الدىن-الا بىلىكتىلىكتى ىرىكتەۋ ء(ابى) – ادال جەتكىزۋشىلەر پۋلىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا «سامۇرىق-قازىنا كەلىسىمشارت» جشس ازىرلەگەن جاڭا قۇرال. جوعارىدا اتالعان كومپانيانىڭ وكىلى راسۋل اكشاناشەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوندىرۋشى بەلگىلى ءبىر شارتتاردى ساقتار بولسا, ىرىكتەۋدەن ءوتۋ اسا قيىن ەمەس.
«قازىر ساتىپ الۋدىڭ نەگىزگى ولشەمى – ول باعا. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز جاڭا قۇرالدار ەنگىزۋ, ياعني سالاماتتى باسەكەلەستىك ءۇشىن تەڭ پلاتفورما قۇرۋ ارقىلى ساتىپ الۋلاردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ. ارينە, ءوز دامۋلارى ءۇشىن كۇش سالىپ, رەسۋرستىق بازاسىن شىن مانىسىندە دامىتىپ جاتقان, ماماندارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا ءمان بەرەتىن, ءارى جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەنەدجمەنت جۇيەسى بار كومپانيالار الدىڭعى كەزەككە شىعادى», دەپ اتاپ ءوتتى «سامۇرىق-قازىنا كەلىسىمشارت» ءابى دەپارتامەنتىنىڭ باس مەنەدجەرى راسۋل اكشاناشەۆ.
« ۇلى دالا ەلى» وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ ءىىى فورۋمى اياسىندا ول «سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى» اق الەۋەتتى جابدىقتاۋشىلارى – كاسىپكەرلەر ءۇشىن شەبەرلىك ساباعىن وتكىزدى.
«جاڭا ەرەجەلەر بويىنشا ءابى وتكەن جابدىقتاۋشىلار ءۇشىن ءار جولى بارلىق قۇجاتتاردى (جارعى, ديرەكتورعا قۇجاتتار, تىركەۋ تۋرالى كۋالىك) ۇسىنۋدىڭ قاجەتى جوق, ول اۆتوماتتى تۇردە ىلەسىپ وتىراتىن بولادى. بولاشاقتا ءبىز بىلىكتى ىقتيمال جابدىقتاۋشىلارعا ساتىپ الۋ كەزىندە تەحنيكالىق تاپسىرمادان باسقا ەش نارسە قاجەت بولمايدى دەپ جوسپارلاۋدامىز. بۇل جاقىن بولاشاقتا ورىندالار ءىس», دەدى ساراپشى.
سونداي-اق, كاسىپكەرلەر ءۇشىن ارتىقشىلىقتار تۋرالى ايتقان كەزدە, اقشاناشەۆ بىلىكتى جابدىقتاۋشى تەندەرگە ء وتىنىمدى قامتاماسىز ەتۋدەن بوساتىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار, وسىنداي مەردىگەرلەر كەلىسىمشارتتار بويىنشا كەمىندە 30% مولشەرىندە اۆانستىق تولەماقى الادى.
«وندىرىستىك قابىلەتى مەن قاجەتتى ماماندارى جوق كومپانيالار ءۇشىن ءبىزدىڭ ساۋالدامالارىمىز ارقىلى ءابى ءوتۋ وتە قيىنداتىلعان. سونىمەن قاتار, ساۋالداما سۇراقتارى شىنايى وندىرۋشىلەردى انىقتاپ, جالعان وندىرىسشىلەردى مىندەتتى تۇردە الىپ تاستاپ, سالاماتتى باسەكەلەستىككە جاعداي جاسايدى», – دەيدى ول.
ءابى دەپارتامەنتىنىڭ باس مەنەدجەرى 2017 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ «سامۇرىق-قازىنا» ساتىپ الۋلارىنىڭ 64 پوزيتسيا بويىنشا تەك الدىن-الا بىلىكتىلىك ىرىكتەۋىنەن وتكەن الەۋەتتى ءونىم جەتكىزۋشىلەر عانا قاتىسا الاتىندىعىن ەسكەرتتى. ال 2018 جىلى بارلىق باسەكەلى ساتىپ الۋلار تەك قانا الدىن-الا بىلىكتىلىك ىرىكتەۋىنەن وتكەن جابدىقتاۋشىلار اراسىندا وتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
اكشاناشەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءابى اياسىندا ءاۋديتتىڭ ءۇش ءتۇرى جۇزەگە اسىرىلادى. «اۋديتتەر ءسىز ءوتىنىش بەرگەن تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە بايلانىستى بولادى. ەگەر وسى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ جىلدىق سۇرانىسى 250 مىڭ اەك-تەن تومەن بولسا – بۇل ءبىرىنشى نەمەسە ەكىنشى دەڭگەيلى شەكتەۋ. ەگەر قۇرال-جابدىقتار قولدانىلمايتىن ەكىنشى ءتۇرى بولسا, ءبىز ءسىز ءۇشىن ۇستەل ءاۋديتىن جۇرگىزەمىز. ۇستەل ءاۋديتى قاشىقتان جۇرگىزىلەدى. ال ەگەر ءسىز مىسالى, قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى, مۇناي-گاز سەكتورىنداعى جۇمىستار ءتارىزدى اەك 250 مىڭنان اساتىن ۇلكەنىرەك ساتىپ الۋلارعا ءوتىنىش بەرسەڭىز, مۇنداي كەزدە اۋديتورلىق ۇيىمداردى شاقىرىپ, تەحنيكالىق اۋديت جۇرگىزۋ كەرەك بولادى», دەپ ءتۇسىندىردى ول.
ساراپشى ءابى ساۋالدامالارى ISO 9001, ISO 14001, ISO 50001, OHSAS 18001 جانە ت.ب. حالىقارالىق ستاندارتتاردان تۋىندايتىن جۇيەلىك جانە پروتسەستىك تاسىلدەر قاعيدالارىنا نەگىزدەلەتىندىگىن ايتتى. دەگەنمەن دە, مەنەدجمەنت جۇيەسى سەرتيفيكاتتارىنىڭ بولۋى مىندەتتى ەمەس.
«ماتەريالدىق جانە قارجى رەسۋرستارى بار كەز كەلگەن كومپانيا ءوزىنىڭ بىلىكتىلىگىن راستايدى جانە ءابى ۇدەرىسىن ءساتتى وتەدى, بۇعان وسىمەن ەكىنشى جىل جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان ءابى تاجىريبەسى دالەل. تىپتەن ءسىزدىڭ دەڭگەي كورسەتكىشىڭىز تومەن بولسا دا, بىزدەن ۇسىنىم الاسىز كەمشىلىكتەرىڭىزدى تۇزەتىپ, دەڭگەيىڭىزدى كوتەرۋ ءۇشىن 20-دان 90 كۇنگە دەيىن كۇنتىزبەلىك ۋاقىتىڭىز بولادى. مۇمكىن ەمەس ەش نارسە جوق!», دەپ اتاپ كورسەتتى ول.
«سامۇرىق-قازىنا كەلىسىمشارت» جشس باس ديرەكتورى مىندەتىن اتقارۋشى شىڭعىس بوكانوۆ « ۇلى دالا ەلى» فورۋمىنىڭ نەگىزگى بولىمىندە ءسوز سويلەدى. ول ۇلتتىق ءال-اۋقات قورىندا ساتىپ الۋ ۇدەرىسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن قانداي شارالار قابىلدانعانى تۋرالى حاباردار ەتتى.
«سوڭعى التى جىلدا جەرگىلىكتى قۇرام ۇلەسىن دامىتۋعا بايلانىستى قوردىڭ ساتىپ الۋ ەرەجەلەرىنە 19 پرەفەرەنتسيا ەنگىزىلىپ, ناتيجەسىندە جەرگىلىكتى قۇرام ۇلەسى 2010 جىلى 50% كورسەتكىشىنەن 2016 جىلى 74% -عا دەيىن ءوستى. قازاقستاننىڭ دسۇ مەن ەۋرازەق-قا قوسىلۋى قارساڭىندا ءبىز شۇعىل ارەكەت جاسادىق – ول ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارتتار. وسى جۇمىس شەڭبەرىندە ءبىز جىل سايىنعى قور كومپانيالارى ساتىپ الاتىن تاۋار پوزيتسيالارىنا زەرتتەۋ جۇرگىزدىك جانە وسى پوزيتسيالار بويىنشا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرگە تالداۋ جاساعاننان كەيىن, ولار ۇزاق مەرزىمدى ساتىپ الۋ جوسپارلارىنا وتكىزىلدى. ناتيجەسىندە, قولىمىزدا قور توبى بويىنشا بەكىتىلگەن 190 ۇزاق مەرزىمدى ساتىپ الۋ جوسپارلارى, سونداي-اق, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن 1895 قولدانىستاعى ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارتىمىز بار», دەدى ول.
بوكانوۆتىڭ ايتۋىنشا, بىرەگەي نومەنكلاتۋرالىق انىقتاما ەنگىزۋدىڭ ارقاسىندا «سامۇرىق-قازىنا كەلىسىمشارت» جشس قوردىڭ ەنشىلەس كاسىپورىندارى ساتىپ الاتىن بارلىق يمپورتتىق تاۋارلاردى انىقتادى. «كەيبىر جايعاسىمدار بويىنشا بىزدە تاۋار وندىرۋشىلەر بار, بىراق ولاردىڭ قۋاتى ءبىزدىڭ ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن جاپپايدى. وسى تالداۋ نەگىزىندە ءبىز جاڭا وندىرىستەر اشۋ جانە قولدانىستاعىلاردى جاڭعىرتۋعا جاردەمدەسۋ باعدارلاماسىن ازىرلەدىك. ونىڭ ءمانى مىنادا, يمپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ تiزبەسi قۇرىلادى, سودان كەيىن ءبىز وتكەن جىلدارداعى تاريحي دەرەكتەردى – ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ ساتىپ الۋ كولەمىن بەرەمىز, جوسپارلانعان ساتىپ الۋ دەرەكتەرىن ۇسىنامىز. ەگەر وسى جايعاسىمداردىڭ ءبىرى بويىنشا ىقتيمال جابدىقتاۋشى ءوندىرىس ۇيىمداستىرار بولسا, ست-KZ الادى, وندا ول تاۋاردى تىزىمگە كىرگىزەمىز. وسى تىزىمگە سايكەس, ءبىزدىڭ ەنشىلەس كومپانيالارىمىز قازاقستاندىق ءوندىرۋشىنى كەلىسىمشارتپەن قامتاماسىز ەتۋگە مىندەتتەلەدى. سونىمەن قاتار, ەگەر جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىن وسى ءونىمدى شىعارىپ, بىراق قۋاتى جەتكىلىكسىز بولسا, ول دا وسى باعدارلاماعا قاتىسۋ ارقىلى قۋاتىن ارتتىرا الادى», دەپ ءتۇسىندىردى ول.
سونداي-اق, «سامۇرىق-قازىنا كەلىسىمشارت» جشس باسشىسى قازىر ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ وتكەن جىلدارداعى بارلىق ساتىپ الۋ باعالارى كىرەتىن دەرەكتەر بازاسى جاسالىپ جاتقاندىعىن دا حابارلادى. «وسى تالداۋ نەگىزىندە ءبىزدىڭ ەنشىلەس كاسىپورىندارىمىز بەن ىقتيمال جابدىقتاۋشىلارىمىز ەڭ تومەنگى, ورتاشا جانە ەڭ جوعارى باعالاردى كورە الادى. قازىر ءبىز تاۋارلار جايعاسىمدارى بويىنشا اقپاراتتارى ءاردايىم جاڭارتىلىپ وتىراتىن باعالار كاتالوگىن جاساۋدامىز. ءبىز ماركەتينگتىك زەرتتەۋلەردى الدەقاشان جاساپ قويدىق, ال تاپسىرىس بەرۋشىلەر وسى باعالاردى الىپ, جوسپارلارىنا تىكەلەي قوسۋلارىنا بولادى», دەدى كومپانيا باسشىسى.
شىڭعىس بوكانوۆ ترانسفورماتسيا اياسىندا قور الدىن-الا بىلىكتىلىك ىرىكتەۋىن ەنگىزە وتىرىپ, ساتىپ الۋدىڭ جاڭا مودەلىنە كوشەتىندىگىن ايتتى. ء«بىز وسى جۇمىس شەڭبەرىندە ىقتيمال جەتكىزۋشىلەر پۋلىن قالىپتاستىرامىز جانە قوردىڭ سەرىكتەسى بولعىسى كەلەتىن كاسىپورىندارعا ساۋالدامالار ارقىلى قۇجاتتاما جينايمىز. ساۋالداما كاسىپكەرگە وسال تۇستارىن كورۋگە كومەكتەسەدى جانە بولاشاقتا پوزيتسياسىنىڭ قاي جەرىن جاقسارتا الاتىنىن نۇسقاپ, ۇسىنىم بەرەمىز», دەپ ءتۇسىندىردى كومپانيا باسشىسى.
«سامۇرىق-قازىنا كەلىسىمشارت» جشس توپ-مەنەدجەرى بۇگىن ءابى جۇيەسىندە 5600-دەن استام كاسىپورىن تىركەلگەنىن باسا ايتتى. «بىلىكتى ىقتيمال جابدىقتاۋشىلار اراسىنان 64 پوزيتسيا بويىنشا ساتىپ الۋلار جۇرگىزۋدەمىز», دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى ول.
سەيفوللا شايىنعازى,
«ەگەمەن قازاقستان»