حالىقتىڭ جوبا تۋرالى وي-پىكىرى دە جاقسى. العاشىندا سەنىمسىزدىكپەن ءارى كۇدىكپەن قاراعاندار از بولعان جوق. ونىڭ ۇستىنە «تۇرمىس-تىرشىلىككە قولايلى, اتا-اناسى مەن تۋعان-تۋىس, جورا-جولداستارىنىڭ جانىنداعى جىلى-جۇمساق ورىندى تاستاپ وڭتۇستىكتىڭ جاستارى قىسى قىتىمىر سولتۇستىك وڭىرلەرگە وقۋ-ءبىلىم ىزدەپ بارا قويۋى ەكىتالاي» دەپ بولجام جاساعانداردىڭ دا بولعانى راس. بىراق وسىنداي كۇدىك-كۇمانداردىڭ بارلىعى ۋاقىت وتە كەلە سەيىلدى.
قازىر جۇرت «سەرپىن-2050» الەۋمەتتىك جوباسى تۋرالى جان-جاقتى حاباردار. وسى باعدارلاما ارقىلى بالالارىنىڭ ءبىلىم الىپ, جۇمىسقا ورنالاسۋىن قالايتىن اتا-انالار كوپ. وعان دالەل – العاشقى جىلى مەملەكەتتىك گرانت ءۇشىن ءبىر ورىنعا بەس تالاپكەر باق سىناسا, كەيىنگى جىلى 7-گە جەتتى. بيىل دا كونكۋرسقا قاتىسۋشىلاردىڭ قاراسى قالىڭ. جۇزدەن جۇيرىك شىققاندار عانا «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى بويىنشا رەسپۋبليكانىڭ سولتۇستىك, شىعىس وڭىرلەرىندەگى جوعارى جانە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الاتىن بولادى.
نەگىزگى «سەرپىن» جوباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» باعدارلاماسىنان كەيىن باستاۋ العان ەدى. مەملەكەت باسشىسى وسى ماقالاسىندا ەلىمىزدى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى جولدارى مەن مىندەتتەرىن كورسەتىپ بەرگەن بولاتىن. ەلباسى تۇتىنۋشىلىق قوعام تۇسىنىك-تۇجىرىمداماسىنىڭ ورنىنا بالاما رەتىندە جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى يدەياسىن ۇسىندى. «ەلىمىزدە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدامىز, جاڭا وندىرىستەر سالۋدامىز. سوندىقتان, جۇمىس بار جەرگە بارۋ كەرەك», دەپ جول سىلتەدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسىنداي كەلەشەكتىڭ قام-قارەكەتىن ويلاعان ماڭىزدى يدەيالارى مەن باستاماسىن باسشىلىققا الا وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى جاستار ماسەلەسىنە وراي ارنايى باعدارلاما قابىلداعان بولاتىن. بۇل باعدارلاما «ماڭگىلىك ەل جاستارى − يندۋسترياعا» دەپ اتالادى. ال وسىنىڭ الدىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا دانەكەر بولىپ, بۇل باعىتتا رەسپۋبليكا كولەمىندە اۋقىمدى جۇمىستار قولعا الىنىپ, نارىقتىق ەكونوميكانىڭ تالاپ-مىندەتتەرىنە تولىق جاۋاپ بەرەتىن زاماناۋي ءوندىرىس ورىندارى اشىلا باستاعان ەدى. قازاقستاندا شيكىزاتتىق ءوندىرىستىڭ ورنىن وتاندىق ونىمدەر وندىرەتىن كاسىپورىندار الماستىرا باستادى. سول ءوندىرىس ورىندارىندا قازاقستاندىق جاستاردىڭ جۇمىس ىستەۋى قاجەت بولدى. ول ءۇشىن ولاردىڭ لايىقتى ءبىلىم الۋى ءتيىس ەكەندىگى ايدان انىق. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جۇمىس بار جەرگە بارۋ كەرەك» دەپ مەڭزەگەنىنىڭ ءتۇپ-توركىنى وسىندا.
تاعى ءبىر باسا ايتاتىن ماسەلە – «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى بويىنشا وڭتۇستىك قازاقستان, جامبىل, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, الماتى وبلىستارىنىڭ تاڭداپ الىنۋى جايدان-جاي ەمەس. بۇل وبلىستاردا بالا تۋ كورسەتكىشى وتە جوعارى. حالىق تىعىز. تۇرعىندار سانى جىلدان-جىلعا قارقىندى ءوسىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە سىرت جاقتان كوشىپ كەلۋشىلەر وسى وبلىستارعا قونىستانعاندى قوش كورەدى. مىنە, وسىنداي سەبەپ-سالدارلارعا بايلانىستى تۇرعىن ءۇي, مەكتەپ, بالاباقشا جانە باسقا دا الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ جەتكىلىكسىزدىگى انىق بايقالا باستادى. ونىڭ ۇستىنە اتالعان وبلىستارداعى جوعارى جانە ورتا ارناۋلى وقۋ ورىندارىنا مەملەكەتتىك گرانت بويىنشا وقۋعا ءتۇسۋ قيىننىڭ قيىنى. ويتكەنى, تالاپكەرلەر كوپ, كونكۋرس كۇشتى. ءتىپتى ءبىلىم وردالارىن بىتىرگەن كۇننىڭ وزىندە جاستاردىڭ كوبى ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسا الماي, سەندەلىپ بوس جۇرەدى.
ال قازاقستاننىڭ سولتۇستىك پەن شىعىس وڭىرلەرىندە جاعداي بۇعان كەرىسىنشە. سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي, اقمولا, پاۆلودار, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى جانە باسقا دا ايماقتارىندا بالا تۋ دەڭگەيى تومەندەي باستادى. سونىمەن بىرگە, بۇل وڭىرلەردەن سىرتقا كوشۋ كوبەيدى. ءوندىرىس ورىندارىندا ماماندار تاپشى بولىپ, ەڭبەك كۇشى قاجەت ەكەندىگى ايقىن بايقالدى.
حالىق تىعىز ورنالاسقان وڭتۇستىك وبلىستاردىڭ تۇرعىندارىن, اسىرەسە, جاستاردى سولتۇستىك پەن شىعىس وڭىرلەرگە تارتۋ, ولارعا مەملەكەتتىك گرانت بويىنشا ءبىلىم بەرىپ, جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق ماسەلەلەرىن تۇبەگەيلى شەشۋ – «سەرپىن-2050» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتتارىنىڭ ءبىرى.
بۇل باعدارلاما بويىنشا جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋعا بولىنگەن مەملەكەتتىك گرانتتاردى يەلەنگەن جاستار شاكىرتاقىمەن, جاتاقحانامەن تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى, ولاردىڭ بارىپ-قايتۋ تەمىر جول شىعىندارى تولەنەدى. جاستاردىڭ وقۋ بىتىرگەن سوڭ قينالماي جۇمىس تاۋىپ, وزدەرىنىڭ الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايلارىن جاقسارتۋىنا تولىق مۇمكىندىگى بار. رەسپۋبليكاداعى كوپتەگەن ءبىلىم وردالارىندا جوعارى كۋرس ستۋدەنتتەرىن جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتۋ وزەكتى بولسا, «سەرپىن» جوباسى بويىنشا وقۋعا تۇسكەن قىز-جىگىتتەر وقۋدى بىتىرگەنگە دەيىن ورىن-جايمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.
ال «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى بويىنشا كوللەدجدەرگە وقۋعا تۇسكەن جاستارعا جاسالاتىن جاعداي ءتىپتى جاقسى. ولارعا جىلىنا ەكى رەت جول شىعىندارى تولەنىپ, قىستىق كيىمدەر الۋعا قاراجات بولىنەدى, كۇنىنە ءۇش مەزگىل ىستىق تاماق بەرىلەدى. كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ ءبىلىم الا ءجۇرىپ, ءوندىرىس ورىندارىندا جۇمىس ىستەپ, تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك بار.
«سەرپىن» جوباسى بويىنشا ماماندىق الۋدىڭ اياسى كەڭ. پەداگوگيكالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ۆەتەريناريا, تەحنيكالىق, ءتىپتى مەديتسينالىق باعىتتار بويىنشا جاستاردىڭ ءبىلىم الۋىنا جول اشىلىپ وتىر.
قازاقستاننىڭ 7 وبلىسىنداعى جەتى جوعارى وقۋ ورنى «سەرپىن» باعدارلاماسىمەن ستۋدەنتتەردى قابىلدايدى. بۇل ءۇشىن بولىنگەن مەملەكەتتىك گرانت –
1 050. ءار جوعارى وقۋ ورنىنا 150 گرانت قاراستىرىلعان. پەداگوگيكا بويىنشا 19 ماماندىق ءتۇرى بار.
جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قاتارىندا ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, ە.بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى, جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى جانە باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارى بار. قاجەتتىلىك بولىپ جاتسا, ءبىلىم وردالارىندا جاستار ورىس ءتىلى كۋرستارىندا ءبىلىمىن جەتىلدىرە الادى. ويتكەنى, قازاقى ورتا مەن قازاق مەكتەپتەرىن بىتىرگەن جاستار ءۇشىن العاشقى ۋاقىتتا تىلدىك كۋرستاردىڭ قاجەت ەكەنى بايقالدى. سوندىقتان وقۋ ورىندارى وسىنداي مۇمكىندىكتەردى دە قاراستىرىپ كەلەدى.
سونىمەن بىرگە «سەرپىن» جوباسىنا وراي ماماندار دايارلاپ جاتقان جوعارى وقۋ ورىندارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى جانە وندىرىستىك ۇجىمدارى اراسىندا ءوزارا تىعىز بايلانىس قالىپتاسقان. تۇلەكتەردىڭ وقۋ بىتىرگەن سوڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا تولىق مۇمكىندىك بار. ماسەلەن, قوستاناي وبلىسىندا قازىرگى ۋاقىتتا اۋىل شارۋاشىلىعىنا 1 326 مامان قاجەت. ال وسى سالاداعى ماماندىقتار بويىنشا «سەرپىن» جوباسىمەن وبلىستىڭ ءبىلىم وردالارىندا وقىپ جاتقان جاستار – 585. دەمەك, ولار ءۇشىن تاڭداۋ ەركى جوعارى. بۇدان باسقا, قوستاناي وبلىسىنىڭ ءوندىرىس ورىندارىنا 2 628 ينجەنەر قاجەت بولىپ وتىر. ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى مەن رۋدنىي يندۋستريالىق ينستيتۋتىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى جانە تەحنيكالىق ماماندىقتارعا بايلانىستى سۇرانىستى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىگى تولىق جەتەدى.
«سەرپىن-2050» الەۋمەتتىك جوباسى شەڭبەرىندە ماماندار دايارلاپ وتىرعان باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دا جۇمىس جوسپارى وسىنداي.
ەندىگى ءبىر مىندەت – شەت مەملەكەتتەردەگى باۋىرلارىمىزدى «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا ءبىلىم الۋعا تارتۋ, ولاردىڭ ەلىمىزدىڭ تەرىسكەي وڭىرلەرىنە قونىستانىپ, ەڭبەك ەتۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ. مۇنى دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ استانادا وتكەن V قۇرىلتايى كەزىندە ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ايتقان بولاتىن. مەملەكەت باسشىسى وزبەكستان مەن قىرعىزستاننان, تۇرىكمەنستان مەن اۋعانستاننان كوشىپ كەلەتىن اعايىنداردىڭ كوبى وڭتۇستىك قازاقستان, جامبىل, الماتى وبلىستارىنا قونىستانۋدى قالايتىنىن ايتقان ەدى. ونسىز دا حالقى تىعىز ورنالاسقان وبلىستاردان گورى شەت جەردەگى قانداستارىمىزدى «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا ورنالاستىرۋدى قوزعاعان بولاتىن. «باعدارلامانى كوشىپ كەلگەن اعايىندار ءۇشىن دە بەيىمدەۋىمىز قاجەت. ولاردى قونىستاندىراتىن ۇيلەر سالىپ, الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم جاساۋ كەرەك. قاجەتتى ماماندىق الۋىنا جاردەم بەرۋ, جۇمىسپەن قامتۋ ءۇشىن جول كارتاسىن جاساۋ قاجەت. وسىنىڭ بارلىعى ۇلتىمىزدىڭ, ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى ءۇشىن اتقارىلاتىن ماڭىزدى شارالار بولماق», − دەگەن ەدى ەلباسى.
بۇل ماقسات تا جۇزەگە اساتىن كۇن الىس ەمەس. ءتيىستى جۇمىستار قولعا الىنىپ جاتىر. ەندەشە, قازاقستاننىڭ سولتۇستىگىنە رەسپۋبليكانىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرى مەن شەت مەملەكەتتەردەن بەت تۇزەگەن قانداستارىمىزدىڭ قاراسى قالىڭ بولعاي!
عالىم ومارحان,
«ەگەمەن قازاقستان»
