«اسار» – بەرەكەلى, بولاشاعى زور اۋىل

شىمكەنتتىڭ شىعىس جاق بەتكەيىن توسكە الىپ, قالاعا سوقپاي وتەتىن اينالما جولمەن جۇرگەن جولاۋشى ال­دى­نان كىلەڭ كوك شاتىرلى, مارجان ءتىس­تەر­دەي قاتار ساپ تۇزەگەن, ءبىر كەلكى سالىنعان ەڭسەلى ۇيلەردى كور­­­گەندە ەر­ىك­سىزدەن تەمىر تۇلپارىنىڭ تىزگىنىن تار­تا بەرەر. كەشەگىنىڭ قا­لىڭ جىلقى­سىن سۋعا جاپسا وزەن تار­تىلىپ قالا­تىن باي-ماناپ­تا­رى­نىڭ بۇگىنگى تۇقىم­دارى ەلدەن ەرەكشەلەنىپ بولەك وتاۋ كوتەرىپ العان با دەگەن وي دا سانادا قىلاڭ بەرەر. قاتەلەسەسىز-اۋ. كەشەگىنىڭ دە, ءبۇ­گىنگىنىڭ دە مىڭدى ايداعان بايلا­رى­نىڭ بۇل كورىكتى اۋىلعا ەش قاتىسى جوق. بۇل – اتاجۇرتقا ورالعان, ورا­لىپ جاتقان, ءالى دە سالقار كوشى توق­تا­ماي­تىن ءوز باۋىرلارىمىزدىڭ اۋىلى. “اسار” اۋىلىنا, بۇگىندە قالاعا قو­سىلىپ شاعىن اۋدانعا اينالىپ جات­قان ەلدى مەكەنگە بۇرىن دا تالاي جولىمىز تۇسكەن. جاقىندا تاعى بار­دىق. اۋىل ادامدارىمەن تىلدەسىپ, تىرشىلىكتەرىمەن تانىستىق. بۇل اعايىن­­داردىڭ شەكارا­نىڭ ارعى بەتىنەن قو­يىنا سالىپ كەلگەن تايتۇياق التىن­دارى جوق. بىرەۋدەن ىلگەرى, بىرەۋدەن كەيىن ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. قو­ڭىر كۇي, قو­­ڭىر تىرشىلىك. بىراق, ور­ال­مان ەدىم, سى­با­عام قايدا دەپ بي­لىكتىڭ ەسىگىن قا­عىپ ءوڭ­مەڭدەپ جۇرگەن ەشقايسىن كورمەيسىز. سولاردىڭ ءبىرى – وزبەكستاننان اتا جۇرتىنا كوشىپ كەلگەن قۋاتبەك اۋەس­باەۆ اقساقال. “ەگەمەن قازاق­ستان” گازە­تىنىڭ ءار ءنومىرىن جىبەرمەي وقيتىن, ەڭ ساليقالى دانا گازەت دەپ باعا بەرگەن اعامىز 2008 جىلى وسى جەردەن زاڭدى جەر تەلىمىن الىپتى. وبالى كانە, ءوز­بەكستاندا ەشكىم ءبو­تەنسىتكەن سوڭ دەيدى ءوزى. بىراق, قازاق مەكتەپتەرى جابىلىپ, جاپپاي وزبەك تىلىنە كوشىرىلە باستا­عاندا ۇرپاعى­نىڭ ەرتەڭىن ويلاعان ازامات “ەندىگىم كەش بولادى” دەپ جىلى ورنىنان قوپارىلا قوزعالىپتى. مۇندا قيىن بولاتىنىن بىلگەن. بىلسە دە ايالدارى جوق ەدى. – “اسار” باعىمىزدى اسىردى, – دەي­­دى اقساقال. – جاقىن-جۇراعات­تار­دان “اس­­ار­دا” ورالماندارعا جەر بەرىلىپ جات­قا­نىن ەستىگەننەن كەيىن ءبىز دە كەلدىك. “كورپوراتسيا اق ورداسى” جشس باسىمىزعا ەكى قاباتتى كوتتەدج كو­تەرىپ بەردى. ەسىك الدىنا ءۇش سوتىق جىلىجايىمىز بار. تەگىن ەمەس, ءاري­نە. ءبارى زاڭدىق جولىمەن نەسيە ارقىلى وتەپ جاتىرمىز. قۋاتبەك اعانىڭ ەكى قابات ءۇيى مەن جىلىجايىن قوسقاندا قۇنى 70 مىڭ دوللارعا جۋىقتايدى ەكەن. ءسوز اۋا­­نىندا ايتا كەتەيىك, بۇل قالالىق جەر ءۇشىن كىسى قىزىعارداي ارزان باعا. اق­ساقال “تۇرعىنۇيجيناق­بان­كىن­دە” وسى ءۇيدىڭ جارتى قۇنىن ءوز ەسەپ-شوتىندا بەس جىلدا جيناقتاپ تولەيدى دە, قال­عان سوماسىن 4,5 پاي­ىزبەن وتەيدى. ەكى جاققا دا جەڭىل. اۋەسباەۆتار اۋلەتىنىڭ “اساردا” تۇرىپ جاتقا­نى­نا ەكى جىل بولعان ەكەن. – العاش قالا ورتالىعىنان كو­شىپ كەلگەندە ءسال-ءپال تۇرمىستىق قي­ىن­شى­لىقتار بولدى. سول كەزدە بالا-شاعام قايدا كەلدىك دەپ ءبىراز توڭ­قىل­داپ ەدى, قازىر بۇل اۋىلدان اتتاپ باس­قىسى كەلمەيدى, – دەپ كۇلەدى اقسا­قال. ىستىق, سۋىق سۋى بار ەكى قابات ءۇي. جا­رىق كەلىپ تۇر, گاز قوسىلعالى جا­تىر. جولداردىڭ ءبارى اسفالت­تال­عان. تروتۋار دا بار. ساۋلەتتى مەكتەپ, ءسان­دى بالاباقشا جۇمىس جا­سايدى. ۇلى مانسۇر, كەلىنى كاميلا ءبىرى بۋحگالتەر, ءبىرى مۇعالىم. ەكى نەمەرەنىڭ ۇلكەنى ازيزبەك مەكتەپتە, ايبەك بالاباق­شا­دا. زايىبى تامارا ەكەۋى سولاردىڭ تىلەۋىن تىلەپ وتىر­عان جايلارى بار. – اتامەكەنگە ءبىزدى ساعىنىش جەتەلەپ اكەلدى, – دەيدى اقساقال. – ءايت­سە دە ايتار اڭگىمە, كوتەرەتىن ماسەلە جەتپەگەندەي ءبىر توپ حالىق قالاۋ­لى­لا­رى­نىڭ سىرتىمىزدان كوڭىلسىز ءاڭ­گى­مە ايت­قانىن ەستىگەندە تابانىنىڭ استىن­داعىسىنان باسقانى كورمەيتىن اعايىن ءۇشىن ۇيال­­­­دىق. اپىر-اۋ, ەكى-ءۇش سىنىپ­تىق ءبىلىمى بار قويشىلار بولسا ءبىر ءسارى. مۇندا جالعاندى جال­پاعىنان باسىپ جۇرگەن ەشكىم جوق. ءبارى جانكەش­تىلىك ەڭبەكپەن كەلىپ جاتىر. ەلگە ەل قوسىپ, ەشكىمگە تەلمەڭدەتپەي جاع­دايىن جاساپ جات­قان اناۋ ساعيدۋللا, مىناۋ قالدان­دار­عا, وسى كوشتى باستاپ كەلگەن قا­لىبەكوۆتەر اۋلەتىنە مىڭ دا ءبىر راحمەت. ءبىر-ءبى­رىمىزگە جابىس­تى­را­تىنداي ەش تۋىسقان­دىق بايلانىسى­مىز جوق. ەل ءىشىن ىرىتەتىن وسىنداي ءىرىڭ اڭگى­مەلەرگە جول بەرمەس ءۇشىن اقيقا­تىن جابىق ەسىك جاع­داي­ىندا تالقىلاپ ال­عانى ءجون بولار ەدى. اقساقالدىڭ كۇيىنىشىنە ەشتەڭە دەي المادىق. كولەڭكەلى جاقتاردان گورى ەلدىڭ جاقسىلىق جاعىن كوبىرەك كور­گىسى كەلەتىن باسىمىز وسىناۋ اڭگىمە­نىڭ ەل اعالارىنىڭ اۋزىنان شىقپا­عا­نىن قا­لاعانىمىز راس. سەگىزىنشى سى­نىپتا وقي­تىن اڭقاۋلاۋ ۇلىمىز بار. ءبىر سى­نىپتاسىنىڭ اڭگىمەسىن ايتىپ وتىر. “اناۋ رۋدىڭ بالالارىمەن دوس بولما. ولار ارام. مەن ەشقايسىمەن دوس بولمايمىن” دەپتى بەسىكتەن بەلى شىق­پا­ع­ان الگى بوزباس. ۇيدەگى اڭگى­مەنىڭ سالقىنى. باسقا نە دەرسىڭ. از قازاق ءبىرىن-ءبىرى ءبولىپ, وسىلاي قىرباي بولىپ جۇرسە جەتىسكەن-اق ەكەنبىز. وسىلاي كەتە بەرسەك, بۇ قازاق ءۇيى­نىڭ ءتۇتىنى ءتۇزۋ شىقپاي, كەرى شال­قيتىنى, ءۇيدىڭ ءىشىن كوك الا ءتۇتىن قىلاتىندىعى انىق. ونسىز دا وسىنداي ءبولىنۋ­شىلىك­تەن ۇدىرەيىپ تۇرعان ەلدىڭ رەپەتىن ال­ماي, قۋاتبەك اقساقال ايتقانداي جا­بىق تالقىلاپ, كىنالى جاندار بولسا سوسىن-اق جونىنان تاسپا تىلسەيشى. وسى كوشتىڭ باسىندا تۇرعان “كور­پوراتسيا اق ورداسى” جشس-ءنىڭ پرەزيدەنتى يبادۋللا قالىبەكوۆتى ءبىر كىسىدەي بىلەتىن ەدىك. وزبەكستاندا ءىرى قىزمەتتەردىڭ قۇ­لاعىن ۇستادى. “اگروونەركاسىپ” كەشەنىن باسقارعان ازاماتتى كورشى ەل پرە­زيدەنتىنىڭ ەڭ جاقىن ادامىنا بالاي­تىن جايتتار ايتىلاتىن. شەتتەگى قا­زاق بالاسى مانساپتىڭ ەڭ ماي­لى قۇلا­عىن ۇستاپ تۇرىپ, استىنان سۋ شىق­قان­داي وسىنىڭ بارىنەن بەزىپ, ەلگە نەگە كەلدى؟! قازاقتىڭ وزگە ۇلت­قا اينالما­عا­نىن جانىمەن قالا­ما­عان اسىل ازامات تۋرالى اڭگىمە قوز­عالعان بولسا, ناق وسى قاسيەتىنەن باس­تالۋ-اق كەرەك ەدى. وزبەكستاندا اكە-شەشەسى قازاق, بالا-شاعاسى ءو­ز­بەك ۇلتى بولىپ جازىل­عان وتباسىلار كوپ. داۋلەت دەگەن جىگىت وزدەرىنىڭ سون­داعى جاقىن اعايىنىنىڭ بالا­سىنا: «سەن وزبەك ەمەس قازاقسىڭ عوي” دەسە, الگى بايقۇس “داۋلەت اكا, ءوزىڭىز ءبىلىپ تۇرسىز عوي” دەپ ۇلتىن ايت­قىسى كەلمەي قاشقالاقتايدى دەيدى. ۇلتتىق قاسىرەت دەگەن وسى! يبادۋللا قالىبەكوۆ سول قازاق اي­­نىماسىن دەپ اۋىل-اۋىل بولىپ كو­شىرىپ الۋدىڭ باسىندا جۇرگەن ازامات. ءوزى ۇلكەن مانساپتا جۇرگەن­دىك­تەن ءوز باۋ­ىرلارىن, دوستارىن قازاق­ستانعا جىبەرىپ, ورنالاساتىن جەر شالۋعا جىبەرەتىن. بۇگىنگى “اسار” وتىرعان جەردى الۋ­عا كومەك بەرگەن سول كەزدەگى اۋىل شا­­رۋاشىلىعى ءمينيسترى سەرىك ءۇم­بە­توۆ ەكەندىگىن ريزالىقپەن ايتادى. وسى­لايشا 2800 وتباسىعا جەر تەلىمدەرى مەملەكەتتىك اكت الۋدان باستالعان. ول ادامداردىڭ بارلىعى بىردەن قوپارىلا كوشىپ كەلە المايتىن­دىق­تان, قۇجات راسىمدەۋگە ايلاپ جۇرە المايتىندىقتان بارىنەن نوتاريۋس ارقىلى سەنىمحات الىپ, دوستارى مەن باۋىرلارى شىمكەنتتە پاتەر جالداپ ءجۇرىپ قۇجاتتاردى دايىنداعان. يبادۋللا تۇندە كەلىپ, جۇمىس­تار­عا باقىلاۋ جاساپ جۇرەدى ەكەن. تۇبىندە ۇلكەن قۇرىلىس باستالارىنا سەنگەن ازامات قۇرىلىس بريگادا­لا­رىن قۇرىپ, جۇمىسقا تارتادى. نەسيە الادى. ەكى جىلدا قازاقستاندا جۇ­مىس جاساعان سول قۇرىلىس كومپا­نيا­سى ءمىنسىز قىز­مەتىمەن سەگىز ميلليون دوللارعا دەيىن تابىس تابادى. قا­راقان باسىنىڭ قا­مىن ويلاعان جان بولسا, كوشى-قون ءما­سە­لەسىمەن مەم­لەكەتتىڭ ءوزى اينالىسسىن دەپ وسى جەردەن قويا سالعان بولار ەدى. بۇل ويتپەپتى. باستاپقى ماقساتىنان اي­نى­عان جوق. ۇلتجاندى ازامات سەرىك ۇمبەتوۆ بەرگەن جەرگە قۇرىلىس با­زا­سىن ور­نىقتىرعاننان كەيىن اۆتوبۋستار ۇي­ىمداستىرىپ, وزبەكستان­نان 2500-دەي ازاماتتى الىپ كەلىپ, اس بەرگەن. “ەلىمىز بىزگە 324 گەكتار جەر بەردى. وسى جەرگە ءۇي سالىپ, وزىمىزگە دە جۇ­مىس ورىندارىن اشۋىمىز كەرەك” دەگەن. وزبەكستانداعى اعايىننىڭ ءساۋ­لەت­تى ءۇيدى ءوز قارجىسىمەن سالۋعا جاع­دايى جوقتىعى ايدان انىق. ولار­دىڭ كورشى ەلدەگى ءۇي ورمانى, قورا-قوپ­سىسى تولايىممەن ساتقاندا ەشتەڭەگە ارزىمايدى. وسىنىڭ ءبارىن ەسكەرگەن يبادۋللا كوپشىلىك ال­دىن­دا ءسوز الىپ, “اكەمىزدىڭ اماناتى ەلدى اتاجۇرتقا كوشىرۋ ەدى. بەسەۋى­مىز­دىڭ دە جاعدايى­مىز جاقسى, تۇراقتى كاسىبىمىز بار. ەگەر سىزدەر ماقۇل كور­سەڭىزدەر ۇيلەر­دى سالۋدى ءوز موي­نى­مىزعا الامىز” دەيدى. كوكتەن سۇرا­عا­نىن جەردەن بەرىپ تۇرسا, ەل نەگە قارسى بولۋى كەرەك. “اسار” اۋىلى وسىلاي باستالىپ كەتكەن. ءۇي سالۋدا مەملەكەتكە سالماق سالىنبادى. جەردى كەپىلگە قويىپ, 75 ملن. دوللار نەسيە العان. الايدا, داع­دارىس كەزەڭى كوڭىلدەگى كورىكتى ويدى ىسكە اسىرۋعا قاتتى-اق توسقاۋىل بول­عان. قيىن­دىق­تان ەلباسى قۇتقا­رىپ كەتتى. يبادۋللا مەملەكەت باسشىسى­نا حات جا­زىپ, جوبانىڭ اياقتالماي قالاتىن قاۋ­پى بار ەكەنىن, بۇلارعا سەنىپ ءوز­بەك­ستاننىڭ ازاماتتىعىنان شىققان 19 مىڭ ادامنىڭ تاعدىرى قيىنعا اينال­عانىن ايتىپ, كومەك سۇراعان. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وڭتۇستىككە كەلگەن ساپارىندا “اسارعا” بارعاندا ايتىلعان اڭگىمەلەرگە ءوزىمىز دە كۋا بولعانبىز. ول كەزدە سالىنعان ءۇي­لەر­دىڭ قاراسى وننان اسپايتىن. بىراق, كەرەمەتتەي ءساندى ەدى. ەلباسىعا نەسيەگە سالىنىپ جات­قان, قايتارىلۋى جىلىجايلار ارقى­لى شەشىلىپ جاتقان جوبا ۇنادى. وسىلايشا “نۇرلى كوش” باعدار­لا­ماسى دۇنيەگە كەلدى. مەملەكەت ءۇي مەن جىلىجاي سالۋعا نەسيە ءبولدى. بۇگىندە ەكى مىڭعا جۋىق ءۇي سا­لىندى. ونىڭ الپىس پايىزعا جۋىعى ەكى قاباتتى. “كورپوراتسيا اق ورداسى” جشس سالىپ جاتقان ۇيلەردىڭ 1 شارشى مەترى 369 دوللار. بۇل وتە تومەن باعا. مەملەكەت تاراپىنان جاسالعان ساراپ­تامادا وسىنداعى ۇيلەردىڭ ءبىر شار­شى مەترى 837,4 دوللارعا تەڭ ەكەندىگى انىقتالعان. بۇل باعا قالايشا تومەن­دەتىلدى؟ بۇل سۇراققا جاۋاپتى سەرىكتەستىك باسشىسى ساعيدۋللا قا­لى­بەكوۆ بىلايشا تۇسىندىرگەن. قۇ­رى­لىس مونتاجداۋ جۇمىستارى 653,2 دوللاردان ءوڭدىرىستىڭ ءوز ىشىندە بو­لۋى ءنا­تيجەسىندە 54 پايىزعا تومەن­دە­گەن. ياعني, 300,2 دوللار شاماسىنا ءتۇستى. باعدارلاماعا قاتىسۋشىلار­دىڭ جۇ­مىس كۇشىن پايدالانۋ ءناتي­جەسىندە جالاقى ۇنەمدەلگەن. سەرىكتەستىك مەتالل مەن تسەمەنت بولماسا, قالعان قۇرىلىس ماتەريال­دا­رىن ءوز بازاسىندا دايىندايدى. ءوز­دەرىنە سالىنىپ جاتقاننان كەيىن باس­شىدان باستاپ قوسشىعا دەيىن تيىن ۇنەمدەپ ۇيرەنگەن. ازىق-ءتۇ­لىك­تىڭ كوپشىلىگى وزدەرىندە دايىندالادى. “اساردا” جاقىن جىلداردا بەس ءىرى ءوندىرىس ورنى اشىلعالى جاتىر. قازىر قازاقستاندا التىن استىق قام­باعا سىيماي, اشىق اسپان استىندا قالا­­­تىنداي قاۋپى بار. بۇل رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ قازىرگى كۇيى كرىلوۆتىڭ مىسالىن­دا­عى قىس كەلەرىن بىلمەگەن شەگىرتكەنىڭ جاڭبىر جاۋماي سۋ بولعان تۇرىنە كوبىرەك كەلەدى. كوكونىس سىيماي جاتسا ول دا قاۋىپ. “اساردا” وبلىستىڭ كو­ك­ونىسىن ساقتاي­تىن, سۇرىپتايتىن, قاپ­­تايتىن الىپ قويما سالىناپ جاتىر. امەريكالىقتارمەن بىرلەسىپ, توق­سان بەس پايىزى زاۋىتتىڭ وزىندە قۇ­راس­­­تىرىلاتىن قۇراما ۇيلەر سالۋدى قولعا الىنۋدا. 1 شارشى مەترى 300 دوللار. قىستا جىلى, جازدا سالقىن. الەمدىك تاجىريبەدەن وتكەن وسىنداي ارزان ءۇيدى قازاقستاندى ون اينالساڭ تاپپايسىڭ. سونىمەن قاتار, قىتايدىڭ جاڭا تەحنولوگياسىمەن ءبىر جىلدا 7,5 مىڭ ءۇي سالۋعا جەتەتىن, تسەمەنتتى كوپ كەرەك ەتپەيتىن ەكولوگيالىق گازوبلوك شى­عا­ر­اتىن زاۋىت ىسكە قوسىلادى. ال, جىلىجاي ماسەلەسى – ءوز الدىنا بولەك تاقىرىپ ۇسىنىپ وتىرعان جوبا 5 جىلعا جوسپارلانعان. ءار جىلى اۋدانى 1 000 گا ەگىندىك جەرگە, ءاربىرى 0,1 گا بو­لاتىن 10 000 جىلىجاي ورنالاس­تىرۋ كوزدەل­گەن. ءاربىر جىلىجايدىڭ جا­نىندا 35 شارشى مەترگە ورنالاسقان تۇرعىن ءۇي سالىنادى. كولەمى 0,1 گا جىلىجاي مەن 35 شارشى مەتر تۇر­عىن ءۇيدىڭ ءوزىن­دىك قۇنى 35 000 اقش دوللار قۇرايدى. 1 گەكتار جىلىجايدىڭ جىلدىق تابىسى 40 مىڭ دوللارعا تەڭ ەكەندىگىن ەسكەرسەك, بۇل جوبا وزىندىك قۇنىن ءبىر جىل ىشىندە وتەپ شىعاتىنىن بايقاۋعا بولادى. جوعارىدا كورسەتىلگەن جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قانداي جۇمىستار اتقارىلۋى كەرەك. بىرىنشىدەن مەملەكەت تاراپىنان: – ءتيىستى كولەمدە جەر ءبولىنۋ; – سۋمەن, ەلەكتر ەنەرگياسىمەن, جول­­مەن قامتاماسىز ەتۋدى قارجى­لان­دىرۋ; – 0,1 گا جىلىجاي مەن 35 شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋشىلارعا 5 جىل مەرزىمگە نەسيە اجىراتۋ; ەكىنشى, كومپانيا تاراپىنان: – جالپى قۇنى 35 مىڭ دوللاردان اسپايتىن 1 گەكتار جىلىجاي مەن 35 شارشى مەتر تۇرعىن ۇيدەن جىلىنا 10 مىڭ دانا قۇرىپ بەرۋ; – وسى جىلىجايلاردى تۇتىنۋ­شى­ل­ارعا قاجەتتى سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ مىندەتىن اتقارادى. ءبىر جىلدا 1 000 گەكتار جەرگە 10 000 جيىنتىق ءۇي مەن جىلىجاي سالۋ ءۇشىن كەتەتىن قاراجات 350 000 000 دول­لار. ال, وسى جەردەن ءبىر جىلدا الىناتىن تابىس 400 000 000 دوللا­رىن قۇرايدى ەكەن. وcى تاسىلمەن كوكونىس شارۋا­شى­لىعىن دامىتۋىمەن قاتار, جىلىنا 40 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتاما­سىز ەتۋگە بولادى. اتاجۇرتقا ورالعان اعايىندار­دىڭ اۋىلىنان جان جادىراپ قايتتى. ال­تىن قۇرساق وڭتۇستىكتىڭ ەڭ ۇلكەن باي­لىعى – حالقى. سول ءوسىمتال ح­ا­لىققا ەڭ ءبىرىنشى كەرەگى – ءۇي. ال, ونىڭىزدىڭ ەڭ ارزان, ساپالىسى “اس­اردا” بار. جارعاق قۇلاعى جاس­تىق­قا تيمەي, الەمدەگى جاقسىلىق اتاۋ­لىدان ەلىنە جىرىمداپ تارتقان وسىنداي ازاماتتاردى ارداعىم دەسەڭ جاراسار. كىسى ەلىندە سۇلتان بولعانشا ءوز ەلىندە ۇلتان بولۋدى قالاعان وس­ىن­داي ازاماتتاردىڭ باعاسىن ءبىلىپ, كەشەندى جۇ­­مىستارىن بولەك-بولەك تا­قى­رىپ ەتىپ, كوتەرىپ جاتساق ءبىر قولىن ەكى ەتە الماي جاتقان تالاي باسشىلارعا وي­تامىزىق بولار ەدى. سەرىكتەستىك ورىن­باسارى قال­دان نارقۇلوۆ “كۇندىزگى تۇستە ۇيىقتاپ الاتىن ەدىم, ءسىز كەلەم دەگەن سوڭ جۇ­مىسقا شىقتىم” دەگەندە ءسال تىكسىنىڭكى­رەپ قالىپ ەدىك. مۇنىسى نەسى دەپ. اعات ويلاپپىز. بۇل اۋىلدا تاۋلىك بويى ءۇش كەزەكپەن جۇمىس جاسالىنادى ەكەن. ءۇش مىڭعا تارتا جۇمىسشىسى بار, اۋىل­داعى اعايىنعا جۇمىس تاۋىپ بەرىپ وتىرعان كورپوراتسيا ەكى جىلدا ەكى مىڭعا تارتا ساۋلەتتى ۇيلەر سالدى. بۇگىندە “نۇرلى كوش” باعدارلا­ما­سىنا ۇلاسىپ, رەسپۋبليكا ۇلگى ەتەتىندەي جاعدايعا جەتىپ وتىرعان اۋىلدىڭ ارعى سىرىنا وسىلايشا ۇڭىلسەڭىز, ەلىم دەپ ەمىرەنگەن ازاماتتاردىڭ اتقارىپ كەلە جاتقان ىسىنە جۇرەگىڭىز جىلىپ قويا بەرەدى. باقتيار تايجان. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.