قاسيەتتى دە كيەلى, شەجىرەلى زايساننان قانات قاققان ونەر ادامدارى, الايدا, ارامىزدان ەرتە ماڭگىلىك ساپارعا اتتانىپ كەتكەن 80-نەن استام تالانتتى ەسكە الىپ, ولار جايلى ەسسە, وي-تولعاۋلارىن توپتاستىرعان «زايساندى ءان-كۇيىمەن الديلەگەن» اتتى سىياسى كەپپەگەن جاڭا جيناقتى جەرلەستەرىنە الىپ كەلگەن الماتىلىق اقىن-جازۋشىلار, مادەنيەت قايراتكەرلەرى كوكەناي كاماليەۆ, قۇماربەك سىدىقوۆ, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەلەرى, زايسان اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى زامانبەك ابدەشوۆ, ابەتحان توقتاعانوۆ, اتاقتى ءانشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى دالەل ءۋاش, ءانشى, اكتەر, كىتاپتى باسپاعا ازىرلەگەن باۋىرجان قۇماربەكوۆ, ەستەلىك جازعان الماتىلىق ءجاميلا قايراقباەۆا, ءماريام باپاەۆا, تاريحشى جۇماحان مۇحامەتجانوۆ, كۇيشى توكەن اعزاموۆ, پوليتسيا پولكوۆنيگى بولاتبەك سولتانوۆ, تاعى باسقالار اۋدانداعى ساپارىن سارىتەرەك, قاراتال, دايىر, قارابۇلاق اۋىلدارىنان باستادى. ءتورت اۋىلدا دا تۇرعىندار مول جينالىپ, كىتاپ اۆتورلارىمەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەستى, كىتاپتىڭ تۋىنا نە سەبەپ بولعانى جايلى ساۋالدار قويدى, قايتىس بولعان تالانتتار جايلى ەستەلىكتەر ايتتى. باستاپقى ءۇش اۋىلدىڭ ونەرپازدارى قوناقتاردى ءان مەن كۇيگە سۋسىنداتتى. دايىر اۋىلىنداعى كەزدەسۋدە اجەلەر ءانسامبلىنىڭ ونەرى, 14 جاسار ءبيشى نازەركە ەرمەكوۆانىڭ «اققۋ» ءبيى جينالعانداردى اسەرگە بولەدى. وسى اۋىلدا ءبىلىم الىپ, ۇلكەن ومىرگە قانات قاققان اقىن, اۋدارماشى, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ يەگەرى زامانبەك ابدەشوۆ, اقىن ابەتحان توقتاعانوۆ ولەڭدەرىن وقىدى. ءانشى دالەل ءۋاش قارابۇلاق اۋىلىنداعى كەزدەسۋدە اننەن شاشۋ شاشتى. وراز كاكەەۆتىڭ دوسى, رەجيسسەر كوكەناي كاماليەۆ, اقىن, قۇماربەك سىدىقوۆ اتاقتى اكتەر, كىتاپقا ەنگەن تالانتتار جايلى بۇرىن ەستىمەگەن جايلاردان حاباردار ەتتى.
كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى, تالانتتى ءانشى وراز كاكەەۆتىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان تەاتر فەستيۆالى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە جالعاستى. مادەني شارانى ۇيىمداستىرۋشىلار كادىمگى گولليۆۋد فيلمدەرىنەن كورىپ جۇرگەندەي «قىزىل كىلەمدى» جايىپ قويىپ, الىستان ات تەرلەتىپ كەلگەن قوناقتاردى, وراز اعانىڭ بالاسى ارىستانبەك كاكەەۆ پەن بالالارىن سونىڭ بويىمەن جۇرگىزىپ, ىشكە ەنگىزدى. اۋدان اكىمى تەمىربەك قاسىمجانوۆ سالتاناتتى راسىمدە ءسوز الىپ, قۇرمەتتى قوناقتاردىڭ يىعىنا شاپان جاۋىپ, «العىس حاتپەن» ماراپاتتادى. تۇساۋكەسەر راسىمىندە اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتتارى, وننان استام شىعارمالارى جارىق كورگەن, اۋدانعا سىيلى ازاماتتار بەكەن جاپاروۆ پەن قاليبەك التىباەۆقا ءسوز بەرىلدى. قالاعاڭ بۇل كىتاپتا اتى اتالعان ونەر, مادەنيەت قايراتكەرلەرى جايلى كەزىندە ءوزى دە جازعانىن, ال مىناداي اۋقىمدى, جاستارعا تاربيە بەرەتىن شىعارمانىڭ سالماعى باسىم ەكەنىنە توقتالا كەتتى. وراز اعانىڭ ۇل, قىزى ارىستانبەك پەن گۇلجاز كاكەەۆتەر اكەسىنىڭ مەرەيتويىن تەاتر فەستيۆالىمەن ۇلىقتاعانى ءۇشىن اۋدان باسشىلىعىنا العىسىن ءبىلدىردى.
تەاتر فەستيۆالى ەرتەڭىندە مارەسىنە جەتتى. باس جۇلدەنى زايسان حالىق تەاترى (رەجيسسەرى «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» الما سۇلەيمەنوۆا) جەڭىپ الدى. ولار ساحنالاعان «كەنەسارى-كۇنىمجان» سپەكتاكلى اۋداننىڭ بارلىق ەلدى مەكەندەرىندە قويىلىپ, كورەرمەندەر ىقىلاسىنا بولەنگەن بولاتىن. ال ءبىرىنشى ورىندى اقسۋات حالىق تەاترى يەلەندى. اقسۋاتتىق ساحنا شەبەرلەرى ق.جۇمابەكوۆتىڭ «اداسقاندار» اتتى سپەكتاكلىن شىنايى بەينەلەدى.
كىنشى, ءۇشىنشى ورىنداردى يەلەنگەن تەاتر ۇجىمدارى دا اۋداندىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ العىس حاتتارىمەن, باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. وراز كاكەەۆتىڭ ۇلى, بەلگىلى ءانشى ارىستانبەك كاكەەۆ جانۇياسى اتىنان العىسىن ءبىلدىردى.
قوس بىردەي مادەني شارانى ۇيىمداستىرعان اۋدان اكىمدىگىنىڭ ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ باسشىسى زۋمراد دۇيسەنباەۆاعا, اۋداندىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىكبول سيىرباەۆقا, ارتىستەر مەن انشىلەرگە جينالعاندار العىسىن ءبىلدىردى.
وڭداسىن ەلۋباي,
جۋرناليست
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زايسان اۋدانى
