ول ءوز سوزىندە ەلىمىزدە مينەرالدىق رەسۋرستاردى وندىرۋگە قاراعاندا, ادامنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى ۇلتتىڭ تابىستى دامۋىنىڭ نەگىزگى فاكتورى بولىپ تابىلاتىنىن, سوندىقتان دا قازاقستاندىقتار, اسىرەسە وسكەلەڭ ۇرپاق ءححى عاسىردا قاجەت بولاتىن تالاپتاردى جان-جاقتى مەڭگەرۋلەرى ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, الدىمىزدا ستراتەگيالىق ماڭىزى بار مىندەت – لاتىن گرافيكاسىنا كوشۋ مىندەتى تۇرعانىن ايتا كەلىپ, مەملەكەت باسشىسى «قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ – جاھاندىق عىلىم مەن ءبىلىم جۇيەسىنە كىرىگۋگە, رۋحاني تۇتاستىعىمىزدى قامتاماسىز ەتەتىن بىرەگەي قادام» دەگەن ءسوزىن ەسكە سالدى.
«بۇل جۇمىستى ءبىز ويلاستىرا وتىرىپ, ساتىلى جانە جيناقى تۇردە جاساۋىمىز كەرەك. بىراق ۇزاققا سوزۋ دا قاجەت ەمەس. ەڭ باستىسى – ءبىزدىڭ قاتەلەسۋگە قۇقىعىمىز جوق», دەدى ق.توقاەۆ.
پارلامەنت جوعارعى پالاتاسىنىڭ توراعاسى ورتا ءبىلىم ساپاسىنا, مەكتەپتەردەگى وقىتۋ جۇيەسى ءالى كۇنگە دەيىن جاقسى ناتيجەلەر كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزۋگە عانا ارنالۋىنا, ال ساپالى ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسى ەكىنشى ساتىدا قالىپ كەلۋىنە قاتىستى بىرقاتار سىن ايتتى.
ەلىمىزدى ساندىق نۇسقاعا كوشىرۋ ستراتەگياسىنىڭ ماقساتتارىنا سايكەس كەلەتىن «كۇندەلىك» ەلەكتروندىق باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋعا قولداۋ بىلدىرگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى مۇعالىمدەردىڭ كاسىپتىك مارتەبەسىن كوتەرۋ قاجەتتىگى تۋرالى دا ايتتى. ءبىلىم بەرۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى ەڭ تومەنگى (رەسپۋبليكالىق ورتاشا دەڭگەيدىڭ 66 پايىزى) دەڭگەيدە تۇرعانىن اتاپ وتكەن ول ەكونوميكاداعى شىنايى قالىپتاسقان جاعدايلاردى جان-جاقتى ەسكەرە وتىرىپ, ۇكىمەتتى مۇعالىمدەردىڭ تابىسىن كوتەرۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراستىرۋعا شاقىردى.
«كاسىبي دەڭگەيى جوعارى جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدا بەلسەندى قولداۋ تاپقان مۇعالىم – ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە تابىسقا جەتۋدىڭ باستى كەپىلى. مۇعالىمدەردى مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن جانە سىيلىقاقىلارمەن مەيلىنشە بەلسەندى ىنتالاندىرىپ, ولاردىڭ ەڭبەگىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ قاجەت», دەدى.
ق.توقاەۆ پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ جاستاردىڭ ءبىلىمدى بولۋى باستى قۇندىلىققا اينالىپ, قازاقستاندىقتارعا رۋحاني جاڭعىرۋداعى باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى رەتىندە ء«بىلىمنىڭ سالتانات قۇرۋى كەرەكتىگىن» ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىمدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى دەپۋتاتتاردى حاباردار ەتتى.
«ەلىمىزدە 2019 وقۋ جىلىنان 0 سىنىپتى ەنگىزۋ ناقتىلانعان. ول 0+11, ياعني ون ەكى جىلدىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە كوشۋگە ارنالعان جوسپار. بۇل بەس جاستاعى بالالاردىڭ ءجۇز پايىز ءبىرىنشى سىنىپقا دايىندالۋىنا جاعداي جاسايدى دەپ سەنىممەن ايتۋعا بولادى. ال ەندى الىپپەنىڭ جايىن كەلسەك, بۇگىندە 0 سىنىپقا ارنالعان بازالىق وقۋلىق جالپى دايىن. قازىر سىناقتان وتۋدە», دەدى مينيستر.
سونىمەن قاتار ول بىلتىرعى جىلى باستالىپ كەتكەن جاڭارعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىنا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋ جۇرگىزىلەتىندىگىن دە ايتتى. وسى جىلى قوسىمشا 2, 5, 7 سىنىپتار كوشسە, كەلەسى ەكى جىلدا جاڭارعان مازمۇنعا بارلىق سىنىپ تولىقتاي وتەدى. مينيستر جاڭارعان مازمۇننىڭ ءمانى تەك ءبىلۋ ەمەس, ءبىلىمدى ومىردە قولدانا ءبىلۋ ەكەندىگىن العا تارتادى.
«وسى كۇندەرى بەس كۇندىك وقۋ اپتاسى نورمالارى بەكىتىلگەن. بىراق مەكتەپ جاعدايىنا جانە تيپىنە قاراي بارلىعىنا بىردەي ەنگىزۋ قيىن بولىپ تۇر. بۇگىنگى كۇنى بارلىق مەكتەپتەردىڭ 85 پايىزى تولىعىمەن, 1-11 سىنىپقا دەيىن كوشتى. بىزدە 300-گە جۋىق ليتسەيلەر مەن گيمنازيالار بار, وندا ءبىر اپتادا قوسىمشا سەگىز ساباققا دەيىن بەرىلەدى. ولاردىڭ جوعارى سىنىپتارى بەس كۇندە بارلىعىن قامتي المايدى. الايدا, گيمنازيا مەكتەبىنە بەرۋ اتا-انالاردىڭ ءوزىنىڭ قالاۋى. ساباقتاردىڭ ۇزاقتىعى 45-تەن 40 مينۋتقا قىسقارعانىنا قاراماستان ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن مەكتەپتەرگە دە وتە قيىن بولىپ تۇر. بۇل ماسەلە تەك ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردىڭ قىسقارۋىمەن عانا شەشىلەدى», دەدى ە.ساعاديەۆ.
جالپى پارلامەنتتىك تىڭداۋ اياسىندا اقمولا مەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى, يۋنەسكو-نىڭ الماتىداعى بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى جانە يۋنەسكو-نىڭ قازاقستانداعى, قىرعىزستانداعى جانە تاجىكستانداعى وكىلى, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ ورتالىق ازيا ايماعى جونىندەگى الەۋمەتتىك سەكتورىنىڭ اعا ۇيلەستىرۋشىسى سىندى حالىقارالىق دەڭگەيدەگى سالا ماماندارى مەن قاتار, وڭىرلىك جەرلەردەگى ءبىلىم بەرۋ وشاقتارىنىڭ بەلدى قىزمەتكەرلەرى, مەكتەپ پەن اتا-انالار اراسىنداعى بايلانىستى رەتتەيتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى ءسوز سويلەپ, بايانداما جاسادى.
ال تالقىلاۋ بارىسىندا ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدا رەتتەۋدى جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا مۇددەلى پىكىر الماسۋ ورىستەپ, وعان حالىق قالاۋلىلارى بەلسەندى قاتىستى. جيىنعا جەتەكشىلىك ەتكەن الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جانە عىلىم كوميتەتىنىڭ توراعاسى بىرعانىم ءايتىموۆا تالقىلاۋدىڭ ماڭىزى مەن ناتيجەلى بولعانىن ايتا كەلە, سەنات سايتىندا ونلاين-رەجيمدە العاش رەت ۇيىمداستىرىلعان پارلامەنتتىك تىڭداۋ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مۇددەلى تاراپتارعا ارنالعان ۇسىنىستار قابىلداناتىندىعىن مالىمدەدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
