قوسىمشا قارجى كوزدەرى كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى بىرقاتار نىسانداردى جەكەشەلەندىرۋ جانە اكىمشىلىك ايىپپۇلداردان ءتۇستى. «الماتى 2020 دامۋ» باعدارلاماسىنىڭ تۇجىرىمدارىنا ساي قالانى دامىتۋ مەن ازامتتاردىڭ الەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى وزگەرىس ەنگىزىلدى.
بۇگىنگى كۇنى الماتىدا نەگىزگى كورسەتكىشتەر بويىنشا ءوسىم ديناميكاسى قالىپتاسقان. 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ءىوو الدىن الا جاسالعان مالىمەت بويىنشا 3%-دى قۇرايدى. بولشەك ساۋدا 6,8%-عا, ونەركاسىپ 4,7%-عا, بايلانىس 4,9%-عا, تۇرعىن ءۇي سالۋ 15,6%-عا ارتقان. وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىندە اتالعان سالالار بويىنشا كورسەتكىشتەر تومەن بولعان ەدى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 7 ايدىڭ ىشىندە 705,3 ملرد. تەڭگە ءتۇستى, بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 54,9 ملرد. تەڭگەگە كوپ. ينۆەستيتسيا كولەمى 235,7 ملرد. تەڭگەگە جەتىپ, ءوسىم 12,2% بولدى.نەگىزگى ءوسىم جەكە ينۆەستيتسيا ۇلەسىنىڭ 84% بولۋى ارقاسىندا قامتاماسىز ەتىلدى.بيىلعى جىلى ەكونوميكاعا تارتىلعان مەملەكەتتىك ينۆەستيتسيا كولەمى 139 ميللاردتان 160 ملرد. تەڭگەگە جەتتى, جەرگىلىكتى بيۋدجەتى اۋقىمى ارتىپ, 101 ملرد. تەڭگەگە ۇلعايدى.
اتاپ وتەرلىك جايت, الماتىدا وتكەن جىلى تابىستار بويىنشا جەرگىلىكتى بيۋدجەت 12,2 ملرد. تەڭگەگە, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت 102,6 ملرد. تەڭگەگە ارتىعىمەن ورىندالدى. دەگەنمەن, بيۋدجەت الىمى جىلدان جىلعا ءوسىپ وتىرعان. الماتى ەلىمىزدىڭ ەڭ ءىرى مەگاپوليسى ەكەنىن ءارى كوپ ينۆەستيتسيانى قاجەت ەتەتىنىن ەسكەرسەك, 2017 جىلى قالانىڭ بيۋدجەتتىك الىمى ءبىرشاما ازايدى.
ءبىلىم سالاسىنداعى نەگىزگى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى سىنىپتاردىڭ تولىمدىلىعى. سوندىقتان №198 مەكتەپ جانىنان قوسالقى وبەكت سالۋ ءۇشىن 28,4 ملن. تەڭگە ءبولىندى. №138 گيمنازيا جانىنان 600 ورىندى نىسان سالۋ ءۇشىن 5 ملن. تەڭگە ءبولىندى ءارى جسق جاسالۋدا. الماتىداعى №2 گۋمانيتارلىق-پەداگوگيكالىق كوللەدجدە 500 وقۋشىعا ارنالعان قوسالقى نىسان سالۋ ءۇشىن 4,8 ملن تەڭگە ءبولىندى جانە جسق دايىندالۋدا.
بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن وقۋ ورىندارىنىڭ سەيسميكالىق قۋاتىن ارتتىرۋعا ءجىتى نازار اۋدارىلۋدا. ءتىلى مۇكىس بالالار ساباق الاتىن №9 مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋ جانە جسق دايىنداۋ ءۇشىن 8,5 ملن. تەڭگە بولىنەدى. بيىل 42 ءبىلىم وشاعىنىڭ قۇرىلىسى مەن سەيسميكالىق قاۋىپسىزدىگىن جۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلعان. بۇلاردىڭ 29 وبەكتىسى بيىل ىسكە قوسىلادى.
قالا مەكتەپتەرىنىڭ وقۋ قۇرالدارىن الۋ ءۇشىن 528,2 ملن. تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانعان. جەكە بالا باقشالاردا بالدىرعاندار سانىنىڭ ارتۋى بارىسىندا مەملەكەتتىك ءبىلىم تاپسىرىسى ءۇشىن 123 ملن. تەڭگە بولىنەدى.بۇقارالىق كاسىپكەرلىك اياسىندا جاستار پراكتيكاسىنا قاتىساتىن 1,5 مىڭ ادامعا 166,7 ملن. تەڭگە جوسپارلانعان.
ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ وتالىقتارىندا قامقورلىققا الۋشىلار قاتارىنىڭ 1130 دەيىن جەتۋىنە وراي ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن الۋ ءۇشىن 51,1 ملن. تەڭگە, ءدارى- دارمەك ءۇشىن 17,1 ملن. تەڭگە ءبولۋ قاراستىرىلعان. الەۋمەتتىك قولداۋ جانە ونى تۇتىنۋشىلار سانىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى 43,8 ملن. تەڭگەگە 144 كرەسلو-اربالار, 3,8 ملن. تەڭگەگە 57 ەستۋ اپپاراتتارى الىنىپ, 14,4ملن. تەڭگەنىڭ ينۆاتاكسي قىزمەتى ۇسىنىلادى.
مەديتسينالىق قىزمەنت ساپاسىن ارتتىرۋعا ايرىقشا نازار اۋدارىلادى, وسىعان وراي بۇل سالاعا قوسىمشا 1,2 ملرد. تەڭگە بولىنەدى. دارىگەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا جەتە ءمان بەرىلەدى. 83 مەديتسينالىق جابدىق پەن پاتولوگواناتوميالىق بيۋروعا 1 جۇك ءليفتىن الۋ ءۇشىن 893,1 ملن. تەڭگە بولىنەدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ سەيسميكالىق قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا جانە 3 نىسانداعى جۇمىستى اياقتاۋعا 22,9 ملن. تەڭگە جۇمسالادى. بيىل 18 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىنۋدا ءارى جوندەلۋدە, ولاردىڭ 10 وبەكتىسى جىل اياعىنا دەيىن ىسكە قوسىلادى.
تۇرعىن ءۇي- كوممۋنالدىق قىزمەتتى جاقسارتۋعا 3,8 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلعان. قازىرگى كەزدە جىلۋ جۇيەلەرىن, سۋ قۇبىرلارىن جوندەۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرۋدە. قالاعا قوسىلعان ەلدى مەكەندەردى جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋدى جاقسارتۋ جانە قالانىڭ وڭتۇستىك- باتىس بولىگىندەگى 153 گا جەرگە ورنالاسقان اۋماقتى ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2,8 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلعان. قالاعا قوسىلعان ەلدى مەكەندەردە ەلەكتر جەلىسىن سالۋ ءۇشىن جسق دايىنداۋعا 6 ملن. تەڭگە بولىنەدى.
«وڭىرلەردى دامىتۋ-2020» باعدارلاماسى اياسىندا 3,4 كم ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم, سۋ قۇبىرلارى جوندەلەدى, كارىزدەر جاسالادى. دوستىك ىقشام اۋدانىندا وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن 130,4 ملن. تەڭگە, كالكامان-1,4 ىقشام اۋدانىنا 53,3 ملن. تەڭگە بولىنەدى, ارنايى مەدقامتاماسىز ەتۋدىڭ قويما بازاسىنىڭ قازاندىعىن سالۋعا 30 ملن. تەڭگە قاراستىرىلعان.
تۇكش مودەرنيزاتسيالاۋ باعدارلاماسى اياسىندا 58 ءۇي كەشەندى جوندەلەدى, 43 ءۇيدىڭ شاتىرىن جوندەۋگە 745 ملن. تەڭگە بولىنەدى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا «سايالى-2» كوپقاباتتى ءۇي ءۇشىن ينجەنەرلىك جەلىلەر سالۋعا 104 ملن.تەڭگە بولىنەدى.
قالانى اباتتاندىرۋعا 593,4 ملن. تەڭگە جۇمسالادى. ارىق جەلىلەرىن جاقسارتۋعا باسا نازار اۋدارىلادى. 5,9 كم ارىق جەلىسى مەن جاۋىندى كاناليزاتسيا قۇرىلىسىنا 243,8 ملن. تەڭگە قاراستىرىلعان. «اجك» اق سىرتقى جارىق كوزدەرىن قامتاماسىز ەتۋگە 100 ملن. تەڭگە بولىنەدى.قالانىڭ ماگيسترالدى كوشەلەرىندەگى 5 جەر استى وتپەلى جولدار جوندەلەدى.
بيىل بيۋدەتتى ناقتىلاۋ بارىسىندا 43,2 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋ قاراستىرىلعان.
جالپى, الماتى اكىمدىگى قالا تۇرنىدارى مەن قوناقتارى ءۇشىن جايلىلىق جۇمىستارىن ودان ءارى جالعاستىرادى. بيىل جول ايرىقتارىن, قۇرىلىس نىساندارىن, ۋنيۆەرسيادا وبەكتىلەرىن, الەۋمەتتىك نىسانداردى سالۋ مەن اشۋ شارالارىن وڭتايلاندىرۋ, ءتۇرى قۇرىلىس جۇمىستارىنا ءمجا كەڭىنەن تارتۋ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ شارالارىن ۇنەمدەۋ بارىسىندا تۇسكەن قارجى قالا ەكونوميكاسىن ارتتىرۋعا جۇمسالدى.
قالادا تۇرعىندار ءۇشىن بارلىق جاعدايلار جاسالۋدا,پاركتەر مەن سكۆەرلەر اباتتاندىرىلۋدا, جاياۋ جۇرگىنشى جانە ۆەلوجولدار جاسالىپ, قورشاۋلار الىنۋدا, قوعامدىق كەڭىستىك كەڭەيۋدە.
جىبەك جولى, پانفيلوۆ, گوگول, قابانباي باتىر كوشەلەرى مەن «استانا» الاڭى قايتا جاسالىپ, بۇلاردا جاياۋ جۇرگىنشىگە باسىمدىق بەرىلۋدە, اللەيالار, جاسىل لاندشافتار, ۆەلوسيپەد جولدارى, بالالاردىڭ ويىن الاڭدارى, وتپەلى جولدار جاسالۋدا.
جىل اياعىنا دەيىن قالاداعى 500 اۋلا جوندەلەدى, ءار اۋداندا 16 جاياۋ جۇرگىنشى ايماعى اباتتاندىرىلادى.
146 كم جول جوندەلەدى, 97 مىڭ شارشى مەتر تروتۋار اباتتاندىرىلادى, ۇزىندىعى 15 كم جول جانە 57 كوشەدەگى 42 كم ارىق جەلىسى قايتا جاسالادى, 32 كم جىلۋ جۇيەسى جاڭعىرتىلادى. 20 مىڭ ۇيگە 380 كم سۋ قۇبىرى مەن كارىز جەلىسى تارتىلۋدا, فۋرمانوۆ, اباي كوشەلەرى ۇڭگىلەنىپ, ءۇش جول ايرىعىنىڭ قۇرىلىسى مەن جاڭا اۋدانداداعى جولدار جاسالۋدا.
اۋقىمدى كولىك رەفورماسى جۇزەگە اسۋدا. «وناي» جول كارتاسى جاسالىپ, 1 ملن. 300 مىڭ كارتا ساتىلدى. 2016 جىلى 137 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىندى. بيىل ساتىپ الىنعان 60 جاڭا اۆتوبۋسقا قوسىمشا جىل اياعىنا دەيىن تاعى دا 300 جاڭا اۆتوبۋس الىنادى. اۆتوبۋستار مەن تروللەيبۋستار ءۇشىن ارنايى جولاقتار 100 كم. دەيىن جەتەدى. اقىلى كولىك تۇراعى 10 مىڭ ورىن بولادى. مەترونىڭ ەكى بەكەتىنىڭ, BRT جەلىسىنىڭ قۇرىلىستارى جالعاسىپ, LRT ەنگىزۋگە دايىندىقتار جۇرۋدە.قالادا وربيتا ىقشام اۋدانىنان كوك بازارعا دەيىن ۆەلودالىز جاسالادى, ۆەلوستانتسيالار سانى 200 دەيىن بارادى, بۇلاردا 1700 ۆەلوسيپەد بولادى. جىل اياعىنا دەيىن 102 وتپەلى جولدى تۇندە جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇزەگە اسادى.
قالاعا قوسىلعان ناۋرىزباي اۋدانىندا 188 كم جولعا اسفالت توسەلەدى, 64 پاتەرلى تۇرعىن ءۇي ورتالىق جىلۋمەن قامتىلادى. ءمجا ەسەبىنەن 2 مەكتەپ, 3 ەمحانا, 33 بالا باقشا, 17 سپورت جانە بالالار الاڭدارى سالىندى. جىل اياعىنا دەيىن 123 كم سۋ قۇبىرى, 80 كم كارىز جەلىسى جۇزەگە اسادى, 2018 جىلى 135 كم ەلەكتر جەلىسى جارىق بەرەتىن بولادى. اۋدان 100 پايىز گازبەن قامتىلعان.
2015 جىلعى سەل زارداپتارىن جويۋ ءۇشىن قارعالى وزەنىنىڭ ارناسى قايتا جاسالدى, جاعالاۋلار مىقتى بەكىتىلدى,اۋدان تۇرىندارى ءۇشىن جاڭا دەمالىس ورىندارى اشىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي ناۋرىزباي اۋدانىن كەزەڭ بويىنشا دامىتۋ بارىسىندا اۋدان اكىمدىگى مەن ءىىب عيماراتى ىسكە قوسىلدى. «تۋعانجەر» باعدارلاماسى بويىنشا شىلدە ايىنىڭ باسىندا «زاۆود ەلەكتروكابەل» جشس بولگەن 1,2 ملرد. تەڭگە قارجىعا سالىنعان 500 ادام قاتىنايتىن كوپفۋنكتسيونالدى ەمحانا ىسكە قوسىلدى. 1 قىركۇيەكتە ء«سابي» جەكە قايىرىمدىلىق قورى بولگەن 1,4 ملرد. تەڭگەگە سالىنعان 1200 ورىندى مەكتەپ اشىلادى.
تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن مەملەكەتتىك تابىستار باسقارماسىنىڭ, سوت, پروكۋراتۋرا, قازپوشتا,بانك, زەينەتاقى تولەۋ ورتالىعى, تاۋلىگىنە مىڭ ادامعا قىزمەت كورسەتەتىن حقكو-نىڭ عيماراتى پايدالانۋعا بەرىلەدى. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 1,5 مىڭ پاتەرلى 21 تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇرىلىسى باستالادى. بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا 4967 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى.
