جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسى شەتەلدەرمەن بايلانىستى دامىتىپ, ەل ەكونوميكاسىن وركەندەتەدى
دەرەك پەن دايەك
•جەتىگەن – قورعاس تەمىرجولى پايدالانۋعا بەرىلگەندە, اقتاۋ مەن الماتىدان قىتايعا جۇك جانە جولاۋشى تاسىمالى 500 شاقىرىمعا قىسقارادى.
•تاپسىرماعا وراي تەمىر جول جەلىسى وتەتىن اۋدانداردان جالپى كولەمى 1400,536 گەكتار جەر تەلىمى بولىنگەن.
•اتالعان قۇرىلىستىڭ جالپى قۇنى 153,2 ملرد. تەڭگەنى قۇراسا, تەمىر جول تارماعىنىڭ ۇزىندىعى 293,2 شاقىرىم.
•تەمىر جول جەلىسىن پايدالانۋ كەستەسىندە 2055 ادام ەڭبەك ەتسە, التىنكول شەكارا وتكەلىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەگىلەر سانى 430 ادامعا جەتەدى دەپ بەلگىلەنگەن.
•قىركۇيەك ايىندا ىلە وزەنىنىڭ ۇستىنەن وتەتىن كوپىر قۇرىلىسى اياقتالىپ, كوگىلدىر لەنتا قيىلدى.
•قۇرىلىستى 2011-2012 جىلدارى ەكى كەزەڭمەن ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن.
ء•بىرىنشى ىسكە قوسۋ كەزەڭىندەگى قۇرىلىس نىساندارىنا 13,6 ملرد. تەڭگە, ەكىنشى كەزەڭىنە 3,0 ملرد. تەڭگە جۇمسالادى دەپ جوسپارلانعان. •تەمىر جول جەلىسىمەن پويىزدار قوزعالىسىن رەتتەۋ زاماناۋي جۇيە بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
• جەتىگەن, شەلەك, تاسقاراسۋ, قۇندىزدى جانە التىنكول ستانسالارى مەن جارسۋ جانە ورتاقۇدىق رازەزدەرىندە تۇرعىن ءۇي, الەۋمەتتىك سالا نىساندارىن سالۋ قارقىندى جالعاسىپ وتىر.
•التىنكول ستانساسىنا پانفيلوۆ اۋدانى ارقىلى 130 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرىن تارتۋ جوسپارلانعان.
•تەمىر جولدا ەڭبەك ەتەتىندەرگە 26 ءۇش قاباتتى, 89 ءبىر قاباتتى ەكى ءپاتەرلى, 9 ءبىر قاباتتى ۇيلەر مەن, 70 ورىنعا ارنالعان شاعىن وتباسىلىق جاتاقحانا سالىنۋدا.
•التىنكول ستانساسى ورنالاسقان پەنجىم اۋىلىندا 240 ورىندىق بالاباقشا, 600 ورىندىق مەكتەپ, دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 11 ءۇش قاباتتى, 37 ەكى پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىستارى قىزۋ ءجۇرگىزىلۋدە.
•الىپ قۇرىلىسقا 4500 ادام كۇشى جۇمىلدىرىلعان.
•قۇرىلىس باستالعاننان بەرگى كەزەڭدە 85,947 ملرد. تەڭگە يگەرىلگەن.
بارىس-كەلىس, الىس-بەرىس جاقسارادى
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىندا: «ءبىز قازىردىڭ وزىندە «جەتىگەن – قورعاس» جانە «وزەن – تۇركىمەنستانمەن مەملەكەتتىك شەكارا» تەمىر جول جەلىلەرىن سالىپ جاتىرمىز, ولار ءىس جۇزىندە ءبىزدىڭ ونىمدەرگە قىتاي مەن پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ رىنوكتارىنا جول اشادى. ءبىز سالۋعا كىرىسەتىن «باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا» اۆتوجولى – تاۋارلار ءۇشىن ماڭىزدى ماگيسترال» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.
ىلە اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان جەتىگەن تەمىر جول بەكەتى مەن ەلىمىزدىڭ شىعىس شەكاراسىنداعى قورعاس اۋىلىن جالعاستىراتىن شويىن جول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى وسىلاي باستالعان-دى. 2009 جىلعى تامىزدا وبلىسقا جۇمىس ساپارىندا جەتىگەن ستانساسىنداعى سالتاناتقا قاتىسقان ەلباسى جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىنىڭ حالىقارالىق ماڭىزىمەن قاتار, ەل ەكونوميكاسىنا قوسار ۇلەسى قوماقتى ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
جالپى قۇنى 153,2 ملرد. تەڭگە بولاتىن تەمىر جول تارماعىنىڭ ۇزىندىعى 293,2 شاقىرىمدى قۇرايدى. بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا العاشقى پويىز قوزعالىسى باستالادى.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا جەتىگەن – قورعاس, ودان ءارى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جانە سول ەل ارقىلى باسقا دا مەملەكەتتەرمەن تەمىر جول قاتىناسى ارقىلى ەكونوميكالىق, ساۋدا-ساتتىق, الىس-بەرىس جۇزەگە اسىرىلادى. قازاقستاندىقتار مەن الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلەتىن جولاۋشىلار جانە حالىقارالىق جۇك تاسىمالى بۇرىنعىداي تەك ءوڭىردىڭ الاكول اۋدانىنداعى دوستىق تەمىر جول بەكەتى ارقىلى ەمەس, جاركەنت ءوڭىرىن باسىپ وتەتىن حالىقارالىق تەمىر جول ارقىلى دا جۇزەگە اسپاق.
الىپ قۇرىلىستىڭ نەگىزگى تاپسىرىس بەرۋشىسى ءارى جۇزەگە اسىرۋشىسى – «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامى. وتكەن ايدا ىلە وزەنىنىڭ ءۇستىنەن وتەتىن الىپ كوپىر قۇرىلىسى اياقتالىپ, كورشىلەس جاتقان ۇيعىر ءجانە پانفيلوۆ اۋداندارى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن كوگىلدىر لەنتا قيىلدى. باسقا دا كوپىرلەر مەن وتپەلەر رەت-رەتىمەن سالىنۋدا.
جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىندە الەۋمەتتىك ماقساتتاعى نىساندار مەن كەدەندىك ينفراقۇرىلىم جانە شەكارالىق نىساندار قۇرىلىسى جوباسى دا جالعاسۋدا. حالىقارالىق ماڭىزى زور قۇرىلىس العا جىلجىعان ايلارمەن بىرگە قارقىن الىپ وتىر. سونىمەن قاتار, شويىن جول جەلىسى باسىپ وتەتىن اۋدانداردا قازىردىڭ وزىندە مىڭداعان ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. سونىمەن بىرگە, تەمىر جول جەلىسىمەن العاشقى پويىز قۇرامدارى قاتىناي باستاعاندا تاعى دا جۇزدەگەن جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى.
جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىمەن پويىزداردىڭ قوزعالىسىن رەتتەۋ وسى زامانعى جۇيە بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. وندا شاعىن رازەزدەردەگى پايدالانۋ قىزمەتتەرىن بارىنشا ازايتۋ قاراستىرىلعان. وسىعان بايلانىستى جەتىگەن, شەلەك, تاسقاراسۋ, قۇندىزدى جانە التىنكول ستانسالارى مەن جارسۋ جانە ورتاقۇدىق رازەزدەرىندە عانا تۇرعىنجايلار مەن الەۋمەتتىك سالا نىساندارى سالىنۋدا. قۇرىلىس الاڭدارىن تاڭداۋعا قويىلاتىن تالاپتار ەسكەرىلگەن. سوعان ساي تۇرعىن-جاي قۇرىلىسىنا ارنالعان الاڭدار مەن ارالىق قوسىنداردى كەلەسى ەلدى مەكەندەرگە بايلانىستىرىپ ورنالاستىرۋ كوزدەلدى.
ماسەلەن, جەتىگەن ستانساسى – جەتىگەن كەنتىندە, شەلەك ستانساسى – ماساق اۋىلىندا, تاسقاراسۋ ستانساسى – راحات اۋىلىندا, التىنكول ستانساسى – پەنجىم اۋىلىندا, قۇندىزدى ستانساسى مەن جارسۋ جانە ورتاقۇدىق رازەزدەرى تىكەلەي وسى ستانسالار مەن رازەزدەردە.
تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە بويىنشا قۇرىلىس نىساندارىنىڭ بولجامدى قۇنى – 16,6 ملرد. تەڭگە. قۇرىلىستى 2011-2012 جىلدارى ەكى مارتە ىسكە قوسۋ كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. ءبىرىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنىندەگى قۇرىلىس نىساندارىنىڭ قۇنى 13,6 ملرد. تەڭگە بولسا, ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنىنىڭ قۇنى – 3,0 ملرد. تەڭگە.
ءساتىن سالسا, ءبىرىنشى ىسكە قوسۋ الداعى جەلتوقساندا اياقتالىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا شويىن جولمەن العاشقى پويىز قۇرامى ساپارعا شىعادى. بۇل كەشەن بويىنشا تەمىرجولشىلار, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنا ارنالعان ەڭ قاجەت دەپ تابىلعان تۇرمىستىق جاعدايلار جاسالادى.
بۇگىنگى كۇنى التىنكول ستانساسىنداعى شەكارالىق جانە كەدەندىك ينفراقۇرىلىم, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم نىساندارى, ستانسالارعا كىرمە جولدار, گازبەن جانە باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ نىساندارى تۇرعىزىلۋدا. بولاشاقتا التىنكول ستانساسىنا پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ اۋماعى ارقىلى 130 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرىن تارتۋ قاراستىرىلعان. مۇندا تەك شەكارالىق ستانسانى عانا ەمەس, جاركەنت قالاسى مەن شولاقاي, ۇلكەن شىعان, پەنجىم اۋىلدارىن دا كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ ويلاستىرىلىپ, جۇمىس جۇيەلەنگەن.
ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنىنە تۇرعىن-جايدىڭ قالعان قورى مەن التىنكول جانە تاسقاراسۋ ستانسالارىنداعى الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسى ەنگىزىلگەن. تۇرعىن-جاي قاجەتتىلىگىن ەسەپتەۋدە جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىنىڭ پايدالانۋ شتاتىندا 2055 ادام, التىنكول شەكارا وتكەلىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەگىلەردىڭ سانى 430 ادامعا جەتەدى دەپ بەلگىلەنگەن.
تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنىڭ قولدانىستاعى نورماتيۆتەرىنە سايكەس, 26 ءۇش قاباتتى, 89 ءبىر قاباتتى ەكى ءپاتەرلى, 9 ءبىر قاباتتى ءبىر پاتەرلى ۇيلەر مەن 70 ورىنعا ارنالعان شاعىن وتباسىلىق جاتاقحانا سالىنباقشى. پەنجىم اۋىلىندا (التىنكول ستانساسى) 240 ورىندى بالاباقشا, 600 ورىندى مەكتەپ, ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريا, اسحانا قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى. راحات اۋىلىندا (تاسقاراسۋ ستانساسى) شاعىن مەكتەپ پەن فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك قوسىن سالىنادى.
جاڭا حالىقارالىق تەمىر جول جەلىسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە اقتاۋ مەن الماتىدان قىتايعا جۇك جانە جولاۋشى تاسىمالداۋ قاشىقتىعى 500 شاقىرىمعا قىسقارادى. سونىمەن بىرگە, شەكارالىق ەكىنشى تەمىر جول وتكەلىنىڭ ارقاسىندا كورشى قىتايمەن جانە سول ارقىلى الەمنىڭ باسقا ەلدەرىمەن ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس ودان ءارى نىعايىپ, جۇك جانە جولاۋشىلار تاسىمالى ارتادى.
«جەتىگەن – قورعاس» تەمىر جول قۇرىلىسى بارىسىندا جول بويىندا ۇلكەن ستانسالار سالىنۋدا. سونىڭ ءبىرى – پانفيلوۆ اۋدانىنداعى التىنكول ستانساسى. بىلتىر عانا بۇل ءوڭىر قۇم سۋسىعان جازىق دالا بولاتىن. قۇم ورتاسىنان تىڭنان تۇرەن سالعانداي زاماناۋي ۇلگىدەگى نىساندار بوي كوتەرىپ, ايماقتى تۇرلەندىرىپ اكەتتى. وسىندا تەمىر جول ۆوكزالى, كەدەندىك تەكسەرۋ بەكەتى, جۇك تيەپ-تۇسىرەتىن ورىن, الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى جەدەل جۇرگىزىلۋدە. وسى جۇمىستارمەن «ابك قۇرىلىس-1» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى اينالىسۋدا.
بۇگىنگى كۇنى مۇندا 900 ادام ەڭبەك ەتسە, ونىڭ 200-ءى جەرگىلىكتى تۇرعىندار. تاعى دا جۇمىس كۇشى قاجەتتىگى ايقىن اڭعارىلادى. ناتيجەسىندە, قاجەتتى ماماندىقتارعا وقىتۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان.
ماسەلەن, ۇشجاقتى كەلىسىم بويىنشا قۇرىلىس كومپانياسىندا 30-داي جاركەنتتىك تاجىريبەدەن وتۋدە. سولاردىڭ ءبىرى ناتاليا ليمكوۆا. بەس جىل جۇمىسسىز وتىرعان ول جەرگىلىكتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ارقىلى كاسىبي ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا №18 كاسىپتىك ليتسەيدە 3 ايلىق كۋرستا ءبىلىمىن كوتەرۋدە. ەندى ءبىر ايدان سوڭ كۋالىك الىپ, «ابك قۇرىلىس-1» فيرماسىنا تۇراقتى جۇمىسقا قابىلدانادى. وسىنداي جاستار قاتارى كوپ ەكەنىن دە ايتقان ءجون.
التىنكول ستانساسىندا قۇرىلىس كولەمى اۋقىمدى بولعاندىقتان جۇمىس كۇندىز دە, تۇندە دە توقتاۋسىز جۇرگىزىلۋدە. اسىرەسە, تاس قالاۋشى, دانەكەرلەۋشى, سىلاقشى, ەكسكوۆاتورشى ماماندىقتارى اسا قاجەت. سونداي-اق, تەمىر جول جۇمىسشىلارى مەن اسكەريلەندىرىلگەن كۇزەتشىلەرگە دەگەن سۇرانىس ءوسىپ وتىر.
قۇرىلىس جۇمىستارى الەۋمەتتىك قىزمەت سالاسىنا دا ەداۋىر سالماق سالۋدا. ويتكەنى, سۇرانىسقا وراي دايىن ماماندار قاجەت. ولار دا ءوز تاراپىنان ساراپتاما جۇرگىزىپ, جۇمىسشىلاردى كاسىبي دايارلىقتان وتكىزۋدە.
ءوڭىر جۇرتشىلىعىنا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى وسىنداي يگىلىكتەر اكەلدى.
اماندىق باتالوۆ, وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
جاقسى جول ءبارىن جاقىنداتادى
جەتىگەن اۋىلىنداعى №29 جول جوندەۋ-ماشينا ستانساسىنىڭ ۇجىمى الداعى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن تولىمدى تابىستارمەن قارسى العالى وتىر. ولاي بولاتىن ءجونى دە بار. ويتكەنى, جەتىگەن – قورعاس تەمىر جولى ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنىن قاراپايىم جۇمىسشىلار جاقسى تۇسىنەمىز. سوندىقتان دا كۇن دەمەي, ءتۇن دەمەي ەڭبەك ەتۋدەمىز.
تسەحتا نەگىزىنەن تەمىر جول رەلستەرى قۇراستىرىلىپ, جولعا توسەلەتىندەي ەتىپ ارنايى ۆاگوندارمەن جەتىگەن مەن قورعاس ارقىلى قۇرىلىس ءجۇرىپ جاتقان رازەزدەرگە جىبەرىلەدى. ارينە, بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. وسى تالاپ دەڭگەيىنەن كورىنۋگە كۇش سالىپ, كاسىبي شەبەرلىكتەرىمىزدى جۇمساپ كەلەمىز. وسى ورايدا ب.جەكەەۆ, ي.ىسقاقوۆ جانە باسقا دا ارىپتەستەرىمنىڭ تىندىرىمدى ىستەرىنە سۇيسىنەمىن. بارشانىڭ يگىلىگىنە ارنالعان الىستى جاقىنداتاتىن جاڭا تەمىر جول قۇرىلىسىنىڭ اشىلۋ ءساتىن اسىعا كۇتۋدەمىز.
بەرىكباي الپىسباەۆ, جول جوندەۋشى.
ءبىزدىڭ دە ۇلەسىمىز بار
وسىعان دەيىن جەتىگەن اۋىلىنداعى «راسسۆەت» كەڭشارىندا قاراپايىم مەحانيزاتور بولدىم. مەكتەپتى بىتىرگەننەن سوڭ تراكتورشى بولىپ جۇمىسقا ارالاستىم. تەمىر جولدا 2000 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەمىن.
جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسى قىزۋ ءجۇرىپ جاتقان قازىرگى تۇستا ءبىزدىڭ ماماندىعىمىز اۋاداي قاجەت. ويتكەنى, جول بويىنداعى جۇمىستار بۋلدەزور سياقتى الىپ تەحنيكاسىز قيىنعا تۇسكەن بولار ەدى.
مىنە, قازىر دە كەزەكتى ساپارعا شىعىپ بارامىن. مەنى وندا دا جاۋاپتى جۇمىس كۇتىپ تۇر. وسى جەتىگەن اۋىلىندا تۇرامىن. جولداسىم پاتيگۇل ءۇي شارۋاسىندا. اڭسار, ءازيزا, الىبەك سياقتى ءۇش ۇلىم ءوسىپ كەلەدى. مەنىڭ بارىم دا, باقىتىم دا سولار. ولاردى دا ەڭبەككە باۋلىپ, جۇمىستى مەيلىنشە ادال اتقارىپ, جوعارى ونىمدىلىككە قول جەتكىزىپ جۇرگەنىمە قۋانامىن.
قۇرالبەك اسانباەۆ, بۋلدەزەرشى.
جەتىگەننىڭ كەلەشەگى زور
مەن سىر بويىنىڭ, قىزىلوردا ءوڭىرىنىڭ تۋماسىمىن. بىرنەشە ەلدىڭ ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناسىنا نەگىز قالايتىن تەمىر جول قۇرىلىسىنا قاتىسقانىم, ارينە, مارتەبە. جەتىگەن اۋىلىنداعى جول جوندەۋ-ماشينا ستانساسىندا نۇرقانبەك ايىتبەكوۆ ءتارىزدى زەينەت جاسىندا بولعانىمەن قۇرمەتتى تەمىرجولشى رەتىندە بىزدەن اقىل-كەڭەسىن ايامايتىن قاريامىز بار. كوپ جاعدايدا ونىڭ اقىلى مەن تاجىريبەسىنە جۇگىنەمىز. جول توسەۋ, جوندەۋ جۇمىستارى تياناقتى جالعاسۋدا. ايلىعىمىز جاقسى.
ايتىپ-ايتپاي نە كەرەك, كۇنى ەرتەڭ جەتىگەن اۋىلى ۇلكەن ەلدى مەكەندەردىڭ بىرىنە اينالاتىنى قۋانتادى. تەمىر جولعا قاتىستى قۇرىلىس نىساندارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى بوي كوتەرىپ جاتىر. ىرگەمىزدەن تەمىرجولشىلارعا ارنالعان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى دە سالىنادى. بۇل دا تۇرعىندار يگىلىگى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇگىنگى ورەلى ىستەر ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جەمىسى. ال, وعان ۇلەس قوسۋ ازاماتتىق پارىز.
مۇڭايتپاس كۇلپەيىسوۆ, جول جوندەۋشىلەر ءبولىمىنىڭ شەبەرى.
بەتتەردەگى ماتەريالداردى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» الماتى وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى كۇمىسجان بايجان.
دەرەك پەن دايەك
•جەتىگەن – قورعاس تەمىرجولى پايدالانۋعا بەرىلگەندە, اقتاۋ مەن الماتىدان قىتايعا جۇك جانە جولاۋشى تاسىمالى 500 شاقىرىمعا قىسقارادى.
•تاپسىرماعا وراي تەمىر جول جەلىسى وتەتىن اۋدانداردان جالپى كولەمى 1400,536 گەكتار جەر تەلىمى بولىنگەن.
•اتالعان قۇرىلىستىڭ جالپى قۇنى 153,2 ملرد. تەڭگەنى قۇراسا, تەمىر جول تارماعىنىڭ ۇزىندىعى 293,2 شاقىرىم.
•تەمىر جول جەلىسىن پايدالانۋ كەستەسىندە 2055 ادام ەڭبەك ەتسە, التىنكول شەكارا وتكەلىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەگىلەر سانى 430 ادامعا جەتەدى دەپ بەلگىلەنگەن.
•قىركۇيەك ايىندا ىلە وزەنىنىڭ ۇستىنەن وتەتىن كوپىر قۇرىلىسى اياقتالىپ, كوگىلدىر لەنتا قيىلدى.
•قۇرىلىستى 2011-2012 جىلدارى ەكى كەزەڭمەن ىسكە قوسۋ كوزدەلگەن.
ء•بىرىنشى ىسكە قوسۋ كەزەڭىندەگى قۇرىلىس نىساندارىنا 13,6 ملرد. تەڭگە, ەكىنشى كەزەڭىنە 3,0 ملرد. تەڭگە جۇمسالادى دەپ جوسپارلانعان. •تەمىر جول جەلىسىمەن پويىزدار قوزعالىسىن رەتتەۋ زاماناۋي جۇيە بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى.
• جەتىگەن, شەلەك, تاسقاراسۋ, قۇندىزدى جانە التىنكول ستانسالارى مەن جارسۋ جانە ورتاقۇدىق رازەزدەرىندە تۇرعىن ءۇي, الەۋمەتتىك سالا نىساندارىن سالۋ قارقىندى جالعاسىپ وتىر.
•التىنكول ستانساسىنا پانفيلوۆ اۋدانى ارقىلى 130 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرىن تارتۋ جوسپارلانعان.
•تەمىر جولدا ەڭبەك ەتەتىندەرگە 26 ءۇش قاباتتى, 89 ءبىر قاباتتى ەكى ءپاتەرلى, 9 ءبىر قاباتتى ۇيلەر مەن, 70 ورىنعا ارنالعان شاعىن وتباسىلىق جاتاقحانا سالىنۋدا.
•التىنكول ستانساسى ورنالاسقان پەنجىم اۋىلىندا 240 ورىندىق بالاباقشا, 600 ورىندىق مەكتەپ, دارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 11 ءۇش قاباتتى, 37 ەكى پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىستارى قىزۋ ءجۇرگىزىلۋدە.
•الىپ قۇرىلىسقا 4500 ادام كۇشى جۇمىلدىرىلعان.
•قۇرىلىس باستالعاننان بەرگى كەزەڭدە 85,947 ملرد. تەڭگە يگەرىلگەن.
بارىس-كەلىس, الىس-بەرىس جاقسارادى
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «جاڭا ونجىلدىق – جاڭا ەكونوميكالىق ورلەۋ – قازاقستاننىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىندا: «ءبىز قازىردىڭ وزىندە «جەتىگەن – قورعاس» جانە «وزەن – تۇركىمەنستانمەن مەملەكەتتىك شەكارا» تەمىر جول جەلىلەرىن سالىپ جاتىرمىز, ولار ءىس جۇزىندە ءبىزدىڭ ونىمدەرگە قىتاي مەن پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ رىنوكتارىنا جول اشادى. ءبىز سالۋعا كىرىسەتىن «باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا» اۆتوجولى – تاۋارلار ءۇشىن ماڭىزدى ماگيسترال» دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.
ىلە اۋدانى اۋماعىندا ورنالاسقان جەتىگەن تەمىر جول بەكەتى مەن ەلىمىزدىڭ شىعىس شەكاراسىنداعى قورعاس اۋىلىن جالعاستىراتىن شويىن جول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى وسىلاي باستالعان-دى. 2009 جىلعى تامىزدا وبلىسقا جۇمىس ساپارىندا جەتىگەن ستانساسىنداعى سالتاناتقا قاتىسقان ەلباسى جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىنىڭ حالىقارالىق ماڭىزىمەن قاتار, ەل ەكونوميكاسىنا قوسار ۇلەسى قوماقتى ەكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
جالپى قۇنى 153,2 ملرد. تەڭگە بولاتىن تەمىر جول تارماعىنىڭ ۇزىندىعى 293,2 شاقىرىمدى قۇرايدى. بيىلعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا العاشقى پويىز قوزعالىسى باستالادى.
تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ مەرەيتويى قارساڭىندا جەتىگەن – قورعاس, ودان ءارى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا جانە سول ەل ارقىلى باسقا دا مەملەكەتتەرمەن تەمىر جول قاتىناسى ارقىلى ەكونوميكالىق, ساۋدا-ساتتىق, الىس-بەرىس جۇزەگە اسىرىلادى. قازاقستاندىقتار مەن الىس-جاقىن شەتەلدەردەن كەلەتىن جولاۋشىلار جانە حالىقارالىق جۇك تاسىمالى بۇرىنعىداي تەك ءوڭىردىڭ الاكول اۋدانىنداعى دوستىق تەمىر جول بەكەتى ارقىلى ەمەس, جاركەنت ءوڭىرىن باسىپ وتەتىن حالىقارالىق تەمىر جول ارقىلى دا جۇزەگە اسپاق.
الىپ قۇرىلىستىڭ نەگىزگى تاپسىرىس بەرۋشىسى ءارى جۇزەگە اسىرۋشىسى – «قازاقستان تەمىر جولى» ۇلتتىق كومپانياسى» اكتسيونەرلىك قوعامى. وتكەن ايدا ىلە وزەنىنىڭ ءۇستىنەن وتەتىن الىپ كوپىر قۇرىلىسى اياقتالىپ, كورشىلەس جاتقان ۇيعىر ءجانە پانفيلوۆ اۋداندارى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن كوگىلدىر لەنتا قيىلدى. باسقا دا كوپىرلەر مەن وتپەلەر رەت-رەتىمەن سالىنۋدا.
جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىندە الەۋمەتتىك ماقساتتاعى نىساندار مەن كەدەندىك ينفراقۇرىلىم جانە شەكارالىق نىساندار قۇرىلىسى جوباسى دا جالعاسۋدا. حالىقارالىق ماڭىزى زور قۇرىلىس العا جىلجىعان ايلارمەن بىرگە قارقىن الىپ وتىر. سونىمەن قاتار, شويىن جول جەلىسى باسىپ وتەتىن اۋدانداردا قازىردىڭ وزىندە مىڭداعان ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. سونىمەن بىرگە, تەمىر جول جەلىسىمەن العاشقى پويىز قۇرامدارى قاتىناي باستاعاندا تاعى دا جۇزدەگەن جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى.
جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىمەن پويىزداردىڭ قوزعالىسىن رەتتەۋ وسى زامانعى جۇيە بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. وندا شاعىن رازەزدەردەگى پايدالانۋ قىزمەتتەرىن بارىنشا ازايتۋ قاراستىرىلعان. وسىعان بايلانىستى جەتىگەن, شەلەك, تاسقاراسۋ, قۇندىزدى جانە التىنكول ستانسالارى مەن جارسۋ جانە ورتاقۇدىق رازەزدەرىندە عانا تۇرعىنجايلار مەن الەۋمەتتىك سالا نىساندارى سالىنۋدا. قۇرىلىس الاڭدارىن تاڭداۋعا قويىلاتىن تالاپتار ەسكەرىلگەن. سوعان ساي تۇرعىن-جاي قۇرىلىسىنا ارنالعان الاڭدار مەن ارالىق قوسىنداردى كەلەسى ەلدى مەكەندەرگە بايلانىستىرىپ ورنالاستىرۋ كوزدەلدى.
ماسەلەن, جەتىگەن ستانساسى – جەتىگەن كەنتىندە, شەلەك ستانساسى – ماساق اۋىلىندا, تاسقاراسۋ ستانساسى – راحات اۋىلىندا, التىنكول ستانساسى – پەنجىم اۋىلىندا, قۇندىزدى ستانساسى مەن جارسۋ جانە ورتاقۇدىق رازەزدەرى تىكەلەي وسى ستانسالار مەن رازەزدەردە.
تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە بويىنشا قۇرىلىس نىساندارىنىڭ بولجامدى قۇنى – 16,6 ملرد. تەڭگە. قۇرىلىستى 2011-2012 جىلدارى ەكى مارتە ىسكە قوسۋ كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. ءبىرىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنىندەگى قۇرىلىس نىساندارىنىڭ قۇنى 13,6 ملرد. تەڭگە بولسا, ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنىنىڭ قۇنى – 3,0 ملرد. تەڭگە.
ءساتىن سالسا, ءبىرىنشى ىسكە قوسۋ الداعى جەلتوقساندا اياقتالىپ, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا شويىن جولمەن العاشقى پويىز قۇرامى ساپارعا شىعادى. بۇل كەشەن بويىنشا تەمىرجولشىلار, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنا ارنالعان ەڭ قاجەت دەپ تابىلعان تۇرمىستىق جاعدايلار جاسالادى.
بۇگىنگى كۇنى التىنكول ستانساسىنداعى شەكارالىق جانە كەدەندىك ينفراقۇرىلىم, ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم نىساندارى, ستانسالارعا كىرمە جولدار, گازبەن جانە باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ نىساندارى تۇرعىزىلۋدا. بولاشاقتا التىنكول ستانساسىنا پانفيلوۆ اۋدانىنىڭ اۋماعى ارقىلى 130 شاقىرىمدىق گاز قۇبىرىن تارتۋ قاراستىرىلعان. مۇندا تەك شەكارالىق ستانسانى عانا ەمەس, جاركەنت قالاسى مەن شولاقاي, ۇلكەن شىعان, پەنجىم اۋىلدارىن دا كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ ويلاستىرىلىپ, جۇمىس جۇيەلەنگەن.
ەكىنشى ىسكە قوسۋ كەشەنىنە تۇرعىن-جايدىڭ قالعان قورى مەن التىنكول جانە تاسقاراسۋ ستانسالارىنداعى الەۋمەتتىك نىساندار قۇرىلىسى ەنگىزىلگەن. تۇرعىن-جاي قاجەتتىلىگىن ەسەپتەۋدە جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول جەلىسىنىڭ پايدالانۋ شتاتىندا 2055 ادام, التىنكول شەكارا وتكەلىندەگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەگىلەردىڭ سانى 430 ادامعا جەتەدى دەپ بەلگىلەنگەن.
تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەنىڭ قولدانىستاعى نورماتيۆتەرىنە سايكەس, 26 ءۇش قاباتتى, 89 ءبىر قاباتتى ەكى ءپاتەرلى, 9 ءبىر قاباتتى ءبىر پاتەرلى ۇيلەر مەن 70 ورىنعا ارنالعان شاعىن وتباسىلىق جاتاقحانا سالىنباقشى. پەنجىم اۋىلىندا (التىنكول ستانساسى) 240 ورىندى بالاباقشا, 600 ورىندى مەكتەپ, ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريا, اسحانا قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى. راحات اۋىلىندا (تاسقاراسۋ ستانساسى) شاعىن مەكتەپ پەن فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك قوسىن سالىنادى.
جاڭا حالىقارالىق تەمىر جول جەلىسىنىڭ ىسكە قوسىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە اقتاۋ مەن الماتىدان قىتايعا جۇك جانە جولاۋشى تاسىمالداۋ قاشىقتىعى 500 شاقىرىمعا قىسقارادى. سونىمەن بىرگە, شەكارالىق ەكىنشى تەمىر جول وتكەلىنىڭ ارقاسىندا كورشى قىتايمەن جانە سول ارقىلى الەمنىڭ باسقا ەلدەرىمەن ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس ودان ءارى نىعايىپ, جۇك جانە جولاۋشىلار تاسىمالى ارتادى.
«جەتىگەن – قورعاس» تەمىر جول قۇرىلىسى بارىسىندا جول بويىندا ۇلكەن ستانسالار سالىنۋدا. سونىڭ ءبىرى – پانفيلوۆ اۋدانىنداعى التىنكول ستانساسى. بىلتىر عانا بۇل ءوڭىر قۇم سۋسىعان جازىق دالا بولاتىن. قۇم ورتاسىنان تىڭنان تۇرەن سالعانداي زاماناۋي ۇلگىدەگى نىساندار بوي كوتەرىپ, ايماقتى تۇرلەندىرىپ اكەتتى. وسىندا تەمىر جول ۆوكزالى, كەدەندىك تەكسەرۋ بەكەتى, جۇك تيەپ-تۇسىرەتىن ورىن, الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى جەدەل جۇرگىزىلۋدە. وسى جۇمىستارمەن «ابك قۇرىلىس-1» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى اينالىسۋدا.
بۇگىنگى كۇنى مۇندا 900 ادام ەڭبەك ەتسە, ونىڭ 200-ءى جەرگىلىكتى تۇرعىندار. تاعى دا جۇمىس كۇشى قاجەتتىگى ايقىن اڭعارىلادى. ناتيجەسىندە, قاجەتتى ماماندىقتارعا وقىتۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان.
ماسەلەن, ۇشجاقتى كەلىسىم بويىنشا قۇرىلىس كومپانياسىندا 30-داي جاركەنتتىك تاجىريبەدەن وتۋدە. سولاردىڭ ءبىرى ناتاليا ليمكوۆا. بەس جىل جۇمىسسىز وتىرعان ول جەرگىلىكتى جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى ارقىلى كاسىبي ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا №18 كاسىپتىك ليتسەيدە 3 ايلىق كۋرستا ءبىلىمىن كوتەرۋدە. ەندى ءبىر ايدان سوڭ كۋالىك الىپ, «ابك قۇرىلىس-1» فيرماسىنا تۇراقتى جۇمىسقا قابىلدانادى. وسىنداي جاستار قاتارى كوپ ەكەنىن دە ايتقان ءجون.
التىنكول ستانساسىندا قۇرىلىس كولەمى اۋقىمدى بولعاندىقتان جۇمىس كۇندىز دە, تۇندە دە توقتاۋسىز جۇرگىزىلۋدە. اسىرەسە, تاس قالاۋشى, دانەكەرلەۋشى, سىلاقشى, ەكسكوۆاتورشى ماماندىقتارى اسا قاجەت. سونداي-اق, تەمىر جول جۇمىسشىلارى مەن اسكەريلەندىرىلگەن كۇزەتشىلەرگە دەگەن سۇرانىس ءوسىپ وتىر.
قۇرىلىس جۇمىستارى الەۋمەتتىك قىزمەت سالاسىنا دا ەداۋىر سالماق سالۋدا. ويتكەنى, سۇرانىسقا وراي دايىن ماماندار قاجەت. ولار دا ءوز تاراپىنان ساراپتاما جۇرگىزىپ, جۇمىسشىلاردى كاسىبي دايارلىقتان وتكىزۋدە.
ءوڭىر جۇرتشىلىعىنا ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى وسىنداي يگىلىكتەر اكەلدى.
اماندىق باتالوۆ, وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.
جاقسى جول ءبارىن جاقىنداتادى
جەتىگەن اۋىلىنداعى №29 جول جوندەۋ-ماشينا ستانساسىنىڭ ۇجىمى الداعى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن تولىمدى تابىستارمەن قارسى العالى وتىر. ولاي بولاتىن ءجونى دە بار. ويتكەنى, جەتىگەن – قورعاس تەمىر جولى ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنىن قاراپايىم جۇمىسشىلار جاقسى تۇسىنەمىز. سوندىقتان دا كۇن دەمەي, ءتۇن دەمەي ەڭبەك ەتۋدەمىز.
تسەحتا نەگىزىنەن تەمىر جول رەلستەرى قۇراستىرىلىپ, جولعا توسەلەتىندەي ەتىپ ارنايى ۆاگوندارمەن جەتىگەن مەن قورعاس ارقىلى قۇرىلىس ءجۇرىپ جاتقان رازەزدەرگە جىبەرىلەدى. ارينە, بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. وسى تالاپ دەڭگەيىنەن كورىنۋگە كۇش سالىپ, كاسىبي شەبەرلىكتەرىمىزدى جۇمساپ كەلەمىز. وسى ورايدا ب.جەكەەۆ, ي.ىسقاقوۆ جانە باسقا دا ارىپتەستەرىمنىڭ تىندىرىمدى ىستەرىنە سۇيسىنەمىن. بارشانىڭ يگىلىگىنە ارنالعان الىستى جاقىنداتاتىن جاڭا تەمىر جول قۇرىلىسىنىڭ اشىلۋ ءساتىن اسىعا كۇتۋدەمىز.
بەرىكباي الپىسباەۆ, جول جوندەۋشى.
ءبىزدىڭ دە ۇلەسىمىز بار
وسىعان دەيىن جەتىگەن اۋىلىنداعى «راسسۆەت» كەڭشارىندا قاراپايىم مەحانيزاتور بولدىم. مەكتەپتى بىتىرگەننەن سوڭ تراكتورشى بولىپ جۇمىسقا ارالاستىم. تەمىر جولدا 2000 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەمىن.
جەتىگەن – قورعاس تەمىر جول قۇرىلىسىنىڭ جۇمىسى قىزۋ ءجۇرىپ جاتقان قازىرگى تۇستا ءبىزدىڭ ماماندىعىمىز اۋاداي قاجەت. ويتكەنى, جول بويىنداعى جۇمىستار بۋلدەزور سياقتى الىپ تەحنيكاسىز قيىنعا تۇسكەن بولار ەدى.
مىنە, قازىر دە كەزەكتى ساپارعا شىعىپ بارامىن. مەنى وندا دا جاۋاپتى جۇمىس كۇتىپ تۇر. وسى جەتىگەن اۋىلىندا تۇرامىن. جولداسىم پاتيگۇل ءۇي شارۋاسىندا. اڭسار, ءازيزا, الىبەك سياقتى ءۇش ۇلىم ءوسىپ كەلەدى. مەنىڭ بارىم دا, باقىتىم دا سولار. ولاردى دا ەڭبەككە باۋلىپ, جۇمىستى مەيلىنشە ادال اتقارىپ, جوعارى ونىمدىلىككە قول جەتكىزىپ جۇرگەنىمە قۋانامىن.
قۇرالبەك اسانباەۆ, بۋلدەزەرشى.
جەتىگەننىڭ كەلەشەگى زور
مەن سىر بويىنىڭ, قىزىلوردا ءوڭىرىنىڭ تۋماسىمىن. بىرنەشە ەلدىڭ ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناسىنا نەگىز قالايتىن تەمىر جول قۇرىلىسىنا قاتىسقانىم, ارينە, مارتەبە. جەتىگەن اۋىلىنداعى جول جوندەۋ-ماشينا ستانساسىندا نۇرقانبەك ايىتبەكوۆ ءتارىزدى زەينەت جاسىندا بولعانىمەن قۇرمەتتى تەمىرجولشى رەتىندە بىزدەن اقىل-كەڭەسىن ايامايتىن قاريامىز بار. كوپ جاعدايدا ونىڭ اقىلى مەن تاجىريبەسىنە جۇگىنەمىز. جول توسەۋ, جوندەۋ جۇمىستارى تياناقتى جالعاسۋدا. ايلىعىمىز جاقسى.
ايتىپ-ايتپاي نە كەرەك, كۇنى ەرتەڭ جەتىگەن اۋىلى ۇلكەن ەلدى مەكەندەردىڭ بىرىنە اينالاتىنى قۋانتادى. تەمىر جولعا قاتىستى قۇرىلىس نىساندارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى بوي كوتەرىپ جاتىر. ىرگەمىزدەن تەمىرجولشىلارعا ارنالعان تۇرعىن ءۇي كەشەندەرى دە سالىنادى. بۇل دا تۇرعىندار يگىلىگى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, بۇگىنگى ورەلى ىستەر ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جەمىسى. ال, وعان ۇلەس قوسۋ ازاماتتىق پارىز.
مۇڭايتپاس كۇلپەيىسوۆ, جول جوندەۋشىلەر ءبولىمىنىڭ شەبەرى.
بەتتەردەگى ماتەريالداردى دايىنداعان «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» الماتى وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى كۇمىسجان بايجان.
