زيالى ۇرپاق –– ەل ەرتەڭى

كەشە «نۇر وتان» حدپ جانىنداعى قۇقىقتىق كەڭەس مادەنيەت مينيسترلىگىمەن جانە «ارىپتەس» ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ الماتى كون­فەدەراتسياسىمەن بىرلەسىپ, «زيالى ۇلتتى قالىپتاستىرۋداعى وتباسىنىڭ ءرولى» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىن وتكىزدى. دوڭگەلەك ۇستەلدىڭ جۇمىسىنا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ جاۋاپتى قىز­مەت­­كەرلەرى مەن پارلامەنت دەپۋتات­تارى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, ازا­ماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىنىڭ, جاستار ۇيىم­دارىنىڭ وكىلدەرى جانە عالىمدار مەن ساراپشىلار قاتىستى. قازاقستاندىق زيا­لى ۇلتتى قالىپتاس­تىرۋ بۇگىنگى كۇن­نىڭ وزەكتى ماسەلەسى رەتىندە العاش رەت ەلباسى, «نۇر وتان» حدپ توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2009 جىلعى قازاندا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دە جاسا­عان جاريا دارىسىندە كوتەرىلىپ, قوعام الدىنا وسى مىندەت قويىلعان بولاتىن. وتىرىستى وسىلاي دەپ باس­تاعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى نۇرلان ءابدىروۆ ءسوزىن: «زيالى ۇلتتى» قالىپ­تاستىرۋ – XXI عاسىردا قوعامدى جاڭعىرتۋدىڭ جولى, وندا دامۋدىڭ باستى كوزى كرەاتيۆتى ادام بولادى. شىعارماشىلىق – بۇل ادامنىڭ ءوزىن ءوزى جۇمىلدىرۋ ۇدەرىسى, ول اركىمنىڭ ءوزىنىڭ رۋحاني بايلىعى بولۋىن, جەكە تۇلعانىڭ دارالىعى مەن ءتول قاسيەت­تەرىنىڭ بولۋىن كوزدەيدى. سوندىقتان دا باعزى زاماننان بۇگىنگە دەيىنگى تاريحي-مادەني مۇرانىڭ بارلىق سانالۋاندىعى بولاشاقتىڭ رۋحاني نەگىزى مەن قاينار كوزى بولىپ شىعادى, ولار­دى ساقتاۋ مەن تولىقتىرۋ ۇردىسىمەن ءبىزدىڭ «زيالى ۇلتقا» ۇمتىل­عان جولى­مىز دا شىن مانىندە باستالىپ كەتتى دەۋگە بولادى. سوندىقتان زيالى ۇلتتى قالىپتاستىرۋ سياقتى جاھاندىق پروبلەما تۋرالى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن وتباسى تاقىرى­بىنىڭ تاڭدالۋى تەگىن ەمەس. بۇل رەتتە زيالى ۇلت ءبىلىم مەن داعدىلاردى قولدانۋ رەتىندەگى تەحنو­كراتتىق قۇبىلىس تۇرعى­سىندا عانا بەينەلەنبەۋگە ءتيىس. ول ۇلتتىق مادەنيەت رەتىندە تانىلىپ, ال ونى قالىپ­تاستىرۋ ءبىزدىڭ قوعامىمىزدىڭ ماقساتى بولۋى ءتيىس», دەپ جالعاستىرعان ەدى. شىنىندا دا, ەگەر الەمدىك وزىق ءدا­رەجەگە جەتكەن مەملەكەتتەردىڭ تاري­حى­نا ۇڭىلسەك, وندا ەل حالقىنىڭ زيالىلىق دەڭگەيى جوعارىلاعان سايىن سول جۇرت­تىڭ سونشالىقتى دارەجەگە كوتەرىلگەنىن كورۋىمىزگە بولادى. ۇلتتى بيىكتەرگە جەتەلەيتىن يگى ماقساتقا جۇمىلماساق, وندا زاماناۋي عىلىمي جەتىستىكتەرگە جەتپەك تۇگىل, وزگەلەر جاساعان قۇندىلىق­تاردى يگەرىپ اكە­تۋىمىز دە ەكىتالاي. بۇل جايىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋ­تاتى كامال بۇرحانوۆ قىنجىلا سويلەدى. ءبىزدىڭ بالا­لا­رىمىز تىگىنشى, شاشتاراز, اسپاز سياقتى قىزمەت كورسەتۋ سالاسى مامان­دارىنىڭ وقۋىن وقىمايدى. قازىر­دىڭ وزىندە قالتا­لارىندا 5 ديپلومعا دەيىن بار جاستاردى كەزدەستىردىم. الايدا, ولاردىڭ كوپشى­لىگى ءوز مامان­دىقتارى بو­يىنشا جۇمىس تابا ال­ماي­دى. ماسە­لەن, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە 100 مىڭ تولەيمىز دەپ «كاماز» كولىگىمەن جۇك تاسيتىن ادام تابا الماي وتىر­عان كاسىپورىندار بار. ەسەسىنە, وسىن­­داي جۇمىستاردىڭ بارلىعىن سىرت­تان كەلگەن ميگرانتتار اتقارىپ, ءوز قازىنا­مىزدى تولتىرار قاراجات شەتكە اعىلىپ جاتىر, دەدى دەپۋتات. دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىندا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭگە­رۋشىسىنىڭ ورىنباسارى الىبەك اسقار, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەل­دەر ءىسى جانە وتباسىلىق-دەموگرا­فيالىق ساياسات ءجونىن­دەگى ۇلتتىق كوميسسيا حاتشى­لىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءراشيدا ناۋبە­توۆا سويلەپ, شەشەندەر قازىرگى كۇنى الەمدە ەڭبەكتىڭ جاڭاشا ءبولىنىسى ورىن الىپ وتىرعانىن, ال زياتكەرلىك ەڭبەك سالاسىندا, عىلىمي جانە مادەني ءوندى­رىس پەن قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا ءبىلىم ەكونومي­كاسى تۋىنداي­تى­نىن ايتىپ, ادام كاپيتالىنىڭ العا شىعاتىنىنا توقتالدى. قازاقستان بولاشاقتىڭ كەرۋەنىنە ىلەسۋ ءۇشىن بار كۇش-جىگەرىن وسى ءمۇد­دەگە جۇمساي الادى جانە جۇمساۋعا دا ءتيىس دەگەن پىكىرگە توقايلاسقان جۇرت­شىلىق وتىرىستىڭ اياعىندا ۇسىنىم قابىلداپ, وندا پارلامەنتكە وسى ماسەلەگە قا­تىستى ارنايى تىڭداۋ وتكىزۋ قاجەتتىگىن ۇسىندى. ال ۇكىمەت­كە زيالى ۇلتتى قالىپتاس­تىرۋداعى وتباسى ءرولى­نىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, وسى جۇمىستى بارىنشا قولداۋ ماقسا­تىندا قارجى ءبولۋدى الەۋمەت­تىك تاپسى­رىس ەسەبىنەن ۇلعاي­تۋ جايىن قاراستىرۋ ەلدىك ءىس ەكەندىگى كورسەتىلدى. انار تولەۋحانقىزى.