مىڭ جاسا! شىندىقپەن بىرگە جاسا!

ادەبيەت پەن ونەردىڭ باس عىلىمي مەكەمەسىنىڭ مەرەيتويىندا ايتىلعان اق تىلەكتەر اعىنى وسىلاي تۇيىندەلدى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ قۇرىلعانىنا, سونىمەن بىرگە, وسىناۋ عىلىم ورداسىنا ۇلى جازۋ­شىنىڭ ارداقتى ەسىمى بەرىلگەنىنە 50 جىل تولۋىنا وراي وتكەن القالى جيىنعا وتان­دىق جانە رەسەي, تاتارستان, باشقۇرتستان, تۇركيا, كورەيا, وزبەكستان, قىرعىزستان ەلدەرىنەن كورنەكتى عالىمدار قاتىستى. مەملەكەتتىك حاتشى قانات ساۋداباەۆتىڭ كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلارعا جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى الىبەك اسقاروۆ وقىپ بەردى. بۇدان سوڭ الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك سەيدۋمانوۆ, تۇركسوي وكىلى اسقار تۇرعامباەۆ, تۇركيانىڭ تۇركولوگيا زەرت­تەۋ­لەرى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى فيكرەت تۇركمەن, رەسەي ءسوز ونەرى اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, «حۋدوجەستۆەننايا ليتەراتۋرا» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى گەورگي پرياحين, تاتارستاننىڭ ت.يبراگيموۆ اتىنداعى ءتىل, ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەك­تورى كيم ميننۋللين, ت.ب. ينستيتۋت ۇجىمىن ەلۋ جىلدىق ەلەۋلى داتامەن قۇت­تىقتاي وتىرىپ, كونفەرەنتسياعا جەمىستى جۇمىس تىلەدى. ينستيتۋتتىڭ ادەبيەت ءبولى­مىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, اكادەميك سەرىك قيراباەۆ كوركەم ادەبيەتتىڭ ماڭگىلىك قۇبىلىس ەكەندىگىن ايتا كەلە, قازاق سوۆەت ادەبيەتى دەپ اتالاتىن كەزەڭدەگى كەيبىر كلاسسيك جازۋشىلارىمىزدى مانسۇقتاۋعا, شىعارمالارىن ادەبيەت تاريحىنان ءوشىرىپ تاس­تاۋعا دەگەن تالپىنىس بەل الىپ بارا جاتقان­دىعىنا قىنجىلا توق­تال­سا, تاعى ءبىر قادىر­مەندى اقساقال ادەبيەت­شى, پروفەسسور تۇرسىن­بەك كاكىشەۆ ادەبيەتتىڭ شىنايى, شىن تاريحىن, شىنشىل تاريحىن جا­زۋعا شاقىرىپ, اۋەزوۆ ينستيتۋتىنا مىڭ جا­ساۋ­عا, تەك شىنشىل­دىق­پەن جاساۋعا تىلەك ءبىلدىردى. تاۋەلسىزدىك ءداۋىر­دەگى ادەبيەت ءبولىمىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى شەريازدان ەلەۋكەنوۆ الاش ادەبيەتىن زەرتتەۋدەگى العاشقى ادىمدار جايىندا كەڭىنەن قامتىپ, مولىنان اڭگىمەلەسە, قازۇپۋ-دىڭ ابايتانۋ عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ قازاق ادەبيەتىنىڭ قازىرگى ءتا­ۋەلسىزدىك تۇسىنداعى كوكەيكەستى ماسەلە­لەرىن تۇركى حالىقتارىنىڭ رۋحاني الەمىندەگى زاماناۋي وزگەرىستەرمەن ساباقتاستىرا ءسوز ەتتى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا قازاق ادەبيەت­شىلەرىنىڭ حالىقارالىق بايلانىس دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعى پاش ەتىلدى. قۇتتىقتاۋ ايتىپ, قۋانىش بولىسكەن مەيماندىق لەبىزدەرمەن قاتار كەلەلى وي-پىكىرلەر ارنا تارتتى. سونداي ساليقالى بايانداما جاساۋشىلار قاتارىن­دا بىشكەكتەگى ش.ايتماتوۆ اتىنداعى ءتىل جانە ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ابدىل­داجان احماتاليەۆ م.اۋەزوۆ جانە قىرعىز ادەبيەتى حاقىندا, باشقۇرتستاننىڭ تاريح, ءتىل جانە ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى فيرداۋس حيساميتدينوۆا تۇركى تىلدەرىنىڭ ميفو­لوگيالىق سوزدىگى تۋرالى, ماسكەۋدەگى م.گوركي اتىنداعى الەمدىك ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى قازبەك سۇلتانوۆ ۇلتتىق ادەبيەتتەر تاري­حىنداعى جاڭا ادىستەمەلىك ىزدەنىستەر, وزبەك­ستان بەينەلەۋ ونەرى گالەرەياسى ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى كامولا اكيلوۆا مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋداعى وسى زاماندىق ونەرتانۋ ورايىندا پايىمدى ويلارىن ورتاعا سالدى. سەكتسيالىق ماجىلىستەردە فولكلور مەن ادەبيەتتانۋدىڭ جانە قازىرگى ونەرتانۋدىڭ ماسەلەلەرى ارقايسىسى ءوز الدىنا بولەك-بولەك قاراستىرىلدى. ءسويتىپ, ەكى سەكتسيادا وتىزدان استام بايانداما تىڭدالدى. سولار­دىڭ ىشىندە تاتارستاندىق حاتيپ ميننەگۋ­لوۆتىڭ «جوشى ۇلىسى ءھام ونداعى ادە­بيەت», باقىتجان مايتانوۆتىڭ «قازىرگى پوەزياداعى تاۋەل­سىزدىك تۇجىرىمداماسى», گۇلجاھان وردانىڭ «قازاق پوەزياسىنداعى ۇلتتىق رۋح», نۇرداۋلەت اقىشتىڭ «قازاق پوەزياسىنداعى تاۋەلسىزدىك رۋحى», سارسەنبى ءداۋىت ۇلىنىڭ «الاش مۇراسىنىڭ جينالۋى مەن ناسيحات­تالۋى», امانگەلدى مۇقاننىڭ «تاۋەل­سىزدىك كەزەڭىندەگى وپەرا ونەرى» باياندامالارى كونفەرەنتسيا رۋحىن كوتەرە ءتۇستى. ەرتەڭىنە «اۋەزوۆ ءۇيى» عىلىمي-مادەني ورتالىعىندا ۇلى جازۋشى شىعارمالارى­نىڭ 50 تومدىق اكادەميالىق تولىق باسى­لى­مىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ءبىر عاجابى, بۇل جاعدايدىڭ مۇحاڭنىڭ تۋعان كۇنىمەن سايكەس كەلۋى قۋانىشتى ەسەلەي ءتۇستى. 1-11 تومدارى «عىلىم» باسپاسىنان, ال 12-50 تومدارى 2003-2011 جىلدارى «جىبەك جولى» باسپاسىنان جارىق كورگەن بۇل اكا­دەميالىق باسىلىمدا م.اۋەزوۆتىڭ 1917-1961 جىلدار ارالىعىندا جازىلعان ماقا­لالارى مەن اڭگىمەلەرى, پەسالارى, اۋدار­مالارى, بۇگىنگى وقۋشى قاۋىمعا بەلگىسىز بولىپ كەلگەن تۋىندىلارى, سويلەگەن سوزدەرى, باياندامالارى, پىكىرلەرى, حاتتارى ورىن الدى. تۇساۋكەسەر راسىمىندە ءسوز العان س.قاس­قاباسوۆ, اۋەزوۆ مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى ديار قوناەۆ, «جىبەك جولى» باسپاسىنىڭ دي­رەكتورى باقىتجان قاناپيانوۆ, م.اۋە­زوۆ قورىنىڭ ديرەكتورى مۇرات اۋەزوۆ جانە باسقالارى وسى جايلاردى ايتا كەلە, ەلۋ تومدىققا حالىقتىق جازىلۋ جۇرگىزۋ قاجەت­تىگىنە توقتالدى. ال, ماسكەۋلىك «حۋدوجەستۆەننايا ليتەراتۋرا» باس­پاسىنىڭ ديرەك­تورى گ.پرياحين وزدەرى شىعارىپ جاتقان تمد جازۋشىلارىنىڭ 60 تومدىعىنا م.اۋەزوۆ شىعارمالارىنىڭ دا ەنگىزىلىپ وتىرعاندىعىن ءمالىم ەتتى. قورعانبەك امانجول. سۋرەتتى تۇسىرگەن دۋلات احتانوۆ.