مەملەكەتىمىزدىڭ كوپ باعىتتى سىرتقى ساياساتى بويىنشا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن تىعىز ىنتىماقتاسۋ الەمدىك قوعامداستىقتىڭ سەنىمدى, بەدەلدى مۇشەسىنە اينالۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالى بولىپ تابىلادى. ياعني, سىرتقى ساياساتىمىزدىڭ ماقساتى – قازاقستاننىڭ, ءوز مىندەتتەمەلەرىمەن قوسا, جاھاندىق جانە وڭىرلىك دەڭگەيلەردەگى حالىقارالىق قاتىناستاردا باستاماشىل, جاسامپاز, پراگماتيكالىق ءرول اتقاراتىن مەملەكەت ەكەنىن الەمگە پاش ەتۋ.
قازاقستان ءىرى حالىقارالىق ۇيىمدارعا توراعالىق ەتىپ, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولۋىنىڭ استارىندا ەل تاۋەلسىزدىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ, ۇلتتىق ستراتەگيالىق مۇددەلەردى قورعاۋ, ەل جەتىستىكتەرىن الەمگە تانىستىرىپ, وڭ ءيميدجىن قالىپتاستىرۋ, وزەكتى ماسەلەلەرگە حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ نازارىن اۋدارۋ, دۇنيەجۇزىلىك جۇيەگە كىرىگۋ ماقساتتارى جاتىر.
قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەلسەندىلىگىن ءۇش كاتەگوريادا قاراستىرۋعا بولادى. ءبىرىنشى ساناتقا ەلىمىز كوتەرگەن حالىقارالىق باستامالار جاتادى. ماسەلەن, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ (يادرولىق وتىن قويماسىن ورنالاستىرۋ), ەلباسى بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا ازيا قۇرلىعىنداعى قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ماقساتىندا قۇرۋدى ۇسىنعان «ازياداعى ءوزارا ىقپالداستىق جانە سەنىم شارالارى جونىندەگى كەڭەس» (اوسشك) يدەياسىن; ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم ماسەلەلەرى ءالى كۇردەلەنبەي تۇرعان 2003 جىلدان باستاپ وركەنيەتارالىق جانە مادەنيەتارالىق ديالوگتى ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلعان الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزدەرىن; شىعىس پەن باتىستى جالعاپ, «جىبەك جولى» بويىندا ورنالاسقان تۇركىتىلدەس ەلدەر (تۇركى كەڭەسى) ىنتىماقتاستىعىن ايتۋعا بولادى.
ەكىنشىدەن, قازاقستان ورتالىق ازيانى قامتىعان ەۋرازياداعى ايماقتىق ەكونوميكالىق ينتەگراتسياعا باسىمدىق بەرەتىن ۇيىمدارعا بەلسەنە قاتىستى. ەلىمىز 2002 جىلى ورتالىق ازيا ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنىڭ قۇرىلۋىنا ۇيىتقى بولىپ, ايماقتىق ينتەگراتسياعا كۇش سالدى. قازاقستاننىڭ ىقپالىمەن 1993 جىلى ارال تەڭىزىن قۇتقارۋ قورى قۇرىلىپ, 2006 جىلى ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماق قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلدى.
2005 جىلى قازاقستان رەسەيدىڭ قاتىسۋىمەن قۇرىلعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىققا, 2010 جىلى ەۋرازيالىق كەدەندىك وداققا, ال 2014 جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە بولدى. قازاقستان سىرتقى ساياساتىندا كورشىلەس رەسەيمەن جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتىپ, ەاەو جانە ۇقشۇ شەڭبەرىندەگى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىققا ايرىقشا كوڭىل بولەدى. سونداي-اق, قازاقستان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ قۇرىلۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ, قىتايمەن شەكارا جانە ەنەرگەتيكا ماسەلەلەرىن شەشىپ الدى. شىۇ قۇرىلعان سوڭ قىتاي مەن قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق بايلانىس-
تارى جىلدام دامي ءتۇستى.
ۇشىنشىدەن, كۇردەلەنگەن گەوساياسي جاعدايدا قازاقستان باسقا دا حالىقارالىق سەرىكتەستەرىمەن بەرىك بايلانىستاردى دامىتۋ ماسەلەسىندە شەشىمدى قادامدارعا باردى. ماسەلەن, ەلىمىز ەقىۇ, ەۋروپا وداعى سياقتى قۇرىلىمدارمەن دە تىعىز بايلانىستار ورناتتى. قازاقستان 2010 جىلى ەۋروپا قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتىپ, استانادا ەقىۇ ءسامميتىن ۇيىمداستىردى; ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنان ءبىرىنشى بولىپ, ناتو-مەن «بەيبىتشىلىك ءۇشىن سەرىكتەستىك» باعدارلاماسىنا قوسىلدى. 2015 جىلى ەۋروپا وداعىمەن كەڭ اۋقىمدى سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىپ, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا مۇشە بولدى.
ەلىمىز 2017-2018 جىلدار ءۇشىن بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلاندى. بۇل تۇستا سايلاۋ بارىسىندا كوپتەگەن مۇسىلمان جانە ەۋروپا ەلدەرىنىڭ قازاق ەلىنە كورسەتكەن باسىم قولداۋىنا نازار اۋدارعىمىز كەلەدى.
سوڭعى جىلداردا ەۋرازيادا ورىن العان گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا مەملەكەتىمىز كوپباعىتتى ساياساتى اياسىندا حالىقارالىق بەلسەندىلىگىن ارتتىردى. وسى رەتتە استانادا ءوتىپ جاتقان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى ەلىمىزدىڭ الەمدەگى تانىمالدىلىعىن قامتاماسىز ەتەدى. مەملەكەتتىلىكتىڭ ىرگەسىن نىعايتۋ ماقساتىندا قازاقستان الداعى كەزەڭدە ءارتۇرلى حالىقارالىق سەرىكتەستەرىمەن ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتىپ, تەڭگەرىمدى, كوپجاقتى سىرتقى ساياساتىن جالعاستىرا بەرمەك.
جانات مومىنقۇلوۆ,
ساراپشى
