مۇنداي كەسەك ءسوزدى ونەرىن تۇتاسىمەن ومىرىنە اينالدىرعان جاندار عانا ايتا السا كەرەك. تۇلعا تابيعاتىن اشۋ ماقساتىندا ونەر جايلى وي ءوربىتۋىن ءوتىنىپ بارعانىمىزدا, كەيىپكەرىمىز سۋرەتكەرلىك بار قۇپياسىن الدىمىزعا جايىپ سالماي, كەرىسىنشە, شىعارماشىلىق الەمىن زەردەلەۋگە وسىلايشا جاڭاشىل ءارى جاۋاپكەرشىلىگى مول جول سالىپ بەرگەن.
مىنە, سول جۇزدەسۋدەن باستاپ ءبىزدى رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپبايدىڭ سۋرەتكەرلىك الەمى ءبىر ءسات تە بەيجاي قالدىرىپ كورگەن ەمەس. شىعارماشىلىق الەمىندە بولىپ جاتقان ءاربىر جاڭالىقتى قالت جىبەرمەي قاداعالاپ, رەجيسسەردىڭ ءوزى جاسىرعان سول جۇمباعىنىڭ شەشىمىن كۇنى بۇگىنگە دەيىن شەشۋگە تالپىنىپ باقتىق. جاۋابىن تاپتىق پا, تاپپادىق پا, ونى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىنە قالدىرا تۇرىپ, سۋرەتكەردىڭ سپەكتاكلدەرى ارقىلى تانىعان ءوز كەيىپكەرىمىزدىڭ كوركەمدىك قۇپياسىن زەردەلەپ كورسەك...
سۇلۋلىقتان سىر سۋىرعان...
نۇرقانات جاقىپبايدىڭ كوركەمدىك الەمى دەگەندە, ەڭ اۋەلى ويعا سۇلۋلىق پەن تازالىق دەگەن عالامات قاسيەتتەر ورالادى. سۇلۋلىق – نۇرقانات جاقىپباي شىعارماشىلىعىنىڭ وزەگى دەسە دە بولعانداي. قاراپايىم شەشىم مەن قارابايىر ساراپتاۋ سۋرەتكەر تابيعاتىنان الشاق. قانداي جانردا دۇنيە تۋدىرماسىن, كەز كەلگەن شىعارماسىنا كوركەمدىك تالعام تۇرعىسىنان اكتەرلەرگە, كورەرمەنىنە جانە ەڭ اۋەلى وزىنە بيىك تالاپ قويادى. سول تالعام ۇدەسىنەن شىعۋ ءۇشىن دە تالماي, تىنباي ەڭبەكتەنەدى. سول سەبەپتى دە نۇرقانات جاقىپباي جۇمىسىنداعى سەزىمدى سەلت ەتكىزەر سىرشىلدىق پەن رومانتيكانىڭ, تەرەڭ فيلوسوفيالىق بايىپتاۋ مەن پارىقتاۋدىڭ باي يىرىمدەرى بىردەن وزىنە باۋراپ الىپ, قويىلىم تابيعاتىنا ەتەنە بويلاتىپ, ءا دەگەننەن وزىنە ەلىتىپ اكەتەدى.
ءيا, ساحنانىڭ سەرىگى – سۇلۋلىق! سۇلۋلىقتان بۇرا تارتقان ونەر ومىرشەڭدىگىنەن ايرىلادى. تابيعاتىن تاپتاۋرىندىلىققا ۇرىندىرادى. مۇنى ءبىزدىڭ بۇگىنگى اڭگىمە ارقاۋىنا اينالدىرعان كەيىپكەرىمىز جاقسى تۇسىنەدى. ءتۇسىنىپ قانا قويماي, ءار ءىسى مەن ماقساتىندا شەبەر پايدالانىپ تا كەلەدى. سۇلۋلىق ونىڭ ومىرلىك كرەدوسىنا اينالعانداي...
ءبىزدىڭ رەجيسسەر الەمىنىڭ كوركەمدىك قۇپياسىمەن ەڭ العاشقى تانىستىعىمىزعا سەبەپكەر بولعان – ت.احمەتجاننىڭ «سۇلۋ مەن سۋرەتشى» نوكتيۋرنى. مۇنداعى ەستەتيكالىق نازىك پەرنەلەر, استارلى جۇمباقتاۋلار, سوزدەن گورى ۇنسىزدىگى, ىشكى پاۋزالارى باسىم ميزان-ستسەنالار, ليريكالىق ءيىرىم – بارلىعى-بارلىعى كورەرمەنىن كۇندەلىكتى كۇيبەڭنىڭ قاربالاسىنان جىراق اكەتىپ, تەك قانا تەاتر سىيلار تىلسىم الەم- ء نىڭ قاقپاسىن ايقارا اشادى. رەجيسسەردىڭ ءار دەتالدان سەزىم مەن ەستەتيكا ىزدەگەنى ايقىن سەزىلەدى. سوندىقتان دا قويىلىم تاۋ سۋىنداي مولدىرلىككە, اقشا قارداي تازالىققا قول جەتكىزگەن.
ساحناداعى ايناداي تولقىپ جاتقان كولدىڭ ءمولدىر كەلبەتى – عاشىق جاننىڭ ءدىرىلشىل كوڭىلىنىڭ كورىنىسىندەي. سۇيگەن جۇرەكتىڭ كىرشىكسىز پەيىلىمەن, تاعاتسىز سەزىمىمەن جاراسا دا, جارىسا دا تولاسسىز تولقيدى. قويىلىمنىڭ تازالىعى سونداي, قىبىر ەتسەڭ, وسى ءبىر ءمولدىر الەمنەن اجىراپ قالاتىنداي, داۋىسىڭدى ءسال قاتتىراق شىعارساڭ, اسەمدىكپەن ماتالىپ, سۇلۋلىققا تۇمشالانعان مىناۋ اپپاق دۇنيەنىڭ كۇل-پارشاسى شىعىپ شاعىلارداي ءبىر ساعات بويى دەمىڭىزدى ىشىڭىزگە تارتىپ, ايالاي تاماشالايسىز.
جالپى, رەجيسسەر رەتىندە نۇرقانات جاقىپبايدىڭ وزىنە عانا ءتان قولتاڭباسى, سۋرەتكەرلىك ساراپتاۋى – وقيعانى سيمۆولمەن سويلەتۋ ستيلىمەن ەرەكشەلەنەدى. ياعني, نۇرقانات جاقىپباي – سيمۆوليست. رەجيسسەر ساحنادا بار قۇپياسىن اشىپ تاستامايدى. سۋرەتكەرلىك ساراپتاۋىندا جۇمباق, استار, اللەگوريا باسىم. سول ارقىلى ونەردى تۇرمىستىق قارابايىرلىقتان الشاق اكەتىپ, كورەرمەنىن تالعام مەن ورە بيىگىنە قاراي جەتەلەيدى. ءوزىنىڭ جاسىرعان جۇمباعىن شەشۋگە قىزىقتىرادى. سوندىقتان دا رەجيسسەر جۇمىسى كورەرمەندى جالىقتىرمايدى, كەرىسىنشە قۇپياسىنىڭ سىرىن بىلۋگە وزىنە قاراي تارتادى, قىزىقتىرادى. نۇرقانات جاقىپبايدىڭ كەيىپكەرلەرى كورەرمەنىنە ەشقاشان اقىل ايتىپ, قويىلىم بويى كەڭىنەن كوسىلىپ وتىرمايدى. كەرىسىنشە, سوڭعى ءسوزدى ءار ادامنىڭ وزىنە, جۇرەك ۇنىنە قالدىرادى. سپەكتاكلدەن ءار كورەرمەن ءوز ارمانىن, ءوز ويى مەن مۇراتىن, ءوز تۇسىنىك-تانىم, تالعام-پايىمىنا قاراي جەكە-دارا ارقالاپ شىعادى.
جاڭالىقتىڭ جارشىسى
نۇرقانات جاقىپباي – ۇلتتىق رەجيسسۋراعا وزىندىك قولتاڭبا, سونى ساراپتاۋىمەن ەنگەن ساناۋلى سۋرەتكەرلەردىڭ ءبىرى. رەجيسسەردىڭ ءاۋ باستاعى تاڭداعان سوقپاعى دا, ماقساتى دا ايقىن – ساحناداعى قاي تۋىندىسىنا دا جاڭالىقپەن كەلۋ, وزگەلەرگە ۇقساماۋ, ونەردىڭ بار مۇمكىندىگىن شەگىنە دەيىن پايدالانۋ. جانە ول ماقساتىنا بارىنشا ادالدىق تانىتىپ كەلەدى. ن.جاقىپباي ءۇشىن ساحناداعى ۇزىن-سونار ءسوز ارەكەتىنەن بۇرىن, قيمىل مەن وي ارەكەتىنە باسىمدىق بەرۋ زور ماڭىزعا يە. سول سەبەپتى دە رەجيسسەردىڭ كەيىپكەرلەرى سىلدىر سوزگە ساراڭ, كورەرمەنىنە ورىندى-ورىنسىز اقىل ايتۋدان اۋلاق, كەرىسىنشە, قيالعا باي, جان دۇنيەسى سىرشىلدىقپەن سەرىك, ويلانعىش, تولعانعىش كەلەدى. ساحناداعى كەيىپكەر ءومىرىن سۋرەتكەر سوزدەن ەمەس, ەڭ ءبىرىنشى ارەكەتتەن, قيمىل ەستەتيكاسىنان ىزدەيدى.
ەگەر ء ححى عاسىرداعى زاماناۋي تەاتر ونەرى تالاپتارى تۇرعىسىنان قارايتىن بولساق, قازىر تەك قانا قۇرعاق ءسوزدى تىرەك ەتىپ قويىلىم قويۋ جاڭالىق بولۋدان الدەقاشان قالعان. بۇگىندە تەاتردىڭ سينتەتيكالىق ونەر رەتىندەگى ءرولى العا شىقتى. كورەرمەندى تاڭعالدىرارلىق جاڭالىق ۇسىنباساڭ, تەاترعا ءوز ەركىمەن تابان تىرەي قويار جاستار كوپ ەمەس. سەبەبى, قازىرگى عىلىمي تەحنيكانىڭ قارىشتاپ دامىعان عاسىرىندا, ساحنا ارقىلى اقىل ايتىپ, ءپالساپا سوعىپ وتىرۋدى – ۋاقىت تا, ساحنا زاڭدىلىعى دا كوتەرمەيدى. الەمدىك تەاتر ۇردىسىندە ساحنا – شىعارماشىلىق قيال-قارىمىن تارازىعا تارتىپ, سىنعا سالاتىن تالعام بارومەترىنە اينالعان. سوندىقتان دا, تەاتردا قارابايىر ويلاپ, قاراپايىم تىرشىلىك كەشۋگە تيتتەي دە ورىن جوق. قازىر تاجىريبەنىڭ عاسىرى. مىنە, وسى ءۇردىستى ءوز شىعارماشىلىعىندا ۇزدىك پايدالانىپ جۇرگەن وتاندىق رەجيسسەرلەردىڭ ىشىندە نۇرقانات جاقىپبايدىڭ ەسىمى ەرەكشە اتاپ وتۋگە ابدەن لايىق. الەمدىك تەاتر, رەجيسسۋرا مەكتەبىنىڭ وزىق تاجىريبەلەرىن يگەرە وتىرىپ, سوڭعى ون جىلدا قازاق تەاتر ۇردىسىندە سونى سۇرلەۋىن, كاسىبي مەكتەبىن قالىپتاستىردى.
ساحنا ساڭلاعى شىعارماشىلىعىنىڭ كەلەسى ەرەكشەلىگى, ياكي التىن قازىعى, نەگىزگى ۇستانعان باعىتى – ۋاقىت پەن شەكاراعا, ۇلت پەن ۇلىس, قاتىپ قالعان ءداستۇر مەن داعدىعا باعىنا بەرمەيدى, كۇللى ادامزاتقا ورتاق ادامي پروبلەمالاردى ءار قولعا العان ەڭبەگىندە تۋ ەتىپ كوتەرەدى. سول سەبەپتى دە ساحنادان كورەرمەن جۇرەگىنە جول تارتار ءار سپەكتاكلى ولمەيتىن ءومىر, وشپەيتىن تىنىس تاۋىپ, ۋاقىت العا جىلجىعان سايىن ەسكىرمەي, كەرىسىنشە, وزەكتىلىگىن وتكىرلەندىرە تۇسەدى. كوركەمدىك تالابى جوعارى, تاقىرىبى تالعامپاز, ايتار ويى وزەكتى ونداي قويىلىمدار ساناتىنا نۇرقانات جاقىپباي قولتاڭباسىندا تاعدىر تاپقان ن.گوگولدىڭ «رەۆيزور», ش.ايتماتوۆتىڭ «جان ازابى», د.سالاماتتىڭ «عايىپتاعى ماحاببات سازى», س.راەۆتىڭ «مەككەگە قاراي ۇزاق جول», ش.ايتماتوۆ پەن ءا.كەكىلباي ۇلىنىڭ «شىڭعىس حان», پ.مەريمەنىڭ «كارمەن», ب.سوقپاقباەۆتىڭ «...كوزىمە ءبىر كورىنسەڭ, بالا عاشىق...», ۋ.شەكسپيردىڭ «اساۋعا تۇساۋ», و.بوكەيدىڭ «اتاۋ كەرە» سىندى بىرقاتار جۇمىسىن مىسالعا كەلتىرىپ وتۋگە بولادى.
نۇرقانات جاقىپبايدىڭ كەيىپكەرلەرى كورەرمەنىنە ەشقاشان اقىل ايتىپ, قويىلىم بويى كەڭىنەن كوسىلىپ وتىرمايدى. كەرىسىنشە, سوڭعى ءسوزدى ءار ادامنىڭ وزىنە, جۇرەك ۇنىنە قالدىرادى. سپەكتاكلدەن ءار كورەرمەن ءوز ارمانىن, ءوز ويى مەن مۇراتىن, ءوز تۇسىنىك-تانىم, تالعام-پايىمىنا قاراي جەكە-دارا ارقالاپ شىعادى.
قايتالانباس قولتاڭبا
حالىق تەاترعا جاڭاشىلدىق ىزدەپ كەلەدى. ءار رەجيسسەر – جەكەلەي ەرەكشەلىكتىڭ يەسى. وسى ولشەم اياسىنان تارقاتار بولساق, ءان جانە پلاستيكانى قاتار ۇشتاستىرا وتىرىپ, ونەردەگى ءوز سۇرلەۋىن قالىپتاستىرعان رەجيسسسەر نۇرقانات جاقىپباي رەجيسسۋراسىنا ءتان ەرەكشەلىكتىڭ ءبىرى – سۋرەتكەر قولتاڭباسىندا ساحنالانعان قويىلىمداردىڭ بارلىعىندا دەرلىك ليريكا-رومانتيكالىق يىرىمدەردىڭ كەڭىنەن قولدانىلۋى دەر ەدىك. بولمىسىنان رومانتيك, سەزىمتال شىعارماشىلىق يەسىنىڭ كەز كەلگەن تۋىندىسىنان كوڭىل پەرنەلەرىن قوزعارلىق نازىك يىرىمگە كەزىگەسىز, سۋرەتكەر جانىن دا سول ساحنالىق جۇمىسى ارقىلى تانىعانداي بولاسىز. رەجيسسەردىڭ ءاربىر ساحنالىق تۋىندىسى – ونىڭ جان دۇنيە الەمىنىڭ ايناسى. سول اينادا سىرعا تولى, جۇمباققا باي سۋرەتكەر جانى بەدەرلەنەدى.
نۇرقانات جاقىپباي – ەستەت. قاي قويىلىمىنا دا ىشكى جانە سىرتقى تالعامپازدىقپەن كەلەدى. تۇرمىستىق قارابايىرلىق, كەيىپكەرلەردىڭ جەرباۋىرلاي ءتىل قاتىپ, وتباسى, وشاق قاسىنداعى اڭگىمەنى ءسوز ەتەتىندەرى جوقتىڭ قاسى. رەجيسسەر كەيىپكەرلەرىنىڭ بارلىعى ونەر بيىگىنەن وكتەم ءۇن قاتادى, فيلوسوفيالىق ءپالساپاشىل, تەرەڭ تولعانعىش, ويشىل, ارمانشىل, سپەكتاكلدەرىن جالعىز مارتە كورىپ, تولىققاندى ءتۇسىنىپ كەتەتىن كورەرمەن نەكەنساياق. ءار سپەكتاكلى كورەرمەننەن بيىك ورە مەن تەرەڭ تالعامپازدىقتى, جان-جاقتى ءبىلىمدى تالاپ ەتەدى. سونىسىمەن دە نۇرقانات جاقىپباي قويىلىمدارى كوپ رەجيسسەرلىك جۇمىستان وداعايلانىپ, دارالانىپ تۇرادى.
«ماعان سپەكتاكل قويۋ ءۇشىن گازەتتەگى ويماقتاي ماقالا جەتكىلىكتى. جاقسى نارسەنى اسپاننان ىزدەۋدىڭ قاجەتى جوق. قازاق گازەتتەرىن قاراپ وتىرامىن, ستۋدەنتتەردىڭ ولەڭدەرىن مىندەتتى تۇردە قيىپ الامىن. كىشكەنتاي ەسسە-اڭگىمەلەردى الىپ قويامىن. مىسالى, قازىر رەپەرتۋارىمىزدا «ماحاببات مينياتيۋراسى» دەگەن سپەكتاكل بار. گازەتتە «ماحاببات مينياتيۋرالارى» دەگەن اتپەن شاعىن عانا اڭگىمەلەر باسىلدى. سول اڭگىمەلەردى ۇناتتىم دا, قيىپ ساقتاپ قويدىم. بالالارعا وقىتسام با دەپ قانشا ءجۇردىم. ءسويتىپ جۇرگەندە, ول گازەت سارعايۋعا اينالدى. بىردە ماسكەۋگە فەستيۆالعا شاقىرۋ الىپ, جولعا شىقتىق. الدا جول ۇزاق. سول ساپاردا ءساتى ءتۇسىپ, پويىزدىڭ ىشىندە الگى اڭگىمەنى اكتەرلەرگە وقىتتىم. ويىمىز ءبىر جەردەن شىقتى. بارعانشا 3 تاۋلىك, قايتقانشا 3 تاۋلىك – 6 كۇندە سپەكتاكل شىعاردىق», دەيدى رەجيسسەر.
مىنە, بۇل – رەجيسسەر نۇرقانات جاقىپبايدىڭ سۋرەتكەر رەتىندەگى وزىندىك ەرەكشەلىگى. جان-دۇنيەسىمەن ۇندەس, كوڭىلىنە قونعان دۇنيە كوردى مە, كۇي تالعاپ, جاعداي ىزدەپ, شابىت شاقىرىپ سارساڭعا تۇسپەيدى. ونەر تۋدىراتىن ۇشقىن كوردى مە, ايىرىلماي, سونىڭ سوڭىنا جەتپەيىنشە تىنىم تاپپايدى. بىزدىڭشە, رەجيسسەر شىعارماشىلىعىنىڭ ءومىردىڭ وزىندەي شىنايى, كىرشىكسىز تۋاتىندىعىنىڭ بار سىرى دا, قۇپياسى دا وسىندا.
رەجيسسەردىڭ كەلەسى ەرەكشەلىگى – ۇنەمشىلدىگى. شىعارماشىلىق يەسىنىڭ قويىلىمدارىنىڭ ەشبىرىندە استا-توك دەكوراتسياعا, ەسەپسىز جيھاز-م ۇلىككە ورىن جوق. ساحنا ارەكەتىنىڭ بارلىعى – كەڭىستىككە, ارەكەتكە, اكتەرلەردىڭ ۇزدىكسىز قيمىلىنا قۇرىلادى. ايگىلى گروتوۆسكيلىك «كەدەي تەاتر» اتالاتىن ونەر داعدىسىن قاعيداسىنا اينالدىرعان رەجيسسەر ءۇشىن ساحنانىڭ بار بايلىعى – اكتەرلەردىڭ وزىندە, سولاردىڭ ارەكەتىندە. سوندىقتان دا نۇرقانات جاقىپبايدىڭ قويىلىمدارى ۇنەمى ديناميكالى, ەكپىندى, ارەكەتشىل بولىپ كەلەدى. مۇندا ءولى تىنىشتىققا ورىن جوق. رەجيسسەردىڭ قاي جۇمىسىندا دا تولاسسىز ۇزىلمەيتىن ارەكەت بۋىرقانىپ, بۇرقىراپ قايناپ جاتادى. سۋرەتكەر بار باسىمدىقتى, دەكوراتسيانىڭ مىندەتىن دە اكتەرلەردىڭ وزىنە, ارەكەتىنە جۇكتەيدى. سول سەبەپتى دە نۇرقانات جاقىپبايدىڭ سپەكتاكلدەرى جانسىز, ديناميكاسىز وتپەيدى. كەرىسىنشە, ساحناداعى اكتەرلەردىڭ ارەكەتىمەن بىرگە قوزعالىپ, ءومىر سۇرە بەرەدى.
جاستار تەاترىنىڭ قويىلىمدارىن ءجىتى باقىلار جان, شىنىمەن دە, ساحنا تورىنەن ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن اكادەميالىق تەاترلارىنا ءتان سىقيعان, قوزعالمايتىن دەكوراتسيانى ەمەس, جالىنداعان جاستاردىڭ جان جادىراتار جاعىمدى لەبىن سەزەر ەدى. رەجيسسەردىڭ رەفورماتورلىعى دا سول – قويىلىمدارىندا م ۇلىك ەمەس, ءبىرىنشى كەزەككە ۇنەمى اكتەرلەردىڭ ءوزى شىعادى. سوندىقتان دا ساحنا سۋرەتكەرىنىڭ ءار قويىلىمى ۇزدىكسىز قوزعالىسقا ءتۇسىپ, ءتىرى اعزا سەكىلدى ونەردەگى ءومىرىن ءسۇرىپ جاتادى.
نۇرقانات جاقىپبايدىڭ قويىلىمدارى ۇنەمى ديناميكالى, ەكپىندى, ارەكەتشىل بولىپ كەلەدى. مۇندا ءولى تىنىشتىققا ورىن جوق. رەجيسسەردىڭ قاي جۇمىسىندا دا تولاسسىز ۇزىلمەيتىن ارەكەت بۋىرقانىپ, بۇرقىراپ قايناپ جاتادى. سۋرەتكەر بار باسىمدىقتى, دەكوراتسيانىڭ مىندەتىن دە اكتەرلەردىڭ وزىنە, ارەكەتىنە جۇكتەيدى.
دارا جول
نۇرقانات جاقىپبايدىڭ ونەر الەمىنە اكەلگەن دارا جولى – ەلوردا تورىنەن باعىتى دا, باعدارى دا بولەك جاڭا تەاتردىڭ ىرگەسىن قالاۋى. جاس تەاتردىڭ شاڭىراعىن كوتەرىپ قانا قويماي, ونداعى قىزمەت ەتەتىن اكتەرلەردى دە ءوز شەبەرحاناسىندا شىڭداپ شىعاردى. تەاتر اكتەرلەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى – ونىڭ شاكىرتتەرى.
استانادان جاستار تەاترىن اشۋ جايلى العاش ۇسىنىس تۇسكەندە ءبارىن تاستاپ, ۇيرەنگەن ورتاسىن قيىپ الماتىدان جىراققا قونىس اۋدارۋ وڭاي بولمادى. ايتسە دە, رەجيسسەر سانداعان جىل جۇرەك تۇكپىرىندە ساقتاپ كەلگەن ارمانىنا ادال بولدى. جولىندا كەزىككەن قيىنشىلىق پەن كەدەرگىلەرگە قاراماستان, ارمانىن ۇلى ماقسات جولىنا بۇرا ءبىلدى. العاشىندا باراتىن جەر, تابان تىرەيتىن باسپاناسى جوق ءبىر قاۋىم ەل ەكى بولمەلى پاتەردى قاناعات تۇتادى. قارا باسىن ەمەس, اۋەلى شاكىرتتەرىنىڭ قامىن الدىڭعى ورىنعا قويعان رەجيسسەر پاتەردى باسى ءبۇتىن جاس ساحناگەرلەرگە بوساتىپ بەرىپ, ءوزى قاليبەك قۋانىشباەۆ اتىنداعى اكادەميالىق مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ءۇشىنشى قاباتىنداعى كەڭىستىكتىڭ تارلىعىنان تىك كىرىپ, تىك شىعاتىن اياداي عانا بولمەنى ەكى جىل تۇراق ەتەدى. «قينالدىق, بىراق قينالا ءجۇرىپ الداعى جارقىن كۇندەردەن ءبىر ءسات تە ءۇمىتىمىزدى ۇزبەدىك. ۋاقىتپەن ساناسپاي جۇمىس ىستەدىك. بىزدە سەنەتىن دە, ارقا سۇيەپ, يەك ارتاتىن دا ەشكىم بولمادى. سوندىقتان, وزىمىزگە, ەكى قول مەن جۇرەگىمىزگە, ماڭداي تەرىمىزگە سەندىك. ءتۇنى بويى وتىرىپ, تاڭ اتقانشا كوستيۋم تىگەمىز, كيىم ۇلگىلەرىنىڭ ەسكيزىن جاسايمىز. باسىندا ارنايى سۋرەتشىسىز, كەڭەسشىسىز جۇمىس ىستەدىك. ويتكەنى, وعان بەرەتىن اقشامىز بولعان جوق. بازارعا بارىپ ارزان باعامەن ماتا, تسەللوفان, جىلتىر قاعازداردى ساتىپ اكەلەمىز دە, ورىس تەاترىنىڭ يىستەنىپ كەتكەن سىز جەرتولەسىندە وتىرىپ, تۇنىمەن كيىم تىگىپ, دەكوراتسيانى دايىندايمىز. كۇندىز قويىلىمعا دايىندىق جۇرگىزىپ, كەشكىسىن سپەكتاكل ويناپ جۇردىك. اس مازىرىندەگى باستى تاماعىمىز – نان مەن مايونەز بولدى. سونى تالعاجاۋ ەتۋگە, قاناعات تۇتۋعا تۋرا كەلدى. قازىر مۇنىڭ ءبارى وتىرىك سياقتى كورىنەدى, بىراق ءبىز وسىنداي جولدان, وسى قيىندىقتاردان وتتىك جانە ول قيىندىق ءبىزدى كادىمگىدەي شىڭدادى», دەپ سىر تارقاتادى رەجيسسەردىڭ ءوزى وتكەن كۇندەر ەستەلىگىنەن.
ەسەپسىز توگىلگەن ماڭداي تەر, ادال ەڭبەكتىڭ قاي كەزدە دە وتەۋى بولعان. بۇگىندە جاس تەاتر ەلوردا تورىندە جاڭا عيماراتقا يە بولىپ, ءتول تەاترى تورىندە ح ماۋسىمىنىڭ تۇساۋىن كەسىپ جاتسا – بۇل دا سول ونەرگە دەگەن شەكسىز ماحاببات پەن ەشبىر وتەۋسىز ەسەلەنە توگىلگەن ماڭداي تەر, قاجىر-قايراتتىڭ, تۇعىرلى تاباندىلىق پەن ەرىك-جىگەردىڭ جەمىسى دەپ بىلەمىز.
سوڭعى 10 جىل كولەمىندە جاستار تەاترىنىڭ ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدىڭ كەڭىستىگىنە شىعۋى ساحنا ونەرىندەگى شىن مانىندەگى جاڭالىققا اينالدى. بۇعان دەيىن ء بىر باعىت, ءبىر باعداردا دامىپ كەلە جاتقان قازاق تەاترلارىنىڭ ساناسىنا سىلكىنىس جاساعان سونى سەرپىلىس بولدى. قيالدىڭ شەگى جوق كورىنەدى. ساحنادا تەك ءسوز بەن وي ارەكەتىنىڭ عانا ەمەس, قيمىل مەن قيال ارەكەتىنىڭ دە ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەندىگىن ءار قويىلىمى ارقىلى دالەلدەپ كەلە جاتقان رەجيسسەر ەڭبەگى اقتالدى. سەڭ بۇزىلىپ, ارمان اقيقاتتىڭ جولىنا ءتۇستى. نەبارى 10 جىلدىق تاريحىندا حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردان 10 بىردەي گران-پري جۇلدەسىن قانجىعاسىنا بايلاۋى – جاس ۇجىم ونەرىنىڭ باعىتىنا باعدار, كوركەمدىك كەلبەتىنە تارازى.
نازەركە جۇماباي,
ونەرتانۋ عىلىمدارىنىڭ ماگيسترى
استانا
