگى ادام وسى وتتەگىمەن تىنىستايدى. بۇل وتتەگى تەرەڭ تازارتۋدان, ايرىقشا سۇزگىلەۋدەن وتكەن وتە تازا وتتەگى», دەيدى ول.
Oxygenium… وڭاي وندىرىلمەيدى
وتتەگىنىڭ ناۋقاستارعا قالاي جەتكىزىلەتىنىن بىلدىك. ال وتتەگىنىڭ ءوزى قالاي ازىرلەنەدى؟ مۇنى اۋانى وتتەگىگە اينالدىرۋمەن شۇعىلداناتىن ستانساعا كەلگەندە كوردىك. بۇل جەردەگى جۇمىس ەڭ اۋەلى كادىمگى اۋانى ارنايى قۇرىلعى, ياعني كومپرەسسور ارقىلى سورىپ الۋدان باستالادى ەكەن. سودان كەيىن سورىلعان اۋا مينۋس 130-180 گرادۋس ارالىعىنداعى تەمپەراتۋرادا مۇزداتىلىپ, سىعىمدالىپ, بىرنەشە مارتە تازالاۋدان ءوتىپ, گازدالىپ, وتتەگىگە اينالىپ, تەمىر باللوندارعا قۇيىلادى. قولعا ۇستالمايتىن, كوزگە كورىنبەيتىن اۋانى وتتەگىگە اينالدىرۋ وڭاي ما؟ بۇل ىسپەن ءبىر ەمەس, بىرنەشە ادام شۇعىلدانادى. وسكەمەندەگى مەديتسينالىق وتتەگى وندىرەتىن بىردەن-ءبىر كومپانيا – «Oxy Vita» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى ءسابيت قاسىمباەۆ پەن وتتەگى ستانساسىنىڭ ءوندىرىس باستىعى ولەگ پرۋتسكيح مۇنداعى اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ بارلىعىمەن مۇقيات تانىستىرىپ شىقتى. وتتەگىنىڭ قۇرامى مەن ساپاسى ارنايى زەرتحانادا تەكسەرىلەدى. مۇندا باس سۇققانىمىزدا زەرتحانا قىزمەتكەرى ليۋبوۆ جانايداروۆا شىنى ىدىسقا قۇيىلعان, بۋى بۇرقىراعان ءبىر دۇنيەنى بولمەگە الىپ كىردى. ءبىر جاعىنان تاڭىرقاپ, ءبىر جاعىنان شوشىڭقىراپ قالدىق. سويتسەك, وتتەگىڭىز وسى ەكەن. اۋادان سۇيىقتىققا اينالعان. ارا-تۇرا ەستىگەنىمىز بولماسا, وتتەگىنى كىم ۇستاپ كورگەن؟ جارىقتىقتىڭ ءتۇسى كوگىلدىر بولادى ەكەن. شىنى ىدىستىڭ سىرتى قىستى كۇنگى ءۇيدىڭ تەرەزەسىندەي بۋلانىپ, ميدان وتەردەي سۋىپ كەتىپتى, قول تيگىزە المادىق. جالپى بۇل ستانسادا وندىرىلەتىن وتتەگى مەديتسينالىق جانە تەحنيكالىق دەپ ەكى تۇرگە بولىنەدى. تەحنيكالىق وتتەگى دانەكەرلەۋگە, ياعني قۇرىلىس, باسقا دا جۇمىستارعا پايدالانىلاتىنىن ايتادى مۇنداعى ماماندار. مەديتسينالىق وتتەگىنى ەمحانالاردان, ناۋقاس جانداردان بولەك دەنى ساۋ, قاراپايىم ادامدار دا كۇندەلىكتى پايدالانۋىنا بولادى ەكەن. بىراق ونىڭ دا ءوزىنىڭ ءتارتىبى بار. كۇنىنە 15 مينۋتتان ارتىق قابىلداۋعا بولمايدى. باللوندارىن اكەلىپ, وتتەگىگە تولتىرىپ الىپ كەتۋدى داستۇرگە اينالدىرعان قالا تۇرعىندارى بار ەكەن. ياعني ولار وسى جەردەن اۋا ساتىپ الادى. ال ونكولوگيالىق نەمەسە وزگە دە اۋرۋلارعا شالدىققان جاندارعا وتتەگى تەگىن قۇيىلىپ بەرىلەدى ەكەن. 2000 جىلداردىڭ باسىندا مەديتسينالىق وتتەگىنىڭ ورنىنا تەحنيكالىق وتتەگى جىبەرىلىپ, №1 قالالىق اۋرۋحانادا قايعىلى جاعداي ورىن الىپ, ءبىر ادام كوز جۇمىپتى. «ارينە, بۇل – بۇرىنعى جاعداي. بىراق ساباق بولارلىق دۇنيە. ءوزىم بۇل جەردە 2014 جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. كومپانيادا ۇزىن سانى 25 قىزمەتكەر بار. ءبىزدىڭ قىزمەتىمىز ادام ءومىرىن ساقتاۋعا تىكەلەي قاتىستى بولعاندىقتان بارلىعىمىز دا جۇمىسىمىزعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايمىز. ويتكەنى شاھارداعى بارلىق ناۋقاس جاندار مەن ومىرگە ءسابي اكەلگەن انالار, كوپتەگەن نارەستەلەر ءبىز وندىرگەن وتتەگىمەن تىنىستايدى. كەيدە كەيبىر ەمحانالار «باللون ءبىتىپ قالدى» دەپ تۇنگى ساعات 3-تە قوڭىراۋلاتىپ جاتادى. بارامىز. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز وسىنداي. 24 ساعات تىنىم تاپپايمىز», دەيدى ءسابيت قاسىمباەۆ.
ولار ءومىر سىيلاۋعا اتتانىپ بارادى
ستانسانى ارالاپ, جۇمىسىمەن تانىسۋ بارىسىندا اپپاراتشى ولگا بوگومولوۆامەن از-كەم تىلدەستىك. بۇل كىسىنىڭ قىزمەتى – سۇيىقتىققا اينالعان اۋانى ءبولۋ. ياعني وتتەگىنىڭ مەديتسينالىق جانە تەحنيكالىق ماقساتتا جۇمسالۋىن ايقىندايدى. ءوڭى جاس كورىنەتىن ولگا بوگومولوۆا بىرنەشە جىلدان بەرى زەينەتكەرلىككە شىققانىمەن, وسىندا امالسىزدان جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىن ايتادى. ويتكەنى بۇل قىزمەتتى ءارى قاراي جالعاستىراتىن مامان جوق. مۇنداي ماماندىق يەلەرى ەلىمىزدە مۇلدە ازىرلەنبەيدى ەكەن. سوندىقتان وسى ستانسادا 30-35 جىل ەڭبەك ەتكەن ادامدار زەينەتكەرلىككە شىقسا دا, ارنايى كەلىپ, بىلگەندەرىن جاس ماماندارعا ۇيرەتىپ جاتقان كورىنەدى. جوعارىدا «جاس كورىنەدى» دەپ ايتتىق قوي, ونىڭ دا سەبەبى جوق ەمەس سەكىلدى. «Oxy Vita» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى ءسابيت قاسىمباەۆ ءبىر قىزىق جايتتى الدىمىزعا تارتقان. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى قىزمەتكەرلەر وتتەگىمەن كۇندەلىكتى جۇمىس ىستەيتىندىكتەن ءيىستى وزگە ادامداردان تەز ايىراتىن كورىنەدى (اسىرەسە وتتەگى باللونىن تولتىراتىن قىزمەتكەرلەر) جانە گايموريت, باسقا دا رەسپيراتورلىق اۋرۋلارعا شالدىقپايدى ەكەن.
ءتۇيىن
ءبىز ستانسادان شىعار كەزدە ەكى جىگىت جۇك كولىگىنە وتتەگى تولتىرىلعان تەمىر باللونداردى تيەپ الىپ, قالاعا قاراي جىلجىپ بارا جاتتى. كوز الدىمىزعا اۋرۋحانا توسەگىنە تاڭىلىپ نەمەسە پەرزەنتحانادا ۆاكۋمگە سالىنىپ ءومىر مەن ولىممەن ارپالىسىپ, كەلەر كۇننەن ءۇمىت كۇتكەن جاندار ەلەستەگەن.
راسىندا, وتتەگى دەگەنىڭىز – اۋا, اۋا دەگەنىڭىز ءومىر ەمەس پە؟ ەندەشە, ولار ادامدارعا ءومىر سىيلاۋعا اتتانىپ بارادى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
وسكەمەن
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن اۆتور
