01 قازان, 2011

مەكتەپ كيىمى ءار شاكىرتكە جاراسادى

596 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
اقتوبە وبلىسىندا ءبىلىم باسقارماسى وقۋشىلاردىڭ بارلىعىنا بىردەي مەكتەپ فورماسىن كيۋدى مىندەتتەپ وتىر. بۇل جونىندە قويىلاتىن تالاپ­­­تى كۇشەيتە ءتۇسۋ تۋرالى مەكتەپ باسشىلارىنا تاپسىرما بەرىلگەن. سوعان بايلانىستى, كەيبىر مەكتەپتەردىڭ جارعىلارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپتى. ەرەجەگە سايكەس, ەندى وقۋشىلار عانا ەمەس, مۇعالىمدەر دە بىركەلكى كيىم كيۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار كوللەدج وقۋشىلارى دا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ ىشكى ءتارتىپ ەرەجەلەرىنە ساي كيىنۋگە كوشىپ جاتىر. قازىر كوللەدج بەن مەكتەپكە حيدجاب كيىپ كەلەتىن وقۋشىلاردىڭ سانى كۇرت كەمىگەن. ءبىز وسى جانە مەكتەپ فورماسىنا قاتىستى قولعا الىنىپ جاتقان باسقا دا شارالار تۋرالى وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى ايگۇل ارىنعازيەۆامەن تىلدەسكەن ەدىك. – وقۋشىلارعا مەكتەپ فورماسىن كيۋدى مىندەتتەۋ, ولاردىڭ حيدجاب كيۋلەرىنە تىي­­ىم سالۋ ەمەس. وسىنى اتا-انالار دۇرىس تۇسىنگەنى ءجون. جاس­­تاردىڭ يماندىلىققا بەت بۇرعاندارى, ارينە, دۇ­رىس. بىراق مەكتەپ – مەشىت ەمەس, ءبىلىم شاڭىراعى. سوندىقتان, وقۋشى مەكتەپتە ىشكى تارتىپكە با­عىنۋى ءتيىس. بۇگىن «مۇسىلمانبىز» دەپ كەيبىر قىز بالالار حيدجاب كيسە, ال ەرتەڭ وزگە دىندەگىلەر ءوز سەنىمدەرى بويىنشا كيىنىپ كەلۋلەرى ءمۇم­­­كىن. سوندا مەكتەپ ءار ءتۇرلى دىندەردىڭ ورتا­­­لىعىنا اينالا ما؟ مىنە, سوندىقتان, مەك­­تەپتىڭ جارعىسىمەن بەكىتىلگەن ەرەجەلەردى وقۋشى دا, مۇعالىم دە, اتا-انا دا ورىنداۋعا مىندەتتى, – دەيدى ايگۇل امان­عا­زى­قىزى. ول مۇنداي تالاپتىڭ مۇعالىمدەرگە دە قو­يىلىپ وتىرعاندىعىن ايتادى. ولار دا بىركەلكى كيىنەدى ەكەن. سونداي-اق بۇل تالاپ كوللەدج وقۋ­شىلارىنا دا قويىلىپ وتىرعان كورىنەدى. وبلىس مەكتەپتەرىندە ءدىني احۋالدى جاق­سار­تۋ جونىندە جاڭا وقۋ جىلىنا جۇمىس جوس­پارى جاسا­­لىپتى. سوعان بايلانىستى بىرقا­تار ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلعان بولسا, سو­نىڭ ءبىر پاراسى – اتا-انالار جينا­لى­س­تارى. وندا «وتباسىنداعى رۋحاني ىزگىلەندىرۋ ءتار­بيەسى», «زياندى زاتتاردان ەرتەڭ ەمەس, بۇگىن قۇتىلعان ءجون» تاقىرىپتارىندا باياندامالار تىڭدالعان. سونداي-اق, مەكتەپتەردە «ءدىن جانە مەكتەپ», «ءدىني فاناتيزم» تاقىرى­بىن­دا ءدوڭ­گەلەك ۇستەل, «ءدىننىڭ ادام­عا ىقپالى» تاقى­رىب­ىندا تاربيە ساعاتتارى وتكىزىلۋدە. سونىمەن قاتار, وب­لىس­تاعى بار­لىق مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە ءداس­تۇرلى ەمەس ءدىني اع­ىم­داردىڭ ارتى نەگە سوقتى­را­تىنىن جاس­تار­عا ءتۇسىندىرۋ ماقساتىندا «اداسقان­دار» دە­رەك­تى ءفيلمى كورسەتىلىپ جاتىر ەكەن. فيلم­دە «تەرروريزم» بابى بويىنشا ءىستى بول­عان اقتو­بەلىك ەركىن دوسقاليەۆ تۋرالى باياندال­عان. گۇلجان بازىلقىزى. اقتوبە.
سوڭعى جاڭالىقتار