نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ «مىنەز» اڭگىمەسىندە اعالى-ءىنىلى كەيىپكەرلەر ءبىر-بىرىمەن سويلەسىپ وتىرعاندا بىلاي دەيتىن:
« – سەنىڭ بىردە-ءبىر كىتابىڭدى وقىماپپىن, – دەدى اعاسى, – نە جازاسىڭ وسى؟
– ءوزىمدى دە.
– ءوزىڭ نە... ۇلگىمىسىڭ ەلگە؟
– بولماعان سوڭ دا ءوزىمدى-ءوزىم تالايتىنىم».
جازۋشى بىتكەن نە زاماننان بەرى ءوزىن جازىپ, جانىن بولا الماي قالعاننان كەيىن جەپ كەلە جاتىر دەسە, وپ-وڭاي سەنە سالار ەدىك. ادام تابيعاتىنداعى قۇپيا بولماسا دا, كوپكە بەلگىسىز قىرلاردى ءھام بارىنە بەلگىلى بولسا دا قۇپياداي سىبىرلاپ قانا ايتاتىن, يا مۇلدە ايتپايتىن مىنەزدەر مەن قىلىقتاردى ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ بويىنان بايقاپ قالىپ, تالانباي ما ەكەن. قولىنا قالام العان كۇننەن باستاپ, وزىنە اۋىر مىندەت جۇكتەپ الاتىن قالامگەر قاۋىمنىڭ مەرەيىن قالاي اسقاقتاتىپ, اتىن اڭىز قىلساق تا, ەڭ الدىمەن قاراپايىم ادام ەكەنىن ەستەن شىعارىپ الامىز. اقىن مەن جازۋشى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا «ارقاسى بار» دەپ ەرەكشە ادام رەتىندە قاراي باستاعاننان-اق قاتەلەسەدى ەكەنبىز. ادام, پەندە, اقىن دەپ ءبىر ادامعا ءۇش ءتۇرلى نۇكتەدەن كوز تىگىپ وتىرعانىمىزبەن, ونىڭ مازمۇنى ەش وزگەرمەيدى. قايتا سونىڭ ءبارىن ءبىر عانا سىزىق بويىمەن قاراۋدان قيىن نارسە جوقتاي. ءبىز قالامگەرلەردىڭ شىعارماشىلىعى مەن ءومىرىن ەكى بولەك قاراستىرىپ ۇيرەنگەنبىز. جەكە-جەكە شىعارمالارىن تالداعان كەزدە, وبرازدار مەن يدەيالاردى, پروبلەماتيكا مەن پسيحولوگيانى, پوەتيكانى باستى نازارعا الىپ, جازۋشى ومىرىندەگى سونى جازۋعا تۇرتكى بولعان نارسەنى ەسكەرمەيمىز. ال ونىڭ ءار سوزىندە, كەيىپكەرلەرىنىڭ قارىم-قاتىناسىندا ومىردە بولعان, سونى جازۋعا يتەرمەلەگەن جايلاردىڭ بولۋى ابدەن مۇمكىن عوي. ماسەلەن, كافكانىڭ «قۇبىلۋىن» نيدەر سياقتى بيوگراف-فرەيديستەر اكەسى ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى قيىن قارىم-قاتىناستان تۋعان شىعارما دەپ ەسەپتەگەن. كافكا ءوزىن اكەسىنىڭ الدىندا كىنالى سەزىنگەن. سوندىقتان دا بالالار جاندىك بولىپ سۋرەتتەلدى دەگەن. ال بۇل پىكىرگە نابوكوۆ ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى. ول قوڭىز تۋرالى ءوزىنىڭ تۇسىنىگىن جازادى. سوندا ءار سىنشى, عالىم بولسىن ءوزىنىڭ تۇسىنىگىندە, پايىمىندا بەلگىلى ءبىر موتيۆ, سيۋجەت, يدەيا قالاي كورىنىس بەرسە, سونى ناقتى دالەلدەپ جازۋعا ابدەن حاقىلى. اركىم وزىنشە كورەدى. ال ءبىزدى ىلعي قاساڭدىققا اكەلەتىن نارسە, قالامگەردىڭ جەكە باسىنداعى وقيعالارعا نەمقۇرايلى قاراۋ. ارينە شىعارما سىرىن اشۋدىڭ جولى جالعىز بۇل ەمەس ەكەنى تۇسىنىكتى. دەگەنمەن ءبىر بوياۋىن قانىق قىلاتىن دۇنيە وسى دەپ ويلايمىز.
مىسالى, نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى جازعاندا, ونىڭ ءومىر جولىن دا ەسكەرىپ وتىرساق ايتپاق ءسوزىن تەرەڭىرەك تۇسىنەر ەدىك. سەبەبى ءاربىر قالامگەر شىعارماشىلىعىنىڭ ءون بويىندا جەكە ءومىرىنىڭ فراگمەنتتەرى جۇرەدى. ال ونى كوركەم شىندىقپەن استاستىرعاندا شىعارما ىشىندە كوركەمدىككە قىزمەت ەتىپ تۇر ما, جوق پا سونى اڭعارامىز. مىسالى, جوعارىداعى حاكىمجان مەن اعاسىنىڭ ديالوگتارىن الايىق. بۇل اڭگىمەنىڭ كوركەمدىك كولوريتى تۋرالى ايتپاس بۇرىن, ونداعى ورتاق اڭگىمەگە نازار سالايىقشى. الدىمەن: «سەنىڭ بىردە-ءبىر كىتابىڭدى وقىماپپىن, – دەدى اعاسى, – نە جازاسىڭ وسى؟» دەگەن سۇراق. ادامداردىڭ كىتاپ تۋرالى تۇسىنىگى جۇتاڭ تارتقان زاماندا بۇل سۇراققا تاڭعالمايمىز. بىردە-ءبىر كىتابىڭدى دەۋ ارقىلى حاكىمجاننىڭ بىرنەشە كىتاپ جازىپ تاستاعانىن سەزدىرەدى. ال تاڭعالاتىنىمىز: سونىڭ بىرەۋىن دە وقىماعان ادام – تۋعان اعاسى! ونىڭ ءوزى بيلىككە ارالاسقان, ءبىر كەزدەرى كوزى اشىق سانالعان ازاماتتاردىڭ ءبىرى. ءبىزدىڭ قوعامنىڭ دەرتى وسى, جازۋشى ءوزىنىڭ كىتابىن تۋعانىنا دا وتكىزە المايدى. ەندى كەلىپ وقىرمان مەن جازۋشى تۋرالى دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرۋدىڭ ءجونى قالدى ما؟ سويتە تۇرا ەكەۋى دە مىنەز كورسەتەدى. شىندىقتى ايتىپ, باسشىلىققا جاقپادىق دەيدى. سول ءۇشىن دە ەكەۋى دە جۇمىسسىز. بۇل مىنەز – بۇگىنگى دەرت. كىتابىن ەشكىم, ءتىپتى تۋعان اعاسى وقىماعان جازۋشى-كەيىپكەردىڭ دەرتى. ول الدىمەن كىتابىن وقىتىپ السىن. ال ومىردە ءوز قولى ءوز اۋزىنا تولىق جەتپەگەن مايدا شەنەۋنىكتىڭ مىنەزىن مىنەز دەۋدەن گورى قيقارلىق دەرسىز. بۇل دەرتتى جازۋشى ومىردە قالاي كوردى, ول بىزگە بەلگىسىز. بىراق وسىنى ەشبىر استارلاماي تۋرا ايتادى. قيسىق-قىڭىر مىنەزدىڭ نەگە اكەپ سوعاتىنىن جازۋشى كورسەتەدى. جالعىزدىققا! ابايدىڭ «مەن ەگەر زاكون قۋاتى قولىمدا بار كىسى بولسام, ادام مىنەزىن تۇزەپ بولمايدى دەگەن كىسىنىڭ ءتىلىن كەسەر ەدىم. دۇنيەدە جالعىز قالعان ادام – ادامنىڭ ولگەنى», دەۋىنىڭ سەبەبى وسى. مۇنداعى مىنەز – ادام تابيعاتىنا قيسىق بىتكەن ادەت, قىلىقتار. ىشكى مادەنيەت, شىندىقتى ايتۋ, ارينە جاقسى. بىراق مەن ءوزى وسىندايمىن دەپ, سول قىڭىرلىعىن ءجونى جوق الدەقانداي قىلسا, ول مىنەز ەمەس, مىنەزسىزدىك.
ءبىزدىڭ جازۋشىلار جەكە ءومىرى تۋرالى كوپ ايتا بەرمەيدى. نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ دا باسقا قازاق جازۋشىلارى سەكىلدى قايدا تۋعانىن, قايدا وقىعانىن, نە جۇمىس ىستەگەنىن, ادەبيەت تۋرالى ويلارىن, اينالاسىنداعى, كوڭىلىندەگى سىيلاس ادامدارىن سۇحباتتارىنان وقىپ بىلدىك. ار جاعى ءبىز ءۇشىن كۇڭگىرت. سوندىقتان دا شىعارمالارىنا ۇڭىلەمىز. بالكىم وقىر- مان ءۇشىن شىعارما عانا كەرەك شىعار. بىراق ادەبيەتشى, ادەبيەتتانۋشىلار ءۇشىن ءومىر دە ماڭىزدى. ادەبيەتتانۋدىڭ, ادەبيەت تاريحىنىڭ كەزەڭدەرى تۋرالى ءسوز بولعاندا, اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارمالارى سول كەزەڭدەگى قوعامعا, الەۋمەتتىك پسيحولوگياعا, بيلىككە كوزقاراس رەتىندە دە قاراستىرىلادى. وسى جاعىنان العاندا كەي دۇنيەلەردى تۇسپالداپ, گيپوتەزامەن شەشۋگە ءماجبۇر.
نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعارمالارىنىڭ ورتاق ءتىنى ۇزىلمەيدى. ءتىپتى ەرتەرەكتە جازعان «جول», «اق كوگەرشىن» تۋىندىلارىنداعى وزەك دامي كەلە «اتى جوق اڭگىمە» جيناعىنا ەنگەن شىعارمالارىندا كۇردەلى ماسەلەگە اينالادى. جازۋشى ادام ۇزاق ۋاقىت بويى ءبىر ماسەلە توڭىرەگىندە ويلانعاندا, ونىڭ جان-جاعىن قوپارىپ, اينالاسىن تۇگەل قاۋزايدى. بۇل سانالى, ياكي بەيسانالى جاعدايدا بولاتىن قۇبىلىس پا, ونى تاپ باسۋ قيىن. بۇل ءبىر جاعىنان العاندا الدىڭعى شىعارمانىڭ يدەياسىن قايتالاۋ سياقتى كورىنگەنىمەن, ونىڭ اينالاسىنداعى سيتۋاتسيالاردى كورسەتۋگە تىرىسقانىن كورەسىڭ. نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعارمالارىنداعى ورتاق وزەك – بالاسىن ىزدەپ قالعان, يا بالا سۇيە الماعان اكە, نەكەسىنەن باراقات تاپپاعان, ناپسىدەن راقات كەشپەگەن ايەل, ەل ەرەكشە قاسيەتتى ساناعان اڭىز-افسانالارداعى كەپيەتتى ءتامسىل, اقكۇشىك پەن ايعىركىسىنىڭ وبرازىندا كورىنەتىن ادام ءۇشىن قۇربان بولعان اسىلتەكتى جانۋارلار, باياندى مەن شەرلىنىڭ بەينەسىندەگى جاقسىلىق پەن جاماندىق.
ابىل مەن قابىلدىڭ وقيعاسىنان بەرى, ءتىپتى ودان ءارى ءىبىلىستىڭ تاكاپپارلىق قىلعان كەزىنەن باستاپ, جاقسىلىق پەن جاماندىق قيان-كەسكى سوعىس جۇرگىزىپ كەلەدى. حالىق ەرتەگىلەرىندەگى جاقسىلىق جەڭىپ, مۇراتىنا جەتىپ جاتاتىن شەشىم بارا-بارا وزگەرىپ, قۇرباندىق كوبەيە ءتۇستى. قازىرگى ۋاقىتتا ءتىپتى الەمدەگى بولىپ جاتقان ۇرىستاردى ەسكە الۋدىڭ ءوزى جانعا اۋىر. تۋرا ماعىناسىندا قان وزەن بولىپ اعىپ, ولىك تاۋ بولىپ ءۇيىلىپ جاتسا, پەندە بالاسى ونى ساباق قۇرلى كورمەيدى. ول بىزدەن الىستا, قاتىسى جوق دۇنيە بوپ كورىنگەنىمەن, ادامزات بالاسىنا ورتاق بولمىستان تۋىپ جاتقان ز ۇلىمدىقتار ەمەس پە؟! «جول» حيكاياتىنداعى باياندى مەن شەرلى سيۋجەتى وسى جاقسىلىق پەن جاماندىقتىڭ بەينەسىندەي كورىنگەن. جول جوندەۋشىلەردىڭ تاعدىرىن ايتىپ, ەل ىشىندەگى ەسكى اڭىزدى قاتار ءورىپ وتىرعان جازۋشى بۇل ەگىز ۇعىم ادام تابيعاتىنداعى قاسيەتتەر دەپ تۇجىرىمداعان. جولدى سيمۆوليكالى تۇردە پايدالانۋ ارقىلى ءومىردى تۇسپالدايدى. مەيلى جول جوندەۋشى بولساڭ دا, ساپار ۇستىندە ايالداعان ءمۇساپىر بولساڭ دا ءومىر جولىندا قىبىرلاپ تىرشىلىك ەتكەن جانسىڭ. ونداعى جاقسىلىق پەن جاماندىق بىردە يمانسەرىك پەن بايبولسىن, تولەپ پەن تورەكەلدى بولىپ تا قۇبىلادى. تۇرسىنجان شاپاي جۇسىپبەك قورعاسبەكتىڭ «قاسقىر ادام» شىعارماسىنىڭ ىزىمەن جازعان دۇنيەسىندە «جاماندىق توق بولسا, جاقسىلىق امان» دەگەن مازمۇندا وي قورىتاتىن. «جاقسىلىق پەن جاماندىق» دەگەن حالىق ەرتەگىسىندە دە ارىستان توق بولۋى ءۇشىن ۇڭگىردە تاماق ۇنەمى دايىن تۇرمايتىن با ەدى؟! شەرلى دە, يمانسەرىك تە سول جاقسىلىقتىڭ اماندىعى ءۇشىن قۇربان بولعان جاندار. اقكۇشىك تە, ايعىركىسى دە, جالعاستىڭ اماندىعى ءۇشىن جيىرما بيەنىڭ قۇرساعىنان ءبىر تۇندە تۇسكەن جيىرما ق ۇلىن دا جاماندىقتىڭ جولىنا كەتكەن قۇرباندار. كەمەلحاننىڭ جاستايىنان سەرىگى بولعان اق كوگەرشىننىڭ بەيوپا تاعدىرىن قايدا قوياسىز؟ ء«انىم سەن ەدىڭ» «جول», «اق كوگەرشىن» سيياقتى حيكاياتتار مەن اڭگىمەلەرىندە ءسوز بولاتىن قازاق دالاسىنداعى ءارتۇرلى تامسىلدەردىڭ عيبراتى, جان-جانۋاردىڭ كيەسى («ايعىركىسى», «قانقىزىل جالقىن») ۋاقىت وتكەن سايىن جاڭا زامان ۇرپاقتارىنىڭ ساناسىنا سىڭبەيدى. ال ۇرپاق تاربيەسىنە جاۋاپتى ەڭ الدىمەن ايەل-انا ەمەس پە ەدى؟ نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ ايەلدەرى (كەيىپكەرلەرى) تاربيە بەرە المايتىن جاندار. ءبىرى تاربيە بەرگىسى كەلسە دە بالاسى جوق (بەكزات), ەندى ءبىرى ءتىپتى ءتۇتىن تۇتەتىپ جۇرگەن جوق (كوگىلدىر كويلەكتى كەلىنشەك, ورالمان ايەل, روزا). جالعاستىڭ شەشەسى تۋرالى مۇلدە ءسوز جوق. ايتەۋىر ونىڭ دا اقشا سوڭىنا تۇسكەن پىسىق ايەل ەكەنى بەلگىلى. وسى قۇبىلىس ۇرپاق ءۇشىن الاڭداۋعا ابدەن نەگىز بولا الاتىنداي. جازۋشى شىعارماشىلىعىندا ۇرپاق ماسەلەسى وسى جەردەن كەپ شىعاتىن سەكىلدى. ادام بالاسىنىڭ ءناپسىسى قوزعانى, ارسىزدىققا بارعانى ۇرپاقتى توزدىرادى. «اتى جوق اڭگىمەدەگى» ەندى كورمەي قالۋدى ارمانداعان بالانىڭ قىلىعى سوعان مەڭزەمەي مە؟ «وزەننىڭ ارعى جاعى مەن بەرگى جاعى» اڭگىمەسىندەگى ءماندىباي مەن ورازبەكتىڭ تراگەدياسىنىڭ ءبىر ۇشى وسى بالا ماسەلەسىندە جاتىر. جەكە باستارىنىڭ كەمشىلىكتەرىنەن سول كۇيگە تاپ بولدى ما؟ ءبىرى بالاسى جوقتىقتان, ەكىنشىسى بالاسىنىڭ بايلىعىنا ماستانعاندىقتان. ەكەۋىنىكى دە تراگەديالى كۇي. وسىنداي ەل ىشىندەگى كەمشىلىكتەردىڭ نەگە اپارىپ جىعاتىنىن كورسەتتى جازۋشى. ءماندىباي مەن ورازبەك كەبىنە اپارادى.
ي.ۆولگين سەكىلدى ورىس سىنشىلارى كنياز مىشكيندى «ورىس قوعامىنىڭ كۇردەلى ماسەلەسى» دەدى. ءبىز مىشكين ماسەلە عانا ەمەس, سول كەزدەگى ورىس قوعامىنىڭ, جازۋشىنىڭ ءۇمىتى دەر ەدىك. سەبەبى اۋرۋىنان ساۋىعىپ كەلگەن مىشكين رەسەيگە كەلىپ, قايتا جىندانىپ كەتەدى. ءتىپتى, اۋرۋى بۇرىنعىسىنان اسقىنىپ, ەمدەگەن دارىگەرىنىڭ ءوزىن تانىماي قالادى. شۆەيتسارياعا قايتا جىبەرۋ, كەيىپكەرىن ولتىرمەۋ ارقىلى دوستوەۆسكي ونىڭ ورالۋىنان ءۇمىت ەتىپ تۇرعانداي. سەبەبى ورىس قوعامى تۇزەلەدى دەپ ويلايدى. ال نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ كەيىپكەرلەرى ارماننان تۋعان. «جازۋشى شىعارماسىندا ءوزىنىڭ ارمانىن جازادى» دەپتى پاراندوۆسكيدىڭ ءبىر جازۋشى كەيىپكەرى. لوتمان دا سونى راستايدى. وسى تۇجىرىمدى نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعارمالارىنا بايلانىستىرىپ ايتقاندا, جازۋشىنىڭ ارمانى – ادال, جاقسى ۇرپاق, ابزال جار, بەرەكەلى نەكە, ۇلتىن سۇيگەن ەر, تاريحىن قاستەرلەگەن ۇل. وسى جاقسىلىقتىڭ ءبارى ۇلتىمنىڭ بويىندا, تاعدىرىندا بولسا دەپ ارمان ەتەتىندەي سەزىلەدى. اركىم-اق ويلار ىزگىلىكتى جازۋشىعا ءتان شەبەرلىكپەن قالامى ارقىلى جەتكىزە العانىن تۇسىنۋگە تالپىنعاندا وسى توقتامعا كەلەسىڭ.
نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ ويلاۋ وبرازىندا بۇرىن وتكەن شاق, جەدەل وتكەن شاق, اۋىسپالى وتكەن شاق – تەك قانا ۇلتتىڭ تاريحى ەمەس, وتكەننەن ساباق الدىڭ با دەپ سۇراۋشى. «اقكۇشىكتىڭ» سوڭى نەگە وزەننىڭ ەكى جاعاسىندا قالعان وقيعامەن اياقتالادى؟
حيكاياتتاعى تراگەديانىڭ ءجونى مۇلدە بولەك. پاشا مەن ماترەنا, روزا مەن قالدىباي, قالدىباي مەن بەكزات قارىم-قاتىناسىن سونشالىقتى تەرەڭ ءتۇسىنىپ جانە ونى وقىرمان اقكۇشىكتىڭ فونىندا قىزىعىپ, قۇمارلانىپ وقيدى. ورىس پەن قازاق حالقىنىڭ تۇرمىستىق پسيحولوگياسى مۇلدە بولەك ەكەنىن كورەسىڭ. بەكزات پەن روزانىڭ ايىرماشىلىعى نەدە؟ بەكزاتتىڭ قالدىباي سياقتى سۇيەتىن كۇيەۋى بار, بىراق بالاسى جوق. رoزانىڭ بالاسى بار دا, كۇيەۋى جوق. ال سول جاعداي ەڭ الدىمەن قالدىبايدىڭ جانىنا باتادى. ءومىردىڭ ءمانى ۇرپاقتا دەپ ويلايدى. بىراق بەدەۋلىگىنە كونگەن. مويىنسۇنعان. سوندىقتان دا ءوزى ۇيدەن كەتكەن. قالدىبايدىڭ كۇيىن ورىكايدار تۇسىنە مە؟ جالعاستى اكەسى تۇسىنبەگەن سياقتى («ايعىركىسى» اڭگىمەسىندە) ورىكايدار دا ونىڭ تراگەدياسىنا بەس مينۋت تا باس قاتىرعىسى كەلمەيدى. ول دا – ءناپسىنىڭ ق ۇلى. بىراق جازۋشىنىڭ ناپسىگە (بايلىق تا ءناپسىنى وياتادى) بايلانعان كەيىپكەرلەرى جاقسىلىققا جەتكەن ەمەس. قالدىباي مەن بەكزاتتىڭ وزەننىڭ ەكى جاعىندا قالۋى ارقىلى جازۋشى شەشىمدى بىزگە قالدىرادى. ءھام قالاي ويلايسىڭدار دەپ سۇرايدى؟ ەكەۋىنىڭ قايتا قوسىلىپ, ءتىپتى قالدىبايدىڭ بەدەۋلىكتەن ەمدەلىپ, بالالى بولعاندارىنا سەنەر ەدىم. جازۋشى وسىنداي سۇراقتار قويۋ ارقىلى ءوزى دە ماڭگىلىك سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەدى. ءتىپتى, كەي سۇراقتارى ريتوريكالى. جاۋاپتى وقىرماندارىمەن بىرگە تابادى.
جازۋشى ايتقان الەۋمەتتىك, مورالدىق ماسەلەلەر بۇگىنگى قازاق قوعامىنداعى ەڭ وزەكتى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى. نەسىپبەك ءداۋتاي ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق الەمىنە اياق باسار ساتتە, جازۋشىنىڭ جانىن ءتۇسىنۋدى ويلايسىڭ. وزەننىڭ ەكى جاعالاۋىندا كوپىرسىز كۇيدە قالماساق ەكەن. جالپى, وقىرمان مەن جازۋشىنى تابىستىرۋ ءۇشىن ءبىر اقكۇشىك كەرەك شىعار.
P.S. جۇرتتان وقشاۋلانىپ تۇراتىن الابوتەن بولمىسى تۋرالى اڭىزى بار, اقيقاتى بار جەل ءسوز كوپ ايتىلادى. قالپاعى مەن تەمەكىسىنىڭ ءوزى اڭىز بولىپ كەتكەن جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىعى جايىندا از اڭگىمە ايتقاندا كوپ ماسەلەگە ماڭدايىمىزدى سوقتىق. جازۋشىمەن ەندىگى بولار سۇحباتىم ادەبيەت حاقىندا ەمەس, جەكە ءومىرى تۋرالى بولاتىنىنا تاعى ءبىر رەت كوزىم جەتە ءتۇستى...
باعاشار تۇرسىنباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
