الەۋمەتتىك جەلىدە جاس قالامگەرلەرگە قامقورلىق جاساۋ جونىندە قىزۋ پىكىر-تالاس ءجۇرىپ جاتىر. پىكىر بىلدىرۋشىلەردىڭ ءبىر توبى ءاربىر وبلىس شىعارماشىلىق ورتادا تانىلىپ قالعان جاس دارىنداردى شاقىرىپ, وبلىس ورتالىقتارىنان باسپانا بەرىپ, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىستى قىزۋ قولداسا, ەكىنشى تاراپ قارسى ءۋاج ايتىپ جاتتى. ارينە, اركىمنىڭ پىكىرى – التىنمەن تەڭ. پىكىرتالاستاعى ءسوزدى تەرمەلەپ, مىسالعا الۋ ءبىزدىڭ مىندەت ەمەس. انىعى, كوپتىڭ كوكەيىندەگى تۇنشىققان ويدىڭ تۇمىلدىرىعى سىپىرىلىپ, قوعامدىق دەڭگەيدە ءسوز قوزعالدى. ءدال وسىنداي مادەنيەتتى پىكىرتالاس تاقىرىبىن اشىق ۇسىنعان جاس جازۋشىعا جۇرت ءدان ريزا بولۋى ءتيىس. جانە بۇل تاقىرىپتاعى ۇسىنىستاردىڭ ءىس جۇزىنە اسۋى قوعامنىڭ قولىنداعى شارۋا ەمەس, ارعى جاعى اتقارۋشى بيلىككە امانات...
ويدى وي قوزعايدى دەگەن. بۇل پىكىردىڭ تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلى ىشىندەگى قازاق ادەبيەتىنىڭ دامۋىنا قاتىستى ءسوزدى دە تىرىلتكەنى انىق. تەك, ادەبيەت تۋرالى ءسوزدى ادەبيەتشى ايتۋى كەرەك. بىزگە بۇيىرعانى, وسى ۋاقىت ارالىعىندا مەملەكەت تاراپىنان وتاندىق ادەبيەتتى دامىتۋعا جاسالعان قادامداردى ەسكە ءتۇسىرىپ, ەسەپتەپ شىعۋ عانا. بۇرىنعى سوتسلاگەردەگى ەلدەرگە قاراعاندا تاۋبە دەپ ءجۇرمىز. قازاق ادەبيەتى قاراۋسىز قالعان جوق. جاس تولقىن مەن اعا بۋىن اراسى ساباقتاسىپ كەلەدى. ماراپات پەن سىيلىقسىز ەمەسپىز. الەمگە مويىندالۋ جاعىنان دا ناتيجە بار, ارينە السىزدەۋ بولسا دا. كىتاپتار جارىق كورىپ جاتىر, مەيلى تارالىم از بولۋى مۇمكىن, بىراق كوزى قاراقتى وقىرمان ىزدەگەنىن تاباتىنداي جاعداي بار. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى تاراپىنان «ادەبيەتتىڭ الەۋمەتتىك ماڭىزدى تۇرلەرىن باسىپ شىعارۋ» باعدارلاماسى جىلدان جىلعا جالعاسىپ, جاقسارىپ كەلەدى. بىراق...
اعا بۋىننىڭ سوتسرەاليزمنەن سىڭىرگەن ادەتى ءالى دە قالماي كەلە جاتقاندىعى دا شىندىق. بۇل ءتىپتى جاس بۋىنعا دا جۇعىپ ۇلگەرگەن سىڭايلى. ول «دەرتتىڭ» اتاۋى... مەملەكەتكە ماسىل بولۋ ما, الدە ەلگە ەركەلەۋ مە, وسىعان ۇقساس تۇسىنىكسىزدەۋ ارەكەتتىڭ اينالاسىندا. ايتەۋىر, «كىتاپ شىعارۋ ازاپ, ونى تاراتۋ قيىن, قالاماقى جوق...» دەگەن سىڭايداعى پىكىردى ادەبيەتكە 2010 جىلى كەلگەن ۋىزداي جاستاردىڭ اۋزىنان ەستىپ قالىپ جۇرگەنىمىز وتىرىك ەمەس قوي. بالكىم, ءبىزدىڭ ەلدەگى كىتاپ يندۋسترياسى تۋرالى, ونى قويىپ جالپى ادەبيەت تۋرالى تۇسىنىك جاڭارماي, جاڭعىرماي قالدى ما؟ ەندەشە, رۋحاني جاڭعىرۋدان بۇرىن جازۋشىنىڭ ساناسىن تۇلەتىپ الۋ كەرەك شىعار...
قىزىق ءۇشىن ءبىر-ەكى مىسال: الەمدەگى ەڭ باي جازۋشى دجوان روۋلينگ ەسىمدى اعىلشىن ايەل ەكەنىن ەستىگەن شىعارسىز. الگى گارري پوتتەر تۋرالى اتاقتى رومانداردىڭ اۆتورى. سول كىسى شىعارماسىنىڭ قولجازباسىن قۇشاقتاپ لوندونداعى باسپاسى بار, ادەبي اگەنتتىگى بار, ون ەكى عيماراتقا كىرىپ شىعىپتى. روماندى وقىعان باسپا ماماندارى جىلى جىميىپ شىعارىپ سالىپ, «شىعارماڭىزدىڭ كوك تيىندىق قۇنى جوق. اشتان ولمەس ءۇشىن باسقا كاسىپ ۇيرەنىڭىز...» دەپ كەڭەس بەرىپتى. بىردە سول لوندوندىق Bloomsbury باسپا ءۇيى ديرەكتورىنىڭ سەگىز جاستاعى قىزى اليسا نيۋتون روۋلينگتىڭ شەتى جىرىمدالعان قولجازباسىن كەزدەيسوق وقىپ شىعىپ, روماننىڭ جالعاسىن تاۋىپ بەرۋدى اكەسىنەن ءوتىنىپتى. سۇڭعىلا باسپاگەر بالا تانىمىنا لايىق شىعارمانى بىردەن قابىلداپ, كىتاپ ەتىپ جىبەرگەن عوي. ناتيجەسىندە, دجوان ەڭ باي جازۋشى, ال «گارري پوتتەر» الەمدىك سيكۆەلگە اينالىپ شىعا كەلدى. ايتپاقشى, كەڭەس وداعىنداعى سۇرانىسقا يە جازۋشى رەتىندە ماكسيم گوركيدى اتاۋعا بولادى. 1918-1986 جىلدار اراسىندا سوتسرەاليزمنىڭ كىندىك اكەسىنىڭ شىعارمالارى 3556 رەت قايتا باسىلىپ, جالپى تارالىمى 242 ملن 621 مىڭ دانانى قۇراعان ەكەن...
توق ەتەرى, قازاق جازۋشىسىنا نە روۋلينگتىڭ بايلىعىن, ياكي گوركيدىڭ تارالىمىن تاڭداۋ كەرەك سياقتى. العاشقىسى ءۇشىن اليسا سياقتى كىتاپقۇمار وقىرمان, ەكىنشى جول ءۇشىن اسىراۋشى باي مەملەكەت قاجەت...
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
