وسىعان بايلانىستى كەشە ۇكىمەتتە ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتىپ, وندا ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ەرلان ساعاديەۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا اتقارىلعان جۇمىستار جونىندە بايانداپ بەردى.
ەڭبەك كودەكسى تيىمدىلىگىن دالەلدەدى
ۇلت جوسپارىنىڭ 83-قادامىندا ەڭبەك قاتىناستارىن ىرىقتاندىرۋ ماقساتىندا جاڭا ەڭبەك كودەكسىن ازىرلەۋ تاپسىرىلعان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى بىلتىرعى قاڭتار ايىنان ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋدىڭ جاڭا مودەلىن قامتيتىن جاڭا كودەكس كۇشىنە ەندى. بۇل قۇجات حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ, ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ ەڭبەك ستاندارتتارىنا نەگىزدەلە وتىرىپ جاسالعان بولاتىن.
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا وتكەن جىلى قابىلدانعان ەڭبەك كودەكسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالىپ, قۇجاتتىڭ ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋدە قانشالىقتى ءتيىمدى بولعانىن ايتىپ بەردى.
ەڭبەك كودەكسىندە جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسشى اراسىنداعى ەڭبەك قاتىناستارى ءوزارا جاسالعان جەكە كەلىسىمشارت نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلاتىنى ايتىلعان. ال مەملەكەت مينيمالدى ەڭبەك ستاندارتتارىن, ەڭ نەگىزگى قۇقىقتار مەن كەپىلدىكتەردى بەكىتۋگە ارالاسىپ, ولاردىڭ ساقتالۋىنا قاتاڭ باقىلاۋ جۇرگىزەدى. بۇل جەردە جۇمىس بەرۋشىنىڭ قۇقىن قورعايتىن باستى قۇجات – ۇجىمدىق شارت بولىپ تۇر. وندا جۇمىسشىعا قولايلى ەڭبەك جاعدايىن جاساۋ, جالاقى تولەۋ مەن ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ نورمالارى سەكىلدى قاراپايىم ەڭبەككەردىڭ مۇددەسىنە ساي كەلەتىن بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان. سونداي-اق, جىل سايىنعى ەڭبەك دەمالىسىن ۋاقىتىلى بەرۋ, ونىڭ 24 كۇننەن كەم بولماۋى, تۇنگى مەزگىلدە جۇمىس ىستەگەنى ءۇشىن تولەنەتىن اقى كۇندىزگى ۋاقىتتاعى تولەمنىڭ 1,5 مولشەرىنەن كەم بولماۋ جايى دا كودەكستە كەڭىنەن قامتىلعانىن مينيستر اتاپ ءوتتى.
باستاپقىدا ەڭبەك كودەكسىنە قاتىستى قوعامدا ءارتۇرلى پىكىرلەر ايتىلىپ, جۇرتشىلىق, اسىرەسە, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جۇمىسشىمەن ەڭبەك شارتتارىن جاسايتىنىنا كۇمانمەن قاراعان ەدى. بىراق وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بۇل كۇدىكتى سەيىلتىپ وتىر. تامارا دۇيسەنوۆانىڭ مالىمەتىنشە, بىلتىر ەڭبەك شارتتارىن جاساعانداردىڭ قاتارى 60 مىڭعا جەتكەن. بيىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا بۇگىندە كاسىپورىنداردىڭ 99 پايىزىندا ۇجىمدىق شارت بولسا, 89 پايىزى – ورتا بيزنەس, 43 پايىزى شاعىن بيزنەس وكىلدەرى ەكەن. «كاسىپوداقتاردىڭ وكىلەتتىكتەرىن كەڭەيتىپ, زاڭعا ەنگىزگەن كەزدە دە كوپتەگەن ساۋال تۋىنداعان. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 267 كاسىپوداق ۇيىمى جۇمىس ىستەيدى. جۇمىسكەرلەر وزدەرىنىڭ جۇمىس ورىندارىندا قۇرىلعان كاسىپوداقتاردى عانا ەمەس, وزگە دە ۇيىمداردى تاڭداۋعا قۇقى بار. وتكەن ءبىر جىل مەن بيىلعى جارتىجىلدىقتا بارلىعى 154 جاڭا كاسىپوداق ۇيىمى قۇرىلدى. مۇنىڭ ءوزى بۇل ۇيىمنىڭ جۇمىسشىلار قۇقىن قورعاۋعا كەرەكتى جۇيە ەكەنىن كورسەتەدى», دەيدى تامارا بوسىمبەكقىزى.
ەڭبەك كودەكسى كاسىپكەرلىك سالاسىن دامىتۋعا, ەلىمىزگە شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋعا دا ىقپال ەتىپ وتىرعانىن ايتقان مينيستر ءبىرجارىم جىلدا بۇل قۇجات ءوزىنىڭ تيىمدىلىگىن دالەلدەپ شىققانىن اتاپ ءوتتى.
مينيسترلىك ەڭبەك كودەكسىنىڭ تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, 8 ارنايى تاقىرىپ بويىنشا قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە وقۋ ماتەريالدارىن ازىرلەپ, جۇمىسشىلار مەن جۇمىس بەرۋشىلەرگە تاراتقان. ماسەلەن, بىلتىر 172 مىڭنان استام جۇمىسشىنى قامتىعان 5,5 مىڭنان استام سەمينار وتسە, بيىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا 25 مىڭ جۇمىسشىنى قامتىعان 1 مىڭنان استام سەمينار ۇيىمداستىرىلعان.
ەڭبەك كودەكسىندە ەڭبەك داۋلارىن رەتتەۋ, جالاقىنى ۋاقىتىلى تولەۋ, وندىرىستىك جاراقاتتاردى بولدىرماۋعا قاتىستى دا كوپتەگەن جايتتار قامتىلعانى بەلگىلى. وسى تۇرعىدا قولعا الىنعان شارالاردىڭ ارقاسىندا بيىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا 1,5 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى قارىز جابىلىپ, 12 مىڭعا جۋىق جۇمىسشىنىڭ قۇقى قورعالىپتى.
اتاۋلى كومەكتىڭ جاڭا ءتۇرى ەنگىزىلەدى
ۇلت جوسپارىنىڭ 84-قادامىندا الەۋمەتتىك كومەكتى, ونىڭ اتاۋلى سيپاتىن كۇشەيتە وتىرىپ وڭتايلاندىرۋ جايى ءسوز بولعان. «الەۋمەتتىك كومەك تەك وعان شىنىمەن ءزارۋ ازاماتتارعا عانا بەرىلەتىن بولادى. كىرىسى تومەن ەڭبەككە قابىلەتتى ازاماتتارعا مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تەك ولاردىڭ ەڭبەككە ىقپال ەتۋ جانە الەۋمەتتىك بەيىمدەۋ باعدارلامالارىنا بەلسەندى قاتىسۋى جاعدايىندا عانا بەرىلەتىن بولادى», دەلىنگەن بۇل قادامدا.
وسىعان بايلانىستى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى كەلەسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ جاڭا فورماتى قولدانىسقا ەنگىزىلەتىنىن جەتكىزدى.
جاڭا پىشىمدەگى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك قازىرگى قولدانىستاعى تولەمدەردىڭ ءۇش ءتۇرىن بىرىكتىرۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. ناقتىراق ايتساق, قولدانىستاعى كوپ بالالى وتباسىلارعا بەرىلەتىن ارناۋلى مەملەكەتتىك جاردەماقى, 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا ارنالعان مەملەكەتتىك جاردەماقى جانە مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك ۇشەۋى بىرىگىپ, ءبىر اتاۋلى كومەكتى قۇرايدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2018 جىلدان ەنگىزىلگەلى وتىرعان جاڭا اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك ءتۇرى شارتتى جانە شارتسىز دەپ ەكىگە بولىنەدى. شارتسىز اقشالاي كومەك ەڭبەككە قابىلەتتى ادامدارى جوق وتباسىلارعا, مىسالى, مۇگەدەكتەر مەن زەينەتكەرلەر وتباسىلارىنا نەمەسە وبەكتيۆتى سەبەپتەرى بويىنشا جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارالارىنا قاتىسا الماي وتىرعان وتباسىلارعا بەرىلەدى. مۇنداي وتباسىلار جاردەماقى الۋ ءۇشىن جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىسۋى مىندەتتى ەمەس.
ال شارتتى اقشالاي كومەك تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ جارتىسىنا جەتپەيتىن ازاماتتارعا بەرىلەدى. بۇل جاعدايدا الەۋمەتتىك كومەككە قول جەتكىزۋ ءۇشىن سول وتباسىنداعى ەڭبەككە قابىلەتتى ادامداردىڭ ءبارى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسەتىن باعدارلامالاردا باق سىناعان بولۋى ءتيىس.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ مولشەرى وتباسىنىڭ جان باسىنا شاققانداعى ورتاشا تابىسى مەن ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 50 پايىزى اراسىنداعى ايىرما تۇرىندە ەسەپتەلەدى.
اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ جاڭا ۇلگىسىن ىسكە اسىرۋ «ورلەۋ» جوباسى شەڭبەرىندە بىرقاتار وڭىرلەردە 2014 جىلدان باستاپ قاناتقاقتى رەجىمدە ىسكە اسىرىلعان بولاتىن. 2017 جىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا «ورلەۋ» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ سانى 107,1 مىڭ ادامدى قۇراپتى, بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5,9 ەسە ارتىق. ال جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ شارالارىمەن 20,9 مىڭ ادام قامتىلعان نەمەسە «ورلەۋ» جوباسىنىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى قاتىسۋشىلارىنىڭ جالپى سانىنىڭ 88,2 پايىزىن قۇرايدى.
«ورلەۋگە» قاتىسقان الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن ازاماتتاردىڭ تابىسى جوباعا قاتىسقانعا دەيىن 6,0 مىڭ تەڭگەنى قۇراسا, جوباعا قاتىسقاننان كەيىن 17,5 مىڭ تەڭگەگە جەتىپ, 2,9 ەسەگە ارتقان.
جالپى, جوبانىڭ تيىمدىلىگى سول, ازاماتتار جاردەماقىنى الا وتىرىپ, جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىسا الادى ءارى الەۋمەتتىك جاعىنان بەيىمدەلەدى. بيىل جوباعا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن كەم دەگەندە 150 مىڭ از قامتىلعان ازاماتتى تارتۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 7,1 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى قاراجات قاراستىرىلىپ وتىر.
جاڭا ءبىلىم جۇيەسى ساپانى جاقسارتادى
ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا ءسوز العان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنداعى ءبىلىم سالاسىن جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى ماسەلەلەرگە توقتالدى.
ۇلت جوسپارىنداعى 64, 76, 77, 78, 79-قادامدار ءبىلىم سالاسىنا تيەسىلى. بۇل باعىتتاردى جۇزەگە اسىرۋ ۇزاق مەرزىمدى قاجەت ەتەدى. دەگەنمەن دە, وسىعان قاتىستى قولعا الىنعان شارۋالار از ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى مينيستر.
64-قادامدا «وندىرىسكە يننوۆاتسيالار ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىستاردى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى بار «عىلىمي جانە (نەمەسە) عىلىمي تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ تۋرالى» زاڭ ازىرلەنەتىنى, عىلىمي گرانتتار مەن باعدارلامالار قۇرىلىمدارى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ قاجەتتىلىگىنە وراي قايتا باعىتتالاتىنى ايتىلعان.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە 13,7 ملرد تەڭگە سوماسىنداعى 75 گرانتتىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ ارقاسىندا 525 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپتى. بۇعان قوسا, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ قۇنى 110 ملن اقش دوللارى شاماسىنداعى «ونىمدىلىك يننوۆاتسيانى ىنتالاندىرۋ» جوباسى دا قولعا الىنعان. ول ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن كۇشەيتىپ, تەحنولوگيانى كوممەرتسيالاۋدى, وسى سالادا كوپتەگەن زەرتتەۋ جۇرگىزۋدى كوزدەيدى. «بۇل قادامدى 2020 جىلعا قاراي تولىققاندى جۇزەگە اسىرىپ, بىرلەسكەن قارجىلاندىرۋداعى بيزنەستىڭ ۇلەسىن – 15 پايىزعا, ىشكى جالپى ونىمدەگى جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدىلىك كولەمىن 2,5 پايىزعا ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى مينيستر.
ال «ەىدۇ ەلدەرى ستاندارتتارىنىڭ نەگىزىندە ادام كاپيتالىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋ, 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋدى كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ, فۋنكتسيالىق ساۋاتتىلىقتى دامىتۋ ءۇشىن مەكتەپتەگى وقىتۋ ستاندارتتارىن جاڭارتۋ, جوعارى سىنىپتاردا جانباسىلىق قارجىلاندىرۋدى ەنگىزۋ, تابىستى مەكتەپتەردى ىنتالاندىرۋ جۇيەسىن قۇرۋ» جونىندەگى 76-قادام بويىنشا بايانداعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى قازاقستان بيىل ەىدۇ-نىڭ ءبىلىم ساياساتى جونىندەگى كوميتەتىنىڭ تولىققاندى قاتىسۋشىسى بولعانىن مالىمدەدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 2016 جىلدان باستاپ, 1-سىنىپتار جاڭارتىلعان ءبىلىم مازمۇنىنا كوشتى. بيىلعى وقۋ جىلىندا 2, 5, 7-سىنىپتاردى, 2018 جىلدان 3, 6, 8, 10-سىنىپتاردى جانە 2019 جىلدان 4, 9, 11-سىنىپتاردى كوشىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
12 جىلدىق ءبىلىم جۇيەسىنە 2020 جىلعا دەيىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋ بارىسىندا 0-سىنىپتى دا ەنگىزۋ كوزدەلۋدە. «1-سىنىپقا كەلگەن بالالاردىڭ 85 پايىزى ارىپتەردى تانىپ كەلەدى. تەك 15 پايىزىنا ۇيرەتۋ كەرەك. سوندىقتان 0-سىنىپتى قوسۋدى ءجون ساناپ وتىرمىز. وسىعان سايكەس 1-سىنىپتىڭ وقۋلىقتارى ەكىگە بولىنەتىن بولادى. «الىپپە» 0-سىنىپقا ەنگىزىلسە, «انا ءتىلىن» 1-سىنىپتار وقيتىن بولادى. ەكسپەريمەنت رەتىندەگى بۇل جوباعا ەلىمىزدىڭ 150 مەكتەبى قاتىسقالى وتىر», دەيدى مينيستر.
سونداي-اق, ول جاڭا ءبىلىم مازمۇنىنا كوشۋگە بايلانىستى 2,5,7-سىنىپتارعا ارنالعان وقۋلىقتارعا رەسپۋبليكالىق كوميسسيانىڭ ساراپتاماسى جۇرگىزىلگەنىن, ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇسىنىلعان كىتاپتار ءتىزىمى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ رەسمي سايتىندا جاريالاناتىنىن جەتكىزدى.
بىلىكتى كادر – ۋاقىت تالابى
77-قادام بويىنشا «ەكونوميكانىڭ التى نەگىزگى سالاسى ءۇشىن ون الدىڭعى قاتارلى كوللەدج بەن ون جوعارى وقۋ ورنىندا بىلىكتى كادرلاردى ازىرلەۋ, كەيىننەن بۇل تاجىريبەنى ەلىمىزدىڭ باسقا وقۋ ورىندارىنا تاراتۋ» قاجەت.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلىمىزدىڭ 90 كوللەدجىندە 53 جاڭا ءبىلىم باعدارلاماسى ەنگىزىلگەن. جاڭا وقىتۋ تەحنولوگياسى بويىنشا 4 كوللەدج حالىقارالىق اككرەديتاتسيادان ءوتىپتى. ولار: الماتى ەنەرگەتيكا كوللەدجى, تەمىرتاۋ, جامبىل, قوستاناي پوليتەحنيكالىق كوللەدجدەرى.
سونداي-اق, ستۋدەنتتەردىڭ ءىت-سالاسىنداعى داعدىسىن جەتىلدىرۋ, بولاشاقتىڭ ينجەنەرلەرىن دايارلاۋ, 3D-جوبالاۋ بويىنشا دا ستارتاپ جوبالار قولعا الىنعان.
بيىلعى قىركۇيەك ايىنان باستاپ, ەلىمىزدىڭ 100 كوللەدجىندە 34 ماماندىق بويىنشا جاڭا ءبىلىم باعدارلاماسىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
جالپى, يننوۆاتسيالىق باعدارلامالار نەگىزىندە 1 817 ماگيستر دايارلانىپ شىعىپتى. ولاردىڭ 1 650-ءى جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان. ءالى
2 800 ماگيستر ءبىلىمىن جالعاستىرىپ جاتىر, تاعى 3 500 ماماندى قابىلداۋ جوسپالانۋدا. سونداي-اق, بيىلدان باستاپ, باعدارلامالاردى اعىلشىن تىلىندە جۇزەگە اسىرۋ دا كوزدەلىپ وتىر. بۇل قادامدى تولىققاندى جۇزەگە اسىرۋ 2020 جىلعا جوسپارلانعان.
«نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, جوو-لاردىڭ اكادەميالىق جانە باسقارۋشىلىق دەربەستىگىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كەڭەيتۋ كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدارداعى جەكەمەنشىك جوو-لاردى حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس ترانسفورماتسيالاۋ» جونىندەگى 78-قادامدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ باعىتتارىنا توقتالعان مينيستر 4 جوعارى وقۋ ورنى كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعام رەتىندە قايتا قۇرىلعانىن ايتتى. ەندى 28 مەملەكەتتىك وقۋ ورنىن قايتا قۇرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلسە, 37 جوعارى ءبىلىم ورداسىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى تاجىريبەسىن ەنگىزۋ جۇمىستارى قولعا الىنىپتى.
ۇلت جوسپارىنىڭ 79-قادامىندا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە – جوعارى سىنىپتار مەن جوو-لاردا اعىلشىن تىلىندە وقىتۋعا كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشۋ جايى ناقتىلانعان. ونىڭ ماقساتى – دايارلاناتىن كادرلاردىڭ باسەكەلەستىك قابىلەتىن ارتتىرۋ جانە ءبىلىم بەرۋ سەكتورىنىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كوتەرۋ.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى بيىلعى وقۋ جىلىنان باستاپ, ەلىمىز بويىنشا 500 سىنىپ ءوز ەركىمەن اعىلشىن تىلىندە وقۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. «جوعارى سىنىپتار مەن جوو-نى اعىلشىن تىلىنە كوشىرۋ – باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى كوتەرۋدىڭ باستى تەتىگى. بيىل ءبىز مۇعالىمدەردى جاپپاي وقىتۋدى باستايمىز. شامامەن 4 مىڭ مۇعالىم كۋرستان ءوتتى. قىركۇيەكتە تاعى 8 مىڭ مۇعالىم تەرەڭىرەك وقي باستايدى», دەدى مينيستر.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا 70 مىڭ مۇعالىم قايتا دايارلاۋ كۋرسىنان وتەدى. ونىڭ قابىلداۋ كوەففيتسيەنتى وتە جوعارى كورىنەدى. بىلتىر مۇنداي كۋرسقا قاتىسقان 74 مىڭ مۇعالىمنىڭ 2,5 پايىزى سىناقتان وتە الماي, ەكىنشى رەت تاپسىرۋعا ءماجبۇر بولعان.
ال اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدى بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا 10-11-سىنىپتاردا وسى تىلدە جۇرگىزىلەتىن 4 ءپان انىقتالىپتى. ولار: فيزيكا, حيميا, بيولوگيا جانە ينفورماتيكا پاندەرى. وسىعان بايلانىستى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرىلعىلار كەشەنىن اعىلشىن تىلىندە ازىرلەۋ جۇمىستارى باستالىپ تا كەتكەن.
جالپى, 2018-2020 جىلدارى 11 مىڭ ءپان مۇعالىمىن اعىلشىن تىلىندە ساباق بەرۋگە دايىنداپ, بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
قىمبات توقتامۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
