جيىندى اشقان مەملەكەتتىك حاتشى قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋدى ىسكە اسىرۋعا كىرىسىپ كەتكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا ەلباسى بەلگىلەپ بەرگەن نەگىزگى ءۇش سالانى – ەكونوميكانى, ساياساتتى جانە قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋ بويىنشا العا قويىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ باستالىپ كەتتى.
«ەلباسى ن.نازارباەۆ ەكونوميكالىق, ساياسي جانە رۋحاني جاڭعىرۋ باعىتتارىندا رەفورمالاردى باستاپ بەردى. سونىمەن قاتار, «ەكسپو-2017» حالىقارالىق كورمەسى ءوتتى. وسى شارانىڭ اياسىندا «ايەلدەر بولاشاق ەنەرگيانى قولدايدى» اتتى الەمدىك فورۋم بولعانى وزدەرىڭىزگە ءمالىم», – دەگەن گ.ابدىقالىقوۆا كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ شارانى وتكىزۋ بارىسىندا اتقارعان جۇمىسىنا توقتالدى.
مەملەكەتتىك حاتشى رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ وزىق ۇردىستەرىن ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتاردىڭ بويىندا رۋحاني قۇندىلىقتاردى, باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى, پراگماتيزمدى قالىپتاستىرۋ, ۇلتتىق ەرەكشەلىكتى ساقتاۋ, بىلىمگە قۇشتارلىقتى ارتىرۋ ىسىندە وتباسىنىڭ, اسىرەسە, وسكەلەڭ ۇرپاقتى تاربيەلەپ وتىرعان ايەلدەردىڭ باستى ءرول اتقاراتىنى ءسوزسىز.
وتىرىس بارىسىندا گ.ابدىقالىقوۆا ەلىمىزدەگى ايەلدەر قاۋىمىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا كورسەتىلگەن 6-شى باعىتتى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن بارىنشا كۇش جۇمىلدىرۋعا شاقىردى.
سونىمەن قاتار, جيىندا قازاقستاننىڭ بۇۇ-نىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى ورنىقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكىزۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ بايانداماسى تىڭدالدى. ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە كەز كەلگەن سالاداعى ايەلدەردىڭ ۇلەسىن 40 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
«2015 جىلى بۇۇ-نىڭ باس اسسامبلەياسى كەزىندە ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ ءبارى 17 ورنىقتى دامۋ ماقساتىن بەكىتكەن بولاتىن. سونىڭ ءبىرى گەندەرلىك ساياساتقا قاتىستى. مەجەنىڭ باستى ماقساتى قوعامنىڭ جارتىسىن قۇرايتىن ايەلدەر قاۋىمىنىڭ مۇمكىنشىلىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, تەپە-تەڭدىك ساقتاۋعا كوڭىل ءبولۋ», – دەدى ە.اشىقباەۆ.
جيىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتى جاڭعىرتۋ جانە مانساپ تۇرعىسىنان ىلگەرىلەۋ بارىسىندا تەڭ مۇمكىندىكتەردى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ماسەلە قارالدى. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس, 2017 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ اراسىندا ايەلدەردىڭ ۇلەسى – 55,5 پايىزدى قۇراپ وتىر. بۇل – بىلتىرعى كورسەتكىشكە قاراعاندا 0,5 پايىزعا جوعارى.
«بيىلعى قاڭتاردان باستاپ 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياسات تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ باستالىپ كەتتى. سوعان سايكەس, بۇگىنگى كوميسسيا وتىرىسىندا مەملەكەتتىك قىزمەت دەڭگەيىندە ايەل جۇمىسشىلاردىڭ پايىزدىق مولشەرىن ارتتىرۋ ماسەلەسى قارالدى. باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى – مانساپتىق تۇرعىدان كوتەرىلۋگە مۇمكىندىك بەرۋ», – دەدى مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ اپپارات باسشىسى سايان احمەتجانوۆ.
اپپارات باسشىسىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, 2016 جىلى «ب» كورپۋسىنداعى اكىمشىلىك لاۋازىمداردى يەلەنۋگە ارنالعان كونكۋرستارعا قاتىسقان ايەلدەردىڭ مولشەرى 48 پايىزدى قۇراعان. جۇمىسقا الىنۋ بويىنشا دا نازىك جاندىلاردىڭ ارا سالماعى 48,5%-عا جەتىپتى. بىلتىر باسشىلىق قىزمەتكە تاعايىندالعان ايەلدەردىڭ ۇلەسى 34,8 پايىزعا جەتىپ جىعىلعان. س. احمەتجانوۆ 2030 جىلعا دەيىن باسشىلىق قىزمەت اتقاراتىن ايەلدەردىڭ ارا سالماعىن 30 پايىزعا دەيىن كوبەيتۋ جوسپارلانعانىن ايتادى.
«بىلتىر مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر اراسىندا اتتەستاتسيادان ءوتۋ جۇرگىزىلدى. سوندا نازىك جاندى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماقساتىندا بالالى, اياعى اۋىر بولۋىن جانە وتباسىلىق جاعدايىنا قاراپ كەيبىر ايەلدەردى ەڭبەك قۇقىقتارىنا سايكەس اتتەستاتسيادان بوساتىلدى», –دەگەن س.احمەتجانوۆ كەلەشەكتە ايەلدەردىڭ وتباسىنا كوڭىل بولۋىنە مۇمكىنشىلىك بەرۋ ماسەلەسى جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتادى.
بۇدان بولەك, وتىرىستا ومىردە كۇردەلى جاعدايلارعا تاپ كەلگەن تۇلعالارعا قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى «وتباسى ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ جۇمىس تاجىريبەسى تانىستىرىلدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆانىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ايماقتا گەندەرلىك ساياسات ماسەلەسى ءتيىمدى جولعا قويىلعان.
«وبلىستا ازاماتتىق قوعام مەن مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ ءوزارا بايلانىسى اياسىندا گەندەرلىك ساياسات, الەۋمەتتىك قورعاۋ دەڭگەيى تومەن تۇرعىندارعا كومەك كورسەتۋ, جاستاردى قولداۋ جانە سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بەلسەنە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بىلتىر ۇەۇ-لارمەن 375 ميلليون تەڭگە كولەمىندەگى قارجىعا جوبا جۇرگىزسەك, بيىل 400 ميلليون تەڭگە قاراجات يگەرىلدى», – دەدى ءا.ءنۇسىپوۆا.
مەملەكەتتىك حاتشى جيىن قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە بىرقاتار ناقتى تاپسىرمالار بەردى.
ايتا كەتۋ كەرەك, گەندەرلىك ساياسات «ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ تەڭ قۇقىقتارىنىڭ جانە تەڭ مۇمكىندىكتەرىنىڭ مەملەكەتتىك كەپىلدىكتەرى تۋرالى» جانە «تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق پروفيلاكتيكاسى تۋرالى» زاڭدارمەن رەتتەلەدى. بىلتىر قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا 2006-2016 جىلدارعا ارنالعان گەندەرلىك تەڭدىك ستراتەگياسى ءساتتى ىسكە اسىرىلىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى 2030 جىلعا دەيىنگى وتباسىلىق جانە گەندەرلىك ساياسات تۇجىرىمداماسى بەكىتىلدى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
