ترامپتىڭ باس اۋرۋى
اقش كونگرەسسىنىڭ پالاتاسى رەسەيگە قاتىستى جاڭا سانكتسيا قابىلدادى. جاڭا زاڭناما بويىنشا, اق ءۇيدىڭ سولتۇستىكتەگى كورشىمىزگە قاتىستى سانكتسيانى جەڭىلدەتۋىنە تىيىم سالىنعان. سونداي-اق, كونگرەسس پالاتاسى رەسەيدى يران جانە سولتۇستىك كورەيامەن ءبىر قاتارعا قويىپ, اقش-تىڭ سىرتقى ساياساتتاعى قارسىلاسى دەپ ەسەپتەيدى. BBC ارناسىنىڭ پىكىرىنشە, جاڭا زاڭ اق ءۇي باسشىسى دونالد ترامپتىڭ رەسەيمەن قارىم-قاتىناسىن جاقسارتۋعا دەگەن تالپىنىسىن قيىنداتىپ جىبەرەدى.
«ەگەر سەنات قۇجاتتى قابىلداسا, ماسكەۋگە وڭ قاباق تانىتۋعا نيەتتى پرەزيدەنت تراپمتىڭ باس اۋرۋى بولماق. پرەزيدەنت زاڭعا ۆەتو قويۋى مۇمكىن, الايدا ونداي جاعدايدا ترامپتىڭ كرەملدى كوپە كورنەۋ قولدايتىنى كۇمان تۋعىزادى دەپ ەسەپتەيدى جۋرناليستەر. دۇيسەنبىدە اق ءۇي حاتشىسى سارا حاكابي ساندەرس پرەزيدەنتتىڭ قۇجاتتى زەردەلەپ, سوڭعى نۇسقاسى قالاي بولاتىنىن قاراپ كورمەك نيەتتى ەكەنىن ايتقان-دى», – دەيدى BBC.
سونداي-اق, بۇل قۇجاتقا سايكەس, اقش باسشىسى قانداي دا ءبىر سانكتسيانى جەڭىلدەتۋدى قالاسا, ەڭ اۋەلى كونگرەسستەن دايەكتى دالەلدەرمەن رۇقسات سۇراۋى ءتيىس. الدا-جالدا ترامپتىڭ ءوتىنىشى امەريكانىڭ ۇستانىمىنا ساي كەلمەسە, كونگرەسستىڭ ونى قايتارىپ جىبەرۋگە قۇقىعى بار. CNN-ءنىڭ سوزىنە سەنسەك, اقش سەناتى دا سانكتسياعا قاتىستى زاڭدى قابىلداۋى ىقتيمال. ويتكەنى قۇجاتتىڭ ءبىرىنشى نۇسقاسى كوپ داۋىسپەن قولداۋعا يە بولعان-تۇعىن.
«پرەزيدەنت ءالى كۇنگە زاڭعا قول قويىپ-قويمايتىنى تۋرالى ناقتى ەشتەڭە ايتقان جوق. كەيىنگى كۇندەرى اق ءۇي شەنەۋنىكتەرى تاراپىنان ءتۇرلى اقپارات تارادى. ءباسپاسوز حاتشىسى سارا حاكابي ساندەرس پرەزيدەنتتىڭ جاڭا زاڭدى قولداعانىن حابارلاسا, قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتى ديرەكتورى ەنتوني سكارامۋكسي پرەزيدەنتتىڭ قۇجات تۋرالى ءالى دە ويلاناتىنىن ايتادى», – دەپ مالىمدەيدى CNN ارناسى.
قىتاي اسكەرىن جاڭعىرتادى
سينحۋا اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, قىتاي پرەزيدەنتى سي تسزينپين ەلدەگى اسكەري قۇرىلىمدى رەفورمالاۋدى جوسپارلاپ وتىر. اگەنتتىكتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا رەفورما بۇكىل حالىق پەن قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىن قورعاۋ ماقساتىندا جاسالماق.
ء«تسزينپيننىڭ ايتۋىنشا, مۇقيات ءارى باتىل جولمەن جاسالعان ۇلتتىق قورعانىس پەن اسكەري رەفورما – الەۋەتتى ارميا قۇرۋعا جۇمسالعان وتە ۇلكەن كۇش پەن تاريح ساحناسىنداعى تاريحي قادام. رەفورما بويىنشا, ەلدەگى اسكەر سانىن, قۇرىلىمىن جانە جاساقتالۋىن, سونداي-اق ۇلتتىق قورعانىس پەن قارۋلى كۇشتەردىڭ دامۋىنا كەدەرگى كەلتىرەتىن قۇرىلىمدىق تۇسىنىسپەۋشىلىكتەر وڭتايلاندىرىلادى دەيدى ول. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, رەفورما قابىلدانسا, قىتايدىڭ ارميا كولەمى ازايىپ, قالعان قولدىڭ ۇرىسقا ازىرلىگى كۇشەيتىلەدى», – دەپ حابارلايدى سينحۋا اگەنتتىگى.
سونىمەن قاتار, قىتاي باسشىسى جاڭا رەفورما بويىنشا قىتاي اسكەرىنىڭ سانى ازايعانىمەن, ساپاسى ارتاتىنىن ايتادى. رەيتەر اگەنتتىگىنىڭ پىكىرىنشە, قىتايدىڭ بۇل قادامى ەلدىڭ سوعىسقا قۇمارلىعى جوق ەكەنىن كورسەتۋگە ءھام الەمنىڭ ەكىنشى ۇلكەن ەكونوميكاسىن قورعاۋعا ارنالعان قادام.
«الايدا قىتاي ءوزىنىڭ شىعىس جانە وڭتۇستىك قىتاي تەڭىزدەرىنە قاتىستى جانە اسكەري جابدىقتاردى جاڭعىرتۋ جوسپارى ارقىلى اينالاسىنداعى ازيا ەلدەرىنىڭ جۇيكەسىنە تيەدى. ۇلتتىق ازات ەتۋشى ارمياسىنىڭ قۇرىلعانىنا 90 جىل تولۋى وراي سويلەگەن سوزىندە سي رەفورمانىڭ قىتاي كوممۋنيستەرى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى», – دەيدى رەيتەر.
ۇلىبريتانيا جانارمايمەن جۇرەتىن كولىكتەن باس تارتادى
The Guardian گازەتى ۇلىبريتانيا 2040 جىلعا قاراي تولىقتاي ديزەل جانە بەنزينمەن جۇرەتىن كولىكتەردى ساتىلىمعا شىعارمايتىنىن مالىمدەگەنىن جازادى. باسىلىمنىڭ مالىمەتىنە سەنسەك, «تۇماندى البيوننىڭ» مۇنداي قادامعا بارۋى كولىكتەردەن بولىنەتىن ۋلى گازداردىڭ ادام دەنساۋلىعىنا كەلتىرەر زيانى وراسان ەكەندىگىمەن بايلانىستى.
«ۇكىمەت گيبريد ماشينالاردى دا قامتيتىن مۇنداي قادامنىڭ قابىلدانۋىنا اۋانىڭ لاستانۋىنىڭ ادام دەنساۋلىعىنا تيگىزەر زياندىعى وراسان ەكەندىگى سەبەپ بولعانىن ەسكەرتەدى. مينيسترلەر اۋا لاستانۋى كەسىرىنەن ەڭبەك ونىمدىلىگى وتكەن جىلى 2,7 ميلليارد شىعىنعا ۇشىراعانىن ايتىپ, جوبا ۇلىبريتانياداعى حالىق دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ەسەپتەيدى.
جالپى مۇنداي قادامعا ەڭ اۋەلى فرانتسيا بارعان بولاتىن. The Guardian ء«ۇش جولاقتى ەلدىڭ» پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون بۇل جوبانى كليماتقا قاتىستى «فرانتسيا كەلىسىمىنەن» كەيىن قابىلداعانىن جازادى. باسىلىمنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, اۋانىڭ لاستىعى جىل سايىن 40 مىڭ ادامنىڭ ولىمىنە سەبەپ بولۋى ىقتيمال. ال لوندون مەرى سادىق حان جىل سايىن شاھاردا 9 مىڭعا جۋىق تۇرعىن كولىكتەن بولىنگەن ۋلى گازدىڭ كەسىرىنەن كوز جۇماتىنىن ايتادى. ۇلىبريتانيا اۋانى از لاستايتىن الپاۋىت ەلدەر قاتارىندا. «تۇماندى البيوننان» بولىنگەن ءتۇتىننىڭ جان باسىنا شاققانداعى كولەمى دە كوپ ەلدەن الدەقايدا تومەن. ايتسە دە, ۇلىبريتانيانىڭ قازىردەن مۇنداي قادامعا بارۋى ەل تىزگىنىن ۇستاعان ازاماتتاردىڭ حالىقتىڭ جاعدايىن ويلايتىنىن كورسەتسە كەرەك. بۇل – باسقالارعا ۇلگى بولار يگى ءىس ەكەنى انىق.
فوتو: theguardian.com
