ماسكەۋدە ۆگيك-ءتىڭ (بۇكىلوداقتىق مەملەكەتتىك كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ) ءبىرىنشى كۋرسىندا وقىپ ءجۇرمىز. ينستيتۋتقا دەيىن «قازاقفيلمنىڭ» تابالدىرىعىن اتتاپ ۇلگەرگەن ساتىبالدى نارىمبەتوۆ, ساپار سۇلەيمەنوۆ پەن ىزتولە ىزماعانبەتوۆا, ءوزىمىزدىڭ وراز رىمجانوۆ جوعارىراق كۋرستاردا وقيدى. 1969 جىلدىڭ قازان ايى. جاتاقحاناعا قازاقستاندىق ستۋدەنتتەرمەن جولىعۋعا «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ ديرەكتورى كامال اعا سمايىلوۆ پەن كوركەمدىك جەتەكشىسى شاكەن اعا ايمانوۆ كەلەدى دەگەن حابار زۋ ەتە قالدى. ابىر-سابىر دايىندالىپ, تومەنگى قاباتتاعى ساباق بولمەسىنە داستارقان ۇيىمداستىرۋعا كىرىسىپ كەتتىك. كىمدىكى ەكەنى ەسىمدە جوق, دومبىرا دايىنداپ قويدىق (شاكەن اعا سۇراپ قالسا دەپ). ول كەزدە ينستيتۋتتىڭ بارلىق كۋرستارىن قوسقاندا قازاقستاننان جيىرمادان استام ستۋدەنت وقيتىنبىز. وسىنشا قاۋىم بولىپ قازاق كينوسىنىڭ تاعدىر-تىزگىنىن قولىنا ۇستاعان ەكى اعامىزدى ىستىق ىقىلاسپەن قارسى الدىق. كامال اعا كەشىمىزدىڭ تىزگىنىن بىردەن قولعا الدى دا, ەشبىر رەسمي سارىنسىز جايماشۋاق اڭگىمەگە اينالدىردى. قازاق كينوسىنىڭ احۋالى, جاڭالىقتارى تۋرالى, ستۋدەنتتەردىڭ تەزىرەك بىتىرگەندەرىن قالايتىندىقتارىن جاسىرماي ايتتى. ۇلكەن بولمەنىڭ ەسىگى جابىلمايتىن, باسقا رەسپۋبليكادان وقيتىن دوستارىمىز, كۋرستاستارىمىز قىزعانىشپەن سىعالاپ, قاراپ كەتىپ جاتقاندارىن كورىپ وتىردىق. ارينە, شاكەن اعامىزدىڭ ايگىلى «جيىرما بەسى» دە شىرقالدى, قىسقاسى, ءبىر تاماشا, كورىكتى ءماجىلىس ءوزىمىزدى مەيلىنشە باقىتتى سەزىندىك! كەرەكتىگىڭدى ءبىلدىرىپ, ءار ستۋدەنتتىڭ اتى-ءجونىن سۇراپ, الىپ جاتقان ماماندىعىنىڭ قانشالىقتى قاجەتتىلىگىنە توقتالعان اڭگىمە بولسا, قايتىپ قۋانباسقا, ماقتانىشقا بولەنبەسكە؟! ەكى زاڭعار اعامنىڭ بىرگە بولىپ, قاتار جۇرگەندەرىن كورگەنىمنىڭ العاشقىسى دا, سوڭعىسى دا وسى ەدى! بىراق سول ءبىر كەش ەكەۋىنىڭ ءبىر-بىرىنە قانشالىقتى ۇقساس ەكەندىگىن, قازاق كينوونەرىنە جاندارىنىڭ قانشالىقتى اشيتىنىن مەنىڭ ساناما وشپەستەي ءسىڭىرىپ كەتتى.
كامال اعامىزدىڭ اسىل مىنەزى مەن ادامي قاسيەتتەرى كەيىنگى كەزدەسۋلەردە ايشىقتالا ءتۇستى. ارالاسقان كىسىلەر ونىڭ قولىندا (قولتىعىندا) ءبىر بۋما گازەت جۇرەتىنىن بىلەدى. ولار «سۆەجي» گازەتتەر. سوندا جىلت ەتكەن جاڭالىق بولا قالسا, اعا ونى قاعىپ الىپ جۇمىسىنا پايدالانا قوياتىن. كوپتەگەن فيلمدەردىڭ تاقىرىپتارى دا سونداي ساتتەردە تۋىندايتىن. كوپ قىرلى قالامگەرلىگى مەن اعىلتا سويلەيتىن شەشەندىگى قوسامجار. ءبىز 1971 جىلى كينوينستيتۋتىن ءبىتىرىپ كەلگەندەر (وعان دەيىڭگىلەر مەن كەيىنگىلەر دە) كامال اعانى ءوزىمىزدىڭ ۇستازىمىز دەپ ەسەپتەيمىز. سەبەبى بۇكىلوداقتىق كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ تابالدىرىعىنان قازاق بالالارى سۇرىنبەي ءوتۋ ءۇشىن كامال سەيىتجان ۇلى 1966 جىلى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسى جانىنان ارنايى دايىندىق كۋرسىن ۇيىمداستىردى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاق ۇمىتكەرلەرىنىڭ كينوونەرى تۋرالى تۇسىنىكتەرى مەن ۇعىمدارىن ماسكەۋلىك, لەنينگرادتىق ابيتۋريەنتتەر دارەجەسىمەن تەڭەستىرۋ بولدى. وسى ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋشىلار ەتىپ كامال اعا بەلگىلى ونەر تاريحشىسى لەۆ ۆارشاۆسكي مەن ايتىپ وتىرعان ينستيتۋتتىڭ تۇلەگى, كينودراماتۋرگ ۆيتالي ستاركوۆتى تاعايىندادى. ءبىر جىلدان كەيىن ولاردىڭ قاتارىنا بمكي-ءدى (ۆگيك-ءتى) جاڭا ءبىتىرىپ كەلگەن كينودراماتۋرگ لاۆرەنتي سون قوسىلدى. بۇل دايىندىق كۋرسى سىرتكوزدەر ءۇشىن «ستسەناريلەر دايىندايتىن شەبەرحانا» دەپ اتالدى, ويتكەنى دايىندىق كۋرسى دەگەن قۇرىلىم قۇرۋ مۇمكىن ەمەس-ءتى.
وسى جەردە ايتا كەتەتىن ءبىر جاي, سول جىلى (1966 ج) اتالمىش ينستيتۋتتىڭ مۋلتيپليكاتسيا رەجيسسۋراسىن 43 جاسىندا ءبىتىرىپ «قازاقفيلمگە» امەن قايداروۆ كەلەدى. كامال اعا كوپتەن كۇتكەن سۋرەتشى-رەجيسسەردى قۇشاق جايا قارسى الادى, بىراق وندىرىسكە ونىڭ العاشقى «قارلىعاشتىڭ قۇيرىعى نەگە ايىر؟» ءفيلمىن قۇراستىرمالى تۇسىرىلىمدەردىڭ جاڭا تۇرلەرىن يگەرۋ ىزدەنىستەرى دەپ جىبەرەدى. نەگە ولاي؟! كەڭەستىك جوسپارلىق جۇيەدە اۋىتقۋ دەگەن بولمايتىن. مىنە, كينوونەرىنىڭ بولاشاعىن تەرەڭ تۇسىنگەن كامال اعا وسى ەكى ماڭىزدى ءىستى «استىرتىن» جولدارمەن باستاعان بولاتىن! قارجىلىق ەرەجەنىڭ بۇزىلعانى 1967 جىلى قازاقتىڭ العاشقى ءمۋلتفيلمى «قارلىعاشتىڭ قۇيرىعى نەگە ايىر؟» دەگەن فيلم شىققاندا عانا بەلگىلى بولدى. ونەر قۋانىشى رەۆيزوردىڭ دابىلىن ەستىرتپەدى! بيىل قازاق ونەرىندەگى بۇل ەلەۋلى وقيعاعا 50 جىل! ەكرانعا شىعا سالا قاناتى قاتايماعان «قارلىعاش...» الەم ەكراندارىنا ۇيا سالۋعا ۇشتى. ءومىرىن قازاق انيماتسياسىنا باعىشتاعان امەن اعامىزدىڭ اتىن الەمگە تانىتتى, قازاق بالالارىنىڭ اتاسى ەتتى. لەنينگراد قالاسىندا وتكەن بۇكىلوداقتىق كينوفەستيۆالدىڭ ەكىنشى جۇلدەسىن, نيۋ-يورك حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ «قولا پراكسينوسكوپ» دەگەن جۇلدەسىن جەڭىپ قايتتى. فيلم اسيفا (الەم انيماتورلارى قاۋىمداستىعى) شەشىمىمەن الەمنىڭ «ۇزدىك فيلمدەر» تىزىمىنە ەنگىزىلدى. 92 جاستان اسىپ دۇنيە سالعان امەن قايدار اقساقال – ءوزىنىڭ ەڭبەگىن ەمەس, كامال اعانىڭ كينوداعى وسى ەرلىگىن ارقاشان ۇمىتپاڭدار دەپ وسيەت ايتىپ كەتكەن ەدى.
كامال سمايىلوۆ «قازاقفيلمگە» جەتەكشىلىك ەتكەن جىلداردى «قازاق كينوسىنىڭ التىن ءداۋىرى» دەۋگە بولادى. بىرىنشىدەن, «قازاقفيلمنىڭ» باسشىلىق كومانداسى ءۇش الىپ ادامنان تۇردى: ولار – كاپيتاننىڭ ءوزى, جوعارىدا اتاپ وتىلگەن كوركەمدىك جەتەكشى شاكەن كەنجەتاي ۇلى ايمانوۆ جانە كينوستۋديانىڭ باس رەداكتورى ولجاس ومار ۇلى سۇلەيمەنوۆ! كينووندىرىستىڭ باس شتابى دەپ ەسەپتەلەتىن ستسەنارلىق رەداكتسيالىق كوللەگيادا اسقار سۇلەيمەنوۆ, ءىلياس ەسەنبەرلين, ءانۋار ءالىمجانوۆ, اكىم تارازي, سايىن مۇراتبەكوۆ, قاليحان ىسقاقوۆ, تەلمان جانۇزاقوۆ, امانتاي ساتاەۆ سياقتى جازۋشىلار, ولگا بوندارەنكو, لاۆرەنتي سون سياقتى بىلىكتى كينودراماتۋرگتەر قىزمەت ەتتى. بۇل جىلدارى قازاق كينوونەرىنىڭ نەگىزگى كونتسەپتۋالدى ۇلتتىق داستۇرلەرى مەن باعىتتارى قالىپتاستى, قازاق كينوونەرىنىڭ تۇرلەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى رەجيسسەرلەر ەڭبەك ەتتى: كوركەمسۋرەتتى فيلمدەردىڭ اتالارى – شاكەن ايمانوۆ, سۇلتان قوجىقوۆ, ءماجيت بەگالين, ابدوللا قارساقباەۆ, ءشارىپ بەيسەمباەۆ, دەرەكتى فيلمدەردىڭ اتالارى – وراز ابىشەۆ, گەننادي نوۆوجيلوۆ, ەمير فايك, ت.ب. جانە قازاق انيماتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى امەن قايدار. ال ەندى كينوستۋديانىڭ كوركەمدىك كەڭەسى دەگەنىڭىز حالقىمىزدىڭ كەمەڭگەرلەرىنىڭ كەڭەسى سياقتى بولاتىن, ونىڭ تورىندە عابيت مۇسىرەپوۆ, الكەي مارعۇلان سياقتى ۇلىلار وتىراتىن. وسىنىڭ ءبارىن ۇيىمداستىرۋشى دا, ۇيلەستىرۋشى دە, باعىت-باعدارلارىن جاساپ, العا قاراي ىلگەرىلەتۋشى دە كامال اعامىز بولاتىن.
1970 جىلى كامال اعا تاعى ءبىر عاجاپ ويىن ىسكە اسىردى.
الدىمەن بۇكىلوداقتىق كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ (ۆگيك-ءتىڭ) رەكتورى گروشەۆ الەكساندر نيكولاەۆيچتىڭ الدىنان ءوتىپ, كەيىن سول كەزدەگى كسرو كينەماتوگرافيا جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتتىڭ توراعاسى رومانوۆ الەكسەي ۆلاديميروۆيچپەن كەلىسىپ, بۇكىلوداقتىق كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىندا ارنايى قازاقستاندىقتارعا ارنالعان كينواكتەرلەر دايارلايتىن كۋرستىڭ اشىلۋىنا سەبەپكەر بولدى. قازاقتىڭ 12 قىز-جىگىتى وقىپ بىتىرگەن ول كۋرستى اتاقتى چاپاەۆ ءرولىن ورىنداعان اندرەي اندرەەۆيچ بابوچكين باسقاردى. بۇل ماسەلە تۋرالى قازاقستاننىڭ باسشىسى دىنمۇحامەد احمەت ۇلى قوناەۆقا ايتادى. سويتسە ديمەكەڭ اعامىز رومانوۆپەن جاقىن دوس ەكەن, ول كىسى بىردەن تەلەفون شالىپ, الەكسەي ۆلاديميروۆيچتەن وسى ماسەلەنى شەشۋگە مۇمكىندىكتىڭ بار-جوعىن سۇرايدى. ماسەلە كەلىسىلەدى, تەك «كامال سمايىلوۆ ماعان كىرىپ شىقسىن» – دەيدى ماسكەۋلىك كينوباسشى. كەيىنىرەك ديمەكەڭ كامال سەيتجان ۇلىنىڭ وتىنىشىمەن رومانوۆپەن تاعى سويلەسەدى, بۇل جولى اڭگىمە «اتاماننىڭ اقىرى» ءفيلمىنىڭ ەكى سەريالىق نۇسقاسىن قابىلداۋ تۋرالى بولعان ەكەن. بۇل كۇندەر قازاق كينوسىنىڭ باسىنا قارا بۇلت ءتونىپ كەلە جاتقان كۇندەر ەدى عوي. فيلم جاقسى باعامەن قابىلدانادى... بىراق, بىرنەشە كۇننەن كەيىن شاكەن اعامىزدى ماسكەۋ قالاسىندا ماشينا قاعىپ, قازاق كينوسىنىڭ «اتامانى» مەرت بولدى...
1971 جىلدىڭ تامىز ايىندا التى جىگىت: باۋىرجان نوگەربەك, وراز رىمجانوۆ, سەرىك رايباەۆ, بولات وماروۆ, ماكسيم سماعۇلوۆ جانە مەن بۇكىلوداقتىق كينەماتوگرافيا ينستيتۋتىنىڭ ديپلومىن «كوتەرىپ» «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنا ساۋ ەتە قالدىق. ماكسيم سماعۇلوۆتان باسقا بەسەۋمىز الدىندا سۋرەتشى, كينورەجيسسەر, قازاق انيماتسيالىق كينوسىنىڭ اتاسى امەن ءابجان ۇلى قايداردىڭ بىزبەن جۇرگىزگەن ناسيحات جۇمىستارىنىڭ ارقاسىندا مۋلتيپليكاتسيالىق بىرلەستىك توڭىرەگىندە توپتاستىق. ماكسيمنىڭ كامال اعامەن دوستىقتارى ەرەكشەلەۋ ەدى, وعان, ءتىپتى, ءوندىرىستىڭ ورتاسىنان «ويىپ» ءبىر بولمە بەرىپ كينوستۋديانىڭ ىشىندە تۇرۋعا رۇقسات ەتتى ء(ماجبۇر بولدى دەگەن ورىندى شىعار). بىزدەر شىدامدىلاۋ بولدىق پا, الدە ادەپ ساقتادىق پا, كامال اعانىڭ تۇرعىن جاي ماسەلەسى بويىنشا مازاسىن رەسمي تۇردە عانا الاتىن بولىپ, پاتەر جالداپ جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتىك. كامال اعا – مەنى مۋلتيپليكاتسيا بىرلەستىگىنە ديرەكتور, باۋىرجاندى رەداكتور ەتىپ امەن اعاعا كومەككە جىبەردى. سەرىك, بولات, وراز كينوستۋديانىڭ ءتۇسىرۋ توپتارىن جاعالاپ وندىرىسكە ارالاسىپ كەتتى. كادرلار تاپشى كەزدە ءبىزدىڭ توپتىڭ كەلۋىنىڭ ەلەۋلى وقيعا بولعانىن كامال اعا ىلعي دا ماقالالارى مەن باياندامالارىندا اتاپ ايتىپ ءجۇردى.
نەگىزگى كينوستۋديانىڭ جۇمىسى, ارينە, كينووندىرىسى. بۇل جاعىنان كامال اعا كينوستۋديانى باسقارعان جىلدار وتە ناتيجەلى بولعانى تۋرالى جوعارىدا قۇلاققاعىس ەتتىك. فيلمدەردىڭ ءبىرازىن اتاساق, ءوزى دە بەلگىلى بولادى: «قىز جىبەك», «اتاماننىڭ اقىرى», «اتامەكەن», «مانشۇك تۋرالى ءان», «ارتىمىزدا موسكۆا», «تاقيالى پەرىشتە», «قاراش-قاراش وقيعاسى», «كوكسەرەك», «شوق پەن شەر», ت.ب.
ءبىز «قازاقفيلمدە» ەڭبەك ەتە باستاعاندا كامال اعانى پارتيانىڭ ورتالىق كوميتەتىنە ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە اۋىستىردى. كوپ ۇزاماي, 1973 جىلى قازاق كسر مەملەكەتتىك كينەماتوگرافيا كوميتەتىنە توراعا بولىپ كامال اعامىز كينوعا قايتا كەلدى. سول كەزدە اسكەردەن ورالعان مەنى بىردەن مەملەكەتتىك كوميتەت اپپاراتىنا ءبولىم جەتەكشىسى ەتىپ اۋىستىردى (بولاشاقتا كينوستۋديا باسشىلىعىنا جىبەرۋ ماقساتى بار ەكەن). بۇل جەردەگى قىزمەت تە وتە قىزىقتى بولدى. كوللەگيا مۇشەسى – كوميتەتتىڭ باس رەداكتورى قالتاي اعا مۇحامەدجانوۆپەن, بەلگىلى سىنشى سايلاۋبەك جۇمابەكپەن, بەلگىلى جۋرناليست, بۇگىنگى ءماجىلىس دەپۋتاتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆپەن قىزمەتتە جۇردىك. بۇل كەزدە قازاقستان كينەماتوگرافيستەر وداعىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى, كوميتەتتىڭ كوللەگيا مۇشەسى – اكىم اعا ءاشىموۆ (تارازي). شىنىندا, «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ ماسەلەلەرىنىڭ مەملەكەتتىك (رەسپۋبليكالىق) دەڭگەيىندەگىلەرى وسى جەردە شەشىلىپ وتىردى دەسەم قاتەلەسپەسپىن. كامال اعانىڭ تۇلعالىق قاسيەتتەرىنىڭ تاماشا ءبىر تۇعىرى – ول كىسىنىڭ شەكسىز وپتيميستىگىندە بولاتىن. قالتاي مەن اكىم اعالاردىڭ دراماتۋرگيالىق شەبەرلىكتەرى مەن كامال اعامەن دوستىق قارىم-قاتىناستارى قازاق كينوسىن كوتەرۋگە بارىنشا جۇمىلدىرىلعاندىعىنىڭ كۋاگەرلەرى ءارى سول مادەني مايداننىڭ ساربازدارى بولدىق.
ول كەزدە لەگيونەر دەيتىن ءسوز قولدانىستا جوق ەدى عوي, بىراق قازاق كينو تولقىنىن ۇدەتۋگە شاقىرىلعاندار ىشىندە اندرەي ميحالكوۆ-كونچالوۆسكي («مانشۇكتىڭ ءانى» ءفيلمى ستسەناريىنىڭ اۆتورى), بولات مانسۇروۆ («قۇلاگەر») بولدى, ءتىپتى قىرعىز باۋىرلارىمىزدىڭ وزدەرىنە دە سۇيەنگەن كۇندەر ەستە عوي: تولومۋش وكەەۆ («كوكسەرەك»), بولوت شامشيەۆ («قاراش-قاراش وقيعاسى»). ستسەنارلىق رەداكتسيالىق كوللەگياعا دا بەلگىلى جازۋشىلار تارتىلدى: ولجاس اعامىز جازۋشىلار وداعىنا, اكىم اعامىز كينەماتوگرافيستەر وداعىنا كەتكەندە ءابىش كەكىلباەۆ, كەيىنىرەك تولەن ابدىكوۆ شاقىرىلدى. «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ باسشىلىعىن جاڭارتۋ ماسەلەلەرى دە وقتىن-وقتىن كۇن تارتىبىنە قويىلىپ وتىردى, كامال اعا ءوزى ديرەكتورلىقتان كەتكەندە تولەۋحان كەنجەباەۆ, كەيىن عابدوللا قاسەنوۆ, ءازىربايجان مامبەتوۆ ستۋديانى باسقاردى. سونداي ءبىر لەپ كەزىندە مەنى دە عابدوللا قاسەنوۆكە ءبىرىنشى ورىنباسار ەتىپ تاعايىندادى. بۇل 1974 جىل بولاتىن, جاسىم 26-عا جاڭا تولعان! بۇل دا كامال اعانىڭ ءبىر تاۋەكەلشىلدىگىنىڭ كورىنىسى. «فاميلياڭ تاۋەكەل عوي, تاۋەكەل! باراسىڭ!» دەپ بۇيرىققا قول قويدى. سول كۇننەن باستاپ «قازاقفيلم» ستۋدياسىنىڭ باسشىلىعىندا 17 جىل ىستەپپىن.
كامال اعانىڭ قىزمەتى اۋىسىپ تۇردى. بىراق كينوونەرمەن بايلانىسىن ۇزبەدى. ۇكىمەت اپپاراتىنىڭ مادەنيەت بولىمىندە, تەلەراديوكوميتەت توراعالىعىندا, پارتيانىڭ ورتالىق كوميتەتىنىڭ مادەنيەت ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولعاندا دا. ءبىر عاجابى, كامال اعا قانداي جوعارى لاۋازىمدا جۇرسە دە, قانداي كابينەتتە وتىرسا دا كىشىپەيىلدىلىگىنەن, كىسىگە جۇعىستىعىنان جاڭىلعان ەمەس. ول كىسىگە ورىنتاقتا شىرەنىپ وتىرىپ الىپ شەشىم قابىلداۋ جات بولاتىن. قاشاندا قىزمەتتەستەرىمەن اقىلداسىپ, ماسەلەنى كوپ تالقىسىنا سالىپ شەشەتىن. ارقاشان قاراماعىنداعىلارعا كومەكتەسۋدىڭ جولىن ىزدەيتىن. ءبىر ايتقان ءوتىنىشىڭ ول كىسىنىڭ ارقاشان ويىندا جۇرەتىنى تاڭىرقاتاتىن. كەزدەسىپ قالساڭ, سەنىڭ سول ماسەلەڭنەن باستايتىن!
كامال سمايىلوۆ ديماش اعا قوناەۆتىڭ ونەرگە دەگەن ەرەكشە قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا ويىنا العان ماقساتتارىنا قول جەتكىزىپ وتىردى دەۋگە بولادى. وقۋدى ءبىتىرىپ كەلەتىن جاس ماماندار ءۇشىن وتباسىلىق جاتاقحانا, ماماندار تۇراتىن بىرنەشە كوپقاباتتى ۇيلەر سالدىردى. «قازاقفيلم» شاعىن اۋدانىنداعى ش.ايمانوۆ اتىنداعى ستۋديانىڭ ورنىن دا د.قوناەۆ, ش.ايمانوۆ, يۋ.برەۋس (كينوستۋديانىڭ باس ينجەنەرى) تورتەۋى تاڭداپتى. ديمەكەڭ سمايىلوۆقا: – كامال, سەن بىلەسىڭ بە, ابايدان (كوشە) جوعارى 5 قاباتتان ارتىق عيمارات كوتەرۋگە بولمايدى. ءوزىڭ قاداعالاپ وتىر, الماتىدا جەر سىلكىنىسى بولۋى مۇمكىن عوي, ساق بولىڭدار. وسى اۋداندى كينوعا بەرەيىك,– دەگەن ەكەن كەزىندە... مىنە, بۇگىنگى «قازاقفيلم» (شاكەن ايمانوۆ اتىنداعى دەپ اتىن الىپ بەرگەن دە كامال اعا) كينوستۋدياسىنىڭ كوز تۇندىراتىن عيماراتتارىنىڭ جوبالارىن جاساتىپ, بەكىتكەن دە وسى اعامىز! جوعارىدا اتى اتالعان يۋري ۆاسيلەۆيچ برەۋسپەن بىرگە نيكفي-ءدىڭ (ماسكەۋدەگى كينوستۋديالار مەن كينوتەحنولوگيالاردى دامىتۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى) دە تابالدىرىعىن توزدىرعان. كەيىنگى جىلدارى ماعان كامال اعا وسى يۋري برەۋسكە ءبىر اتاق الىپ بەرە المادىم, ونىڭ قازاق كينووندىرىسى الدىنداعى ەڭبەگى تولىققاندى باعالانبادى دەيتىن. مىنە, بۇل دا كامال اعانىڭ ادامگەرشىلىگى مەن جاقسىلىقتى ۇمىتپايتىندىعىنىڭ تاماشا بەلگىسى. راس! يۋري ۆاسيلەۆيچ برەۋستىڭ ەسىمى «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ تاريحىندا ەرەكشە ورىن العانى دۇرىس.
كامال اعانىڭ تاعى دا ءبىر ەرلىگى: ۇلى وتان سوعىسىنداعى ۇلى جەڭىستىڭ 40 جىلدىعى قارساڭىندا (1984-1985 جج), قازاق كسر تەلەۆيزيا مەن راديوحابارلار تاراتۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتتىڭ توراعاسى بولىپ جۇرگەندە, ءبارىمىزدى جۇمىلدىرىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ سوعىس مايدانىنداعى جانە تىلداعى ەڭبەك ەرلىكتەرى تۋرالى 40 سەريالى دەرەكتى تەلەفيلم جاساۋدى ۇيىمداستىرعاندىعى. «قازاقفيلم» مەن «قازاقتەلەفيلم» ستۋديالارىنىڭ 20 رەجيسسەرى جۇمىلدىرىلىپ وسىنداي قوماقتى جۇمىسقا اتسالىستى.
ءومىرىنىڭ اقىرعى جىلدارى كينو مەن تەلەۆيزيا سالالارىنداعى كادرلار جەتىسپەۋشىلىگىن ءوز باسىنان كەشىرگەن كامال اعا ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا شەبەرحانا اشىپ, جاستارعا راحاتتانىپ ءدارىس بەردى. بۇل ماماندىقتار بويىنشا كەزىندە تەك وداق دەڭگەيىندە عانا ءبىلىم بەرىلەتىن.
بۇگىن ورتامىزدا بولسا 85-كە كەلگەن مەرەيتوي يەسى بولاتىن كامال اعا ءجونى دە, جولى دا بولەك كوپ قىرلى قالامگەر, ءبىر سىرلى قايراتكەر ەدى عوي. ءبىز ەگجەي-تەگجەيىن بىلە بەرمەيتىن جالپى جۋرناليستيكا سالاسىنىڭ, اسىرەسە پۋبليتسيستيكا باعىتىندا جازعان ەڭبەكتەرى قانشا! قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ توراعاسى بولا جۇرە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ءتورتىنشى بيلىك سالاسىنا قوسقان ۇلەسى مەن ونىڭ دامۋ جولدارى تۋرالى تۇجىرىمدارى قىرۋار مۇرا. ەلىمىزدە وسى اعالارىمىز سىندى پەرزەنتتەر كوپ تۋعاي دەپ تىلەيمىز!
سلامبەك تاۋەكەل,
كينورەجيسسەر, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى