«2016 جىلعى ءورت قاۋپى بار ماۋسىمنىڭ قورىتىندىلارى جانە 2017 جىلدىڭ ءورت قاۋپى بار ماۋسىمىنا دايىندىق جونىندەگى مىندەتتەر تۋرالى» قر اشم ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ 2017 جىلعى 17 قاڭتارداعى № 07-1/11 بۇيرىعىنا سايكەس مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەر ءورت قاۋپى بار ماۋسىمعا دايىندىق جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
قر ىشكى ىستەر مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ 2017 جىلعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا ورمان جانە دالا ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارى ازىرلەنگەن, وعان سايكەس مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەر ورتكە قارسى ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرادى.
ورمان ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا,ورمان ورنالاستىرۋ ماتەريالدارى مەن ورمانداردى ورتكە قارسى ورنالاستىرۋدىڭ باس جوسپارلارىنا سايكەس مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەر 6648,8 مىڭ كم (شاقىرىم, جىلدىق جوسپار 10702,9 كم) كولەمىندە مينەرالدانعان جولاقتار مەن ورتكە قارسى ۇزىلىمدەر قۇرۋ, ولارعا كۇتىم جاساۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى.
كوكتەمگى كەزەڭدە مەملەكەتتىك ورمان قورىنا ىرگەلەس اۋماقتاردا شوپتەسىن وسىمدىكتەردى باسقارىپ ورتەۋ جانە شابۋ جۇزەگە اسىرىلدى.
تەكسەرۋلەر ورمان جانە تابيعات قورعاۋ مەكەمەلەرىنىڭ ءورت قاۋىپى بار ماۋسىمعا دايىندىعىنىڭ كەيبىر ماسەلەلەرىنىڭ بەتىن اشتى. نەگىزگى سەبەپ ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتانۋىنىڭ تومەن دەڭگەيى بولىپ وتىرعانىن كورسەتتى.
رەسپۋبليكانىڭ ەڭ قالىڭ ورماندى وبلىسى – شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ورمان ءورتىن ءسوندىرۋ تەحنيكاسىمەن جاراقتاندىرىلۋى ەرەكشە الاڭداۋشىلىق تۋعىزادى, جاراقتانۋدىڭ رەسپۋبليكا بويىنشا ورتاشا كورسەتكىشى 65 % بولسا, مۇندا نەبارى 35 % قۇرايدى.
ورمان قورعاۋ مەكەمەلەرى ءۇشىن ورتكە قارسى تەحنيكا مەن جابدىقتار ساتىپ الۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قارجى مۇلدەم جەتكىلىكسىز. بەلگىلى ءبىر جۇمىس الماتى جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا عانا جۇرگىزىلۋدە.
ورتكە قارسى ءىس-شارالارعا ءتيىستى مولشەردە قارجى بولىنبەۋى ورمان ورتتەرى القاپتارىنىڭ كەڭەيۋىنە اكەپ سوعادى. ورمان ورتتەرىنە نەعۇرلىم ءجيى ۇشىرايتىن وڭىرلەر ولار اقمولا, جامبىل, باتىس قازاقستان, قوستاناي جانە پاۆلودار وبلىستارى.
2017 جىلعى 14 تامىزداعى جاعداي بويىنشا رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك ورمان قورىندا جالپى اۋماعى 10987,6 گەكتاردى, ونىڭ ىشىندە 4660, 17 گەكتارى ورماندى القاپتى قۇرايتىن 422 ورمان ءورتى وقيعاسى تىركەلدى.
ونىڭ ىشىندە اكىمدىك قاراماعىنداعى جانە باسقا مەملەكەتتىك ۇيىمدارعا قاراستى ورمان القاپتارىندا جالپى اۋماعى 9789 گەكتاردى, ونىڭ ىشىندە 4561, 3 گەكتارى ورماندى القاپتى قۇرايتىن 106 ورمان ءورتى وقيعاسى تىركەلدى, ال قر اشم قۇزىرىنداعى ورمانداردا جالپى اۋماعى 1198,2 گەكتاردى ونىڭ ىشىندە 98,8 گەكتارى ورماندى القاپتى قۇرايتىن 306 ورمان ءورتى وقيعاسى تىركەلەگەن.
2016 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2017 جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا ورمان ورتتەرىنىڭ سانى 1,5 ەسە كوبەيىپ, الاڭى 18 ەسەگە ارتتى, ال ءبىر ءورتتىڭ ورتاشا كولەمى 26,3 گەكتاردى قۇرادى.
اتقارىلىپ جاتقان ءىس-شارالارعا قاراماستان جامبىل (9107,8 گەكتار), قوستاناي (199 گەكتار), پاۆلودار (107 گەكتار) وبلىستارىنىڭ مەملەكەتتىك ورمان يەلەنۋشىلەر اۋماعىندا ۇلكەن الاڭداردا ورمان ورتتەرىنە جول بەرىلدى. بارلىق وقيعالار بويىنشا قىزمەتتىك تەكسەرىستەر جۇرگىزىلدى, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كىنالىلەر تارتىپتىك جازاعا تارتىلدى. قوستاناي وبلىسىنداعى ورمان ءورتى فاكتىسى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالدى.
رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى ورمان ورتتەرىنىڭ كوبەيۋىنە نەگىزگى سەبەپ اۋا رايى جاعدايلارى بولىپ تابىلادى (رەسپۋبليكانىڭ كوپتەگەن وبلىستارىندا 2 اي بويى V ءورت قاۋىپتىلىگى سىنىبى ساقتالۋدا).
ءورت قاۋىپى بار ماۋسىم باستالعاننان بەرى 415 ورمان ءورتى تىركەلدى, ونىڭ ىشىندە:
– نايزاعاي جارقىلدارىنان-303 ورمان ءورتى
– دالا ورتتەرىنىڭ وتۋىنەن:28
– جەرگىلىكتى حالىقتىڭ سالدارىنان: 6
– انىقتالماعان سەبەپتەر: 78
سوڭعى 3 جىلداعى ورمان ورتتەرىنە جاسالعان تالداۋ ولاردىڭ شىعۋ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى وتتىڭ دالادان كەلۋى بولىپ وتىرعانىن كورسەتەدى.
وسى جىل باستالعاننان بەرى دالا ءورتىنىڭ ورمان قورىنىڭ اۋماعىنا ۇلاسۋى 29 وقيعاسى تىركەلدى.
عارىشتىق مونيتورينگ مالىمەتتەرى بويىنشا ءىرى دالا ورتتەرى بايقالادى. اسىرەسە قاراعاندى, باتىس قازاقستان, اقتوبە, اتىراۋ, قوستاناي وبلىستارىندا بايقالادى.
وسى جىلدىڭ 8 تامىزىندا قاراعاندى وبلىسىندا 63043 گەكتاردا 496 تەرمونۇكتەلەر تىركەلدى, اكتوبە وبلىسى 5975 گەكتاردا 63, باتىس قازاقستان 9989 گەكتاردا 117 تەرمونۇكتەلەر تىركەلدى.
وسى جىل باستالعاننان بەرى دالا ءورتىنىڭ «ەرتىس ورمانى» رەزەرۆاتى ورمان قورىنىڭ اۋماعىنا ۇلاسۋى سالدارىنان ورمان كومكەرمەگەن 1000 گەكتار القاپتى ءورت شالدى.
اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ اكىمدىكتەرىندە ءورت ءسوندىرۋ قۇرالدارىنىڭ بولماۋى دالا ورتتەرىن دەر كەزىندە اۋىزدىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى.
