پارلامەنتاريزم پاراساتى

سەنات توراعاسى قايرات ءماميدىڭ اۆستريا رەسپۋبليكاسىنا ساپارى باستالدى تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىرما جى­لىن­دا تىندىرىلعان شارۋا­لار­دى وي ەلەگىنەن وتكىزە كەلگەندە, سولاردىڭ بارىندە پارلامەنتتىڭ وزىندىك ورنى بولعانىن ايقىن ۇعىنامىز. اسىرەسە, 1995 جىلعى كونستيتۋتسيا قابىلدانعاننان كەي­ىنگى كەزەڭدە بيلىك تارماق­تا­رى­نىڭ ارا-قاتىناسى جاڭاشا, سىندارلى سيپاتقا يە بولىپ, قوس پالاتالى جۇيەنىڭ ايقىن ار­تىقشىلىقتارى كورىندى. قازىرگى تاڭدا پارلامەنتتىڭ وسى قۇرى­لى­مى جالپىەلدىك جانە وڭىرلىك مۇددەلەردى جاراسىمدى بىرىكتىرۋگە مۇمكىندىك بەرىپ, كەڭ اۋقىم­دى پارلامەنتتىك ۇنقاتىسۋدى جولعا قويۋعا, زاڭنامالاردى جەتىلدىرۋگە جاقسى جاعداي جاساپ وتىر. بۇل ورايدا ماجىلىستەن كەيىنگى ءارى سالماقتى سۇزگى, ءارى سوڭعى ساراپشى مىندەتىن اتقا­را­تىن سەناتقا ارتىلار سالماق تا ايرىقشا. سەنات باسشىلىعىنا جۇكتەلەر جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ءبو­لەك­شە بولاتىنى دا سودان. سەنات باسشىلىعىنا كەلگەن ازا­مات­قا ارتىلار اماناتتىڭ اي­رىق­شا بولاتىنى دا سودان. ءبۇ­گىندە بۇل ابىرويلى مىندەت قايرات ماميگە جۇكتەلىپ وتىر. ەندى, مىنە, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پارلامەنتى سەناتى­نىڭ ءتور­اعاسى قايرات ءمامي وسى جاڭا, اسا جاۋاپتى قىزمەتىندە العاشقى شەت ەل ساپارىنا شى­عىپ وتىر. اۆسترياعا. زاما­نىن­دا جار­تى ەۋروپانى جايلاپ جات­قان اۆستريا-ۆەنگريا يم­پە­ريا­سىنىڭ اس­قاق استاناسىنا, قا­زىر دە ەۋرو­پا­داعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتى­ماق­تاستىق ۇيىمىنىڭ شتاب-پاتەرى ورنالاسقان قالاعا, ياعني كارى قۇرلىقتىڭ شارتتى ءتۇر­دەگى ساياسي استاناسىنا. جاھان جانارى تىگىلگەن بۇل شاھاردا كوپ ماسەلە شەشىلىپ, تالاي ءتۇيىن تار­قاتىلىپ جاتادى. ۆەنا كوپجاقتى ديپ­لو­ما­تيانىڭ ماڭىزى جونىنەن ەكىنشى حالىقارالىق ورتالىعى بو­لىپ سانالادى. ءبىرىنشى ورتالىق بۇۇ شتاب-پاتەرى ورنالاسقان نيۋ-يورك ەكەنىن ءوزىڭىز ءبىلىپ وتىرسىز. ۆەناداعى ماگاتە, ۋنپ وون, ودۆزياي, وپەك دەگەن سياقتى سان الۋان ۇيىمدار­دىڭ ءبىرىنىڭ اتوم ەنەرگياسىن بەي­بىت ماقساتقا پايدالانۋدا, ءبى­رىنىڭ ەسىرتكىمەن, قىل­مىس­پەن كۇرەستە, ءبىرىنىڭ يادرو­لىق سىناق­تار­عا تىيىم سالۋ ءجو­نىن­دەگى شارت­تىڭ ورىندالۋىن قا­دا­عا­لاۋ­دا, ءبىرىنىڭ بۇكىل الەمدەگى مۇناي ەكسپورتىن ۇيلەستىرۋدە ەرەكشە ورنى بار. وسى ۇيىم­دار­دىڭ ء(بىز اتاپ جاتپاعاندارى دا بارشىلىق) ءبىر قالاعا شو­عىر­لان­عانى اۆس­تريا­نىڭ حا­لىق­ارا­لىق ساياساتتىڭ سيپاتىن ا­يقىن­داي­تىن مەم­لە­كەت­تەر­دىڭ العى شەبىنەن تابىلارىن تانىتادى. جالپى, قازىر كارى قۇرلىق داعدارىستى باستان كەشۋدە دەمەگەنمەن, قينالىس ۇستىندە دەۋ­دىڭ ەش ارتىقتىعى جوق. دەفولت­قا ۇشىراپ, بۇك ءتۇسىپ جاتقان ير­لانديا اناۋ, تاپ سونداي قا­تەر ءتونىپ, بۇكىل ەۋروپا جابى­لىپ ءجۇرىپ قۇتقارىپ قالۋعا جان­تالاسىپ جاتقان گرەكيا اناۋ, كۇنى سوعان جەتەعابىل بو­لىپ كەتە مە دەگەن قاۋىپ تۋعى­زىپ وتىرعان يتاليا اناۋ. ەۋرو كۇيرەسە, ەۋروپا دا كۇيرەيدى دەمەي-اق قويايىقشى, دەگەنمەن, بۇل جاقتاعى جاعدايدىڭ كۇردە­لى­لىگىن كورمەۋ مۇمكىن ەمەس. وسىن­داي جاعدايدا دا ەكونو­ميكاسى مىعىم مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعانى اۆس­تريا­نىڭ الەۋەتىنىڭ كۇشتىلىگىن انىق اڭعارتادى. ءبىز وسىندا كەلگەن كۇننىڭ كەشىندە الەمگە ايگىلى ۆەنا وپە­را­سىندا بولعان ەدىك. سوندا ەلشىمىز قايرات ءابدىراحمانوۆ تەاتر­دىڭ جەتى قاباتتى بالكوندارىن كورسەتە وتىرىپ, اتاقتى ۆەنا با­لى كەزىندە بالكونداعى ءار ءبول­مەشىكتىڭ قۇنى ...40 مىڭ ەۋروعا دەيىن جەتەتىنىن ايتتى. ءار بولمەشىكتە سەگىز ورىن بار عوي دەگەننىڭ وزىندە ءار ورىننىڭ باعاسى 5 مىڭ ەۋرو بولعانى دا از با؟ از ەمەس قوي. ونىڭ ءۇس­تى­نە ۆەنا بالىنا كەلگەندەر سول سەگىز ورىنعا ىعى-جىعى وتى­را­تىن­دار ەمەس قوي, ءبىر بولمەدە ەكى ادام عانا وتىرۋى دا ءمۇم­كىن. بۇعان سول بالكون بيلەت­تە­رىنىڭ بىرەر اي بۇرىن ساتىلىپ كەتەتىنىن قوسىپ ايتساق, كەشەگى يمپەريا استاناسىنىڭ ءسان-سالتاناتىن, ياعني حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن سەزىنە الامىز. ال بۇعان وسىنداي ەلدىڭ وزىندە كەيىنگى كەزدە الەۋمەتتىك شىعىن­دار­دى قىسقارتۋ, سالىقتى كو­بەيتۋ ساياساتى جۇرگىزىلىپ جات­قا­نىن قوسىپ ايتساق, وعان سەگىز ميلليوننان ءسال عانا استام حا­لىقتىڭ جارتى ميلليونىن قا­زىر­دىڭ وزىندە مۇسىلماندار قۇ­راعانىنا بايلانىستى سوڭعى جىلداردا دىنارالىق احۋالدىڭ ۋشىعىپ كەتكەنىن, بۇگىندە اۆس­تريالىقتاردىڭ 60 پايىزى ەلدە مەشىتتەر, مۇنارالار تۇرعىزۋعا قارسى ەكەنىن, 54 پايىزى مەملەكەتكە باستى قاتەر يسلامنان تونگەلى تۇر دەپ سانايتىنىن قو­سىپ ايتساق, قازاقستاندا الەم­دىك قارجى داعدارىسى تۇسىندا دا اۋەلدە ۋادە ەتىلگەن جاق­سى­لىقتاردىڭ – جالاقى ءوسىرۋدىڭ, زەينەتاقى كوبەيتۋدىڭ, شاكىرت­اقى ارتتىرۋدىڭ جاسالعانىنىڭ قادىر-قاسيەتى, بىزدەگى تىنىش احۋالدىڭ, ۇلتارالىق, ءدىنارا­لىق, تىلارالىق كەلىسىمنىڭ باعا­سى ايشىقتى اشىلا تۇسەدى. تەك سولاردىڭ ءبارى بىرىنەن كەيىن ءبىرى وزىنەن ءوزى كەلىپ جاتقانداي, ەلدەگى احۋال وسىلاي بولۋعا ءتيىستى بولعاندىقتان, وسىلاي بولىپ تۇرعانداي كورۋدىڭ كەرەگى جوق. ايتقانداي, مۇسىلماندار دەمەكشى, مۇنداعى مۇسىلماندار­دىڭ 90 پايىزى تۇرىكتەر. ال ءتۇ­رىكتەردىڭ تاريحتا ۆەنانى تالاي رەت تىتىرەتكەنى بەلگىلى. مۇن­دا­عىلار «تۇرىكتەر ۆەناعا باي كەزىندە دە كەلگەن, كەدەي كەزىندە دە كەلدى» دەپ ازىلدەيدى ەكەن. جارتى ميلليونعا جۋىق تۇرىك­تەن وسىنداعى پارلامەنتكە جال­عىز دەپۋتات قانا سايلان­عا­نى دا ويعا قالدىرماي قويماي­دى. ۆەنادا بولاشاقتا الەمدىك دىندەر مەن وركەنيەتتەر ۇنقا­تى­سۋىنىڭ ورتالىعى اشىلعالى جاتقانى تىپتەن دە تەگىن ەمەس. بۇل دا وسى قالانىڭ الەمدىك سايا­ساتتاعى ورنىن ارتتىرا ءتۇ­سە­تىن فاكتورلاردىڭ بىرىنە اينالاتىن بولسا كەرەك. كەشە تاڭەرتەڭ سالتاناتتى حو­فسبۋرگ سارايىندا قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ توراعاسى قايرات ءمامي وسى ەلدىڭ فە­دە­رالدى پرەزيدەنتى حاينتس فيشەرمەن كەزدەستى. توراعا ءوز ءسوزىن مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تۋعان كۇنىنە وراي قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قۇت­تىق­تاۋىن جەتكىزۋدەن باستادى. وندا قازاقستان-اۆستريا قارىم-قاتىناستارىنىڭ جوعارى دەڭ­گەي­گە جەتۋىنە كوڭىل تولۋشىلىق ءبىلدىرىلىپ, وسى ىستە فەدەرالدى پرەزيدەنت اتقارىپ كەلە جاتقان ءىرى شارۋالارعا رازىلىق سوزدەرى, يگى تىلەكتەر ايتىلعان. فەدەرالدى پرە­زيدەنت حاينتس فيشەر ەلبا­سى­مىزدىڭ قۇتتىقتاۋىنا العىسىن ايتا كەلىپ, «مەن ءوزىمنىڭ قازاق­ستانعا وتكەن جىلدىن جەلتوقسان ايىندا جاساعان ساپارىمدى اي­رىق­شا جىلى سەزىممەن ەسكە الامىن. سول جولى مەن پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتى كور­نەكتى مەملەكەت قايراتكەرى رەتىندە دە, كەڭ جۇرەكتى ادام رەتىندە دە جاقىنىراق تاني ءتۇستىم. جا­قىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مى باس اسسامبلەياسىنىڭ سەسسيا­سىندا پرەزيدەنت نازارباەۆپەن قايتا كەزدەسكەنىمە قاتتى قۋانىپ قالدىم», دەدى. حاينتس فيشەر – الەمدىك ساياساتتاعى تانىمال تۇلعالاردىڭ ءبىرى. سوتسيال-دەموكراتتاردىڭ وتىز جىل بويى قولى جەتپەي كەلە جات­قان فەدەرالدى پرەزيدەنت قىز­مە­تىنە وسى كانديداتۋرانى قولداۋ ارقىلى 2004 جىلى قولى جەتكەنىن, ال 2010 جىلى وتكەن سايلاۋدا حاينتس فيشەردىڭ بۇل قىزمەتكە سايلاۋشىلاردىڭ 80 پايىزدىق داۋىسىن العانىن ايتساق, كوپ جاي اڭعارىلادى. ح.فيشەر وي­شىل جازۋشى رەتىندە دە بەلگىلى. ونىڭ ديپلوماتيالىق دارىنى 1990-2002 جىلدار ىشىندە ۇلت­تىق كەڭەستىڭ توراعالىعى قىزمە­تى­نە قايتا-قايتا سايلانعان تۇ­سىن­دا ايرىقشا تانىلىپتى, سول كەزدە پارلامەنتتىڭ فراكتسيالارى اراسىنداعى داۋ-جانجالداردى جاي­عاستىرۋداعى شەبەرلىگى, ءمامى­لە­گەرلىك مادەنيەتى ءۇشىن «سولومون» دەگەن اتقا يە بولعان ەكەن. قانداي شيەلەنگەن ءتۇيىندى دە تارقاتپاي تىنبايتىن سۇلەيمەن پاتشانىڭ دانالىعى بەلگىلى عوي. قايرات ءمامي قازاقستان-اۆس­تريا قارىم-قاتىناستارىنىڭ سىن­داردى ۇنقاتىسۋ, ءوزارا سەنىم تۇرعىسىندا دامىپ كەلە جات­قا­نىن اتاپ ايتىپ, تاراپتار كوپ­تە­گەن حالىقارالىق ماسەلەلەر بوي­ىن­شا ۇقساس كوزقاراستار ۇستانا­تى­نىنا رازىلىعىن ءبىلدىردى. ەكى ەل ساياسي بايلانىستار جونىنەن كوپ ىلگەرىلەۋگە قول جەتكىزدى. ساۋ­دا-ەكونوميكالىق ىنتىماق­تاس­تىق قارقىندى دامىپ كەلەدى. قازاقستان اۆستريانىڭ تمد ەلدەرى اراسىنداعى ساۋدا اينالىمى جونىنەن ءۇشىنشى ورىن الاتىن ارىپتەسى بولىپ تابىلادى. ال ءبىزدىڭ ەۋروپامەن ساۋدا-ساتتىق جاساۋىمىزدا اۆستريا الدىنا ءتورت ەلدى – يتاليانى, فران­تسيا­نى, گەرمانيا مەن نيدەرلاندىنى عانا تۇسىرەدى ەكەن. اۆستريانىڭ جەرى دە شاعىن, ەلى دە از مەملەكەت ەكەنىن ەسكەرسەڭىز, بۇل – ۇلكەن كورسەتكىش. تاراپتار ەكى ەلدىڭ جان-جاقتى قارىم-قاتىناستارى الداعى كەزدە دە جەمىستى جالعاسا بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى, ولاردى دامىتا ءتۇسۋدىڭ جولدارى جونىندە پىكىر الماستى. سونداي قادام­دار­دىڭ ناقتى بىرەۋى رەتىندە 2010 جىلى الماتىدا اۆستريانىڭ ەكو­نوميكالىق وكىلدىگى اشىلعانى رازىلىقپەن اتالدى. حاينتس في­شەردىڭ قازاقستانعا 2010 جىلعى العاشقى رەسمي ساپارىن جوعارى باعالاي كەلىپ, قايرات ءمامي ءبىز­دىڭ ەلىمىزدىڭ باسشىلىعى ەكى مەم­لەكەت اراسىنداعى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتە ءتۇسۋدى جاقتاي­تى­نىن اتاپ كورسەتتى. جانە فە­دەرالدى پرەزيدەنتكە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆ­تىڭ سىرتقى ساياسي باستا­ما­لا­رىن ءدايىم قولداپ كەلە جات­قان­دىعى ءۇشىن العىس ايتتى, كەلەسى جىلدىڭ مامىر ايىندا استانادا الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ كەزەكتى IV سەزى اشىلاتىنىنان حاباردار ەتتى. قازاقستاننىڭ دا, اۆستريا­نىڭ دا پارلامەنتارالىق بايلا­نىس­تى بەركىتە تۇسۋگە بەيىمدىگى سەنات توراعاسى قايرات ءماميدىڭ كەشە ءتۇس الەتىندە اۆستريا فەدە­رالدى جينالىسى ۇلتتىق كەڭە­سى­نىڭ ءتورباسى باربارا پراممەر حا­نىممەن كەزدەسۋىندە دە قۋات­تال­دى. تاراپتار پارلامەنتارالىق ۇنقاتىسۋعا قازىردىڭ وزىندە جاقسى نەگىز قالانعانىن اتاپ ءوتتى. اۆستريا پارلامەنتىندە ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى ارىپتەستەرمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ باستاماشىل توبى بار ەكەن. ەلىمىزدىڭ وسى وڭىردەگى وسە تۇسكەن ورنىنا وراي ەندى قازاقستان پارلامەنتىمەن ىنتىماقتاستىق جونىندە جەكە توپ قۇرۋ تۋرالى اڭگىمە كوتەرىلىپ ءجۇر. بىزدەگى ونداي توپقا سەناتتان – 7, ماجىلىستەن 17 دەپۋتات كىرەدى. قايرات ءمامي ءوز ارىپتەسىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىل­دىعىنا دايىندىق بارى­سى­نان حاباردار ەتتى, سەناتتىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق مىندەتى تۋرالى قىسقاشا اڭگىمەلەپ بەردى. كەزدەسۋ كەزىندە پارلامەنتارالىق باي­لا­نىستار مەملەكەتارالىق بايلا­نىس­تاردىڭ ماڭىزدى قۇرامداس ءبو­لىگى ەكەنى تاعى دا قۋاتتالدى. سەنات سپيكەرى باربارا پراممەر حانىمدى وزىنە قولايلى ۋاقىتتا قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شاقىردى. پراممەر حانىمنىڭ كەزدەسۋدەن جاقسى اسەر العانى سوزىنەن دە, جۇزىنەن دە كورىنىپ تۇردى. كەزدەسۋدىڭ رەسمي بولىگى اياق­تال­عاننان كەيىن ول قايرات ءمامي­دى اۆستريا پارلامەنتىنىڭ ءماجى­لىس زالىن كورسەتۋگە ارنايى الىپ باردى. دەموكراتيا وتانى سانا­لا­تىن گرەكيا ارحيتەكتۋراسى مانە­رى­مەن سالىنعان بۇل زال وتە سيرەك جاعدايلاردا عانا اشىلادى ەكەن. «عيمارات قاي كەزدە تۇرعىزىل­عان؟» دەپ سۇرادى سەنات توراعا­سى. «بەرتىندە, 135 جىل بۇرىن», دەدى پراممەر حانىم». «135 جىل دا از تاريح ەمەس», دەدى قايرات ءاب­دىرازاق ۇلى. راس. قوس پالا­تا­لى, كاسىبي پارلامەنتىمىزگە ون بەس جىلدان جاڭا اسىپ جاتقان بىزدەي ەل ءۇشىن باتىس دەموكراتياسىنىڭ الاتىن تۇستارىنان الا ءبىلۋدىڭ ماڭىزى زور بولماق. كەشە تۇستەن كەيىن تاعى ءبىر ماڭىزدى ءىس-شارا ءوتتى. اۆستريا پارلامەنتىنىڭ ءبىر توپ دەپۋتاتى قاتىسقان دوڭگەلەك ۇستەل باسىن­داعى اڭگىمە «قازاقستانداعى ساياسي دامۋ جانە پارلامەنتاريزم» دەگەن تاقىرىپقا ارنالدى. سەنات توراعاسى قايرات ءمامي قىسقا دا نۇسقا ءسوز سويلەدى. اۆستريالىق ارىپتەستەرگە دەلەگاتسيا قۇرامىن­داعى سەناتورلاردى – حالىق­ارا­لىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپ­سىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى قۋا­نىش سۇلتانوۆتى, ءادىل احمەتوۆتى, راشيت احمەتوۆتى, اناتولي باشماكوۆتى تانىستىرىپ وتكەن توراعا ءوز سوزىندە پارلامەنتاريزم قازاقستان رەسپۋبليكاسىن­دا­عى بۇگىنگى ساياسي ۇدەرىستىڭ ەڭ باستى بەلگىلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ وتىرعانىن ناقتى مىسال­دار­مەن ايتىپ شىقتى. جوعارى زاڭ شىعارۋشى ورگان اسا ماڭىزدى مەملەكەتتىك مىندەتتەردى شەشۋگە بەلسەنە اتسالىسۋدا, رە­فور­مالارعا قۇقىقتىق قول­داۋ­دى جەدەل قامتاماسىز ەتىپ كەلەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتاڭسارى شا­عىنىڭ وزىندە بىزدە ءتيىستى زاڭنامالىق ارقاۋ جاسالدى, قو­عام ءومىرىنىڭ ەڭ باستى سالا­لا­رىن رەتتەيتىن زاڭدار قابىل­دان­دى. ەل پارلامەنتاريزمىنىڭ تىنىسىن اشقان نەگىزگى جاي, ارينە, 1995 جىلى قابىل­دان­عان كونستيتۋتسيا. سودان بەرگى كەزەڭدە ءماجىلىس پەن سەنات قول­داسا وتىرىپ, 1900-دەن استام زاڭ جوبالارىن تالقىدان وتكىزىپ شىققانى قانداي قى­رۋار شارۋا اتقارىلعانىنىڭ ايعاعى. زاڭ شىعارۋشىلىق قىز­مەتتىڭ ءدايىم شەتەلدىك ءارىپ­تەس­تەرمەن بايلانىستا, حالىق­ارا­لىق قۇقىققا قيعاش كەلمەۋى وي­لاس­تىرىلىپ جۇرگىزىلگەنى بەلگىلى. «ەل تاۋەلسىزدىگىن ورنىق­تى­رۋ جولىندا تالاي كۇردەلى ءما­سەلەلەردى ەڭسەرۋگە تۋرا كەلدى. باستاپقى بەلەستە وتپەلى كە­زەڭ­نىڭ سۇرانىسىنا ساي كەلەتىن ءتيىمدى باسقارۋ كولبەۋىن ور­نىق­تىرۋ كەرەك بولدى. ەكونو­مي­كادا تۇبەگەيلى رەفور­ما­لار­دى جۇزەگە اسىرۋ, ينفلياتسيانى اۋىز­دىقتاۋ, الەۋمەتتىك جاع­داي­دى قالىپقا ءتۇسىرۋ, ەگەمەن مەملەكەتتىڭ ءتيىستى ينستي­تۋت­تىق جانە قۇقىقتىق ايشىق­تا­رىن – باسقارۋ اپپاراتىن, مەملەكەتتىك ورگانداردى قۇرۋ قا­جەت ەتىلدى. ءوزىمىزدىڭ قارجى­لىق جانە سالىق جۇيەمىزدى, ۇلت­تىق زاڭنامامىزدى قالىپ­تاس­تىردىق», دەدى قايرات ءابدى­رازاق ۇلى. ءبىزدىڭ جاس مەملەكەت رەتىندە جيىرما جىلدىڭ ىشىندە باتىستىڭ كەم قويعاندا ەكى عاسىرداعى جولىن ءجۇرىپ ءوت­كە­نىمىزدى اڭعارتا العان ق.ءمامي وسى ءىستىڭ بەل ورتاسىندا قا­زاق­ستان پارلامەنتى تۇرعانىن ناق­تى مىسالدارمەن اڭگىمەلەپ بەردى. 2007 جىلى كونستي­تۋ­تسيا­عا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردىڭ ارقاسىندا پارلامەنت ۇكىمەت جۇمىسىنا ىقپال ەتۋدىڭ جاڭا, قوسىمشا تەتىكتەرىنە يە بولىپ وتىر. پارلامەنتتىڭ ءرولى ونىڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى قا­راۋ, بەكىتۋ جانە ونىڭ ورىن­دا­لۋىن باقىلاۋ جونىندەگى قۇقى­نىڭ كەڭەيۋىنە بايلانىستى دا ارتا ءتۇسىپ وتىر. سونىمەن بىرگە, قايرات ابدىرازاق ۇلى قا­زاق­ستان پارلامەنتاريزمى دامۋ ۇستىندە, يننوۆاتسيالارعا اشىق كۇيدە ەكەنىن ايتىپ, الداعى كەزدە مەملەكەت دامۋىنىڭ باس­تى ارنالارىن ايقىنداۋدا پار­لامەنتاريزمنىڭ ءرولى قازىرگى­دەن دە ارتا ءتۇسۋى مۇمكىن دەگەن ويىن دا ورتاعا سالدى. دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا جال­پى پارلامەنتاريزم ءتوڭى­رە­گىندە قىزعىلىقتى پىكىرتالاس ءوربىدى. اۆستريا پارلامەنتىندە وتكەن ول كەزدەسۋ جاي­ىن­دا گازەتتىڭ ەرتەڭگى نومىرىندە ءسال تولىعىراق جازاتىن بو­لار­مىز. ال قازىرشە بۇگىن استانادا وتەتىن قازاقستان–اۆستريا ماتچىندا وتانداستا­رى­مىز­عا الىستان تىلەۋشى بولا تۇرايىق. سەنات توراعاسى قايرات ءما­ميدىڭ اۆستريا رەسپۋب­لي­كا­سى­نا ساپارى بۇگىن جالعاسادى. ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ, «ەگەمەن قازاقستان» – ۆەنادان.