وتكەننىڭ ولشەمى جاڭاعا شەك بولمايدى

اۋىل شارۋاشىلىعى سالا­سىنا ۇكىمەت ناقتى قولداۋلار كورسەتىپ وتىر. ونىڭ مىسالى وڭىرلەردەگى اگروونەركاسىپ كە­شەن­دەرىنىڭ ەكونوميكالىق تابى­سىنان انىق بايقالۋدا. ايتا­لىق, وبلىستاعى اۋىلشارۋاشى­لىق ءوندىرىسىنىڭ ناقتى كولەم يندەكسى توعىز ايدا 100,4 پايىزدى قۇراپتى. بيىلعى بولجام بويىن­­شا اگروونەركاسىپ سالاسى­نىڭ جالپى ءونىمى 73 ملرد. تەڭگەنى قۇراماق ەكەن. بۇل وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەن 7,0 % جوعارى. وتكەن جىلى ءوڭىردىڭ اگرار­لىق سالاسىن قولداۋ ءۇشىن بار­لىق كوزدەردەن 8,3 ملرد. تەڭگە بولىنگەن. بيىل بۇل قولداۋ 11,5 ملرد. تەڭگەنى قۇراپتى. سونىڭ ناتيجەسىندە, اعىمداعى جىلى اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارى سەبىلگەن القاپتاردىڭ كولەمى ۇل­عايىپ, بارلىعى 513,0 مىڭ گەك­تاردى قۇراعان. بۇل وتكەن جىل ولشەمىمەن سالىستىرعاندا  16,0 مىڭ گەكتارعا نەمەسە 3,3 % ارتىق. اگروونەركاسىپ سالاسىنا جاۋاپ بەرەتىن باسشىلار مەن مامانداردىڭ قازىرگى باستى مىندەتتەرى دە ايقىن. ول – اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ءتيىمدى جانە ۇتىمدى پايدالانۋ. ونى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الدىمەن وبلىستاعى ەگىستىك جەرلەردى «تۇگەندەۋ» قاجەت. بۇل جۇمىسقا ۇستىمىزدەگى جىلى 20,0 ملن. تەڭگە قارالىپتى. ناتيجەسىندە بوس جاتقان 115,0 مىڭ گەكتار جەر انىقتالدى. بىلە-بىلسەك بۇل وڭىردەگى جالپى ەگىستىكتىڭ 15,0 پايىزى ەكەن. بيىل وبلىس ديقاندارى 230 مىڭ گەكتار جەردەن ماساقتى ءدان­دى داقىل جينادى. جالپى ءتۇسىم 377,0 مىڭ توننانى قۇرا­عان. ونىمدىلىك وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 15,5  پايىزعا ارتىپتى. ياعني, ءار گەكتاردان 16,4 تسەنتنەردەن ءونىم الىنعان. اۋىل شارۋاشىلىعى سالا­سىن­داعى نەگىزى باعىتتاردىڭ ءبىرى – جوعارى رەنتابەلدى داقىل­داردى ەگۋ كولەمىن ۇلعايتۋ بولىپ تابىلادى. بيىل وبلىستا قانت قىزىلشاسىنىڭ كولەمى 7,0 مىڭ گەكتاردى قۇراپ وتىر. بۇل ونىڭ سوڭعى ەكى جىلدا 10 ەسەگە دەيىن ۇلعايعانىن كورسەتەدى. دە­گەن­مەن الداعى ءتورت جىلدا قى­زىل­­شا القاپتارىن 12 مىڭ گەك­تار­عا دەيىن كوبەيتۋ جوسپارلانۋدا. اعىمداعى جىلى وڭىردەگى مايلى داقىلدار القاپتارى 14,0  پايىزعا, كوكونىستەر 8,5 پايىزعا جانە كارتوپ القابى 25,0 پايىز­عا ارتقان. جاڭا وتىرعىزىلعان جەمىس-جيدەكتەر مەن جۇزىمدىك­تەر كولەمى 3,0 مىڭ گەكتارعا جۋىقتاپتى. ەگەر جەمىس ەگۋ جۇمىستارى وسى باعىتتا جالعا­ساتىن بولسا, الداعى ءۇش جىلدا وبلىستى وسى ونىمدەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك تۋادى, دەيدى وبلىس اگروونەر­كاسىپ كەشەنى ماماندارى. وبلىستا جىلىجاي سالۋ جۇ­مىستارى دا  قارقىندى جۇرگىزى­لۋدە. اعىمداعى جىلى ولاردىڭ سانى 304-كە  جەتىپتى. اۋىلشا­رۋاشىلىق ماماندارى تاعى 100 جىلىجاي سالىنباق دەيدى. «نەگە؟» دەگەن ساۋالعا ولار: «ءبىزدىڭ جىلىجايلاردان جينالاتىن ءونىم ءالى دە بولسا وبلىس تۇرعىن­دارىنىڭ كوكونىسكە دەگەن ماۋ­سىمارالىق سۇرانىسىن تولىق جابۋعا جەتپەيدى. سوعان بايلا­نىستى, جىل سايىن قىستىڭ سوڭىندا جەمىستەر مەن كوكونىس­تەرگە باعانىڭ ءوسۋى بايقالادى. سوندىقتان, بىزگە جىلىجايلار مەن ودان جينالعان مول ءونىمدى ۇزاق مەرزىمگە ساقتاۋ كەرەك. قا­زىر ءبىز ونىمدەردى ساقتاۋ ينفرا­قۇرىلىمىن قالپىنا كەلتىرۋگە, قولدانىستاعى كوك­ونىس قويمالا­رىن ءجون­دەۋگە جانە جاڭالارىن سالۋعا كىرىستىك», دەيدى. دەسە دەگەندەي, بۇگىندە وب­لىستا سىيىمدىلىعى 60 مىڭ توننا بولاتىن 60 كوكونىس قويماسى بار. بىراق ولار­دىڭ باسىم بولىگىنە اعىم­داعى جوندەۋ جۇ­مىستارىن جۇرگىزۋ قاجەتتىگى سەزىلۋدە. سوندىقتان «تاراز» الەۋ­مەت­تىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى سىيىم­­دىلىعى 5 مىڭ توننا بو­لاتىن جەمىس-كوكونىس قوي­ماسى­نىڭ قۇرى­لىسىن باستاپتى. ونىڭ قۇرىلىس جۇمىسى بۇگىندە اياقتالۋعا جا­قىن. وبلىستا ازىق-ت ۇلىك قورىن تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جاقىندا ول بيىلعى ونىمدەردى قابىلداي باستايدى. ءوڭىر ديحاندارى ءۇشىن ماڭىز­دى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – سۋ تاپشىلىعى. بۇل وبلىس تۇرعىن­دارىن قاي كەزدە دە تولعاندى­رىپ وتىرعان ماسەلە. سوندىق­تان سۋ تاپشىلىعىنان قۇتىلۋ­دىڭ ءبىر جولى تامشىلاتىپ ءجا­نە جاڭبىر­لاتىپ سۋارۋ, نولدىك جانە ميني­مال­دى تەحنولوگيا­لار­دى قولدانۋ دەيدى عالىمدار. ازعانتاي ىلعال­دى سوندا عانا ۇتىمدى پايدا­لانۋعا بولادى ەكەن. سوندىقتان بيىل 1400  گەكتار القاپ تامشى­لاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىمەن قام­تىلىپتى. ال ىلعال ساقتاۋ تەح­نولوگياسى (نولدىك جانە ميني­مالدى تەحنولوگيا دەگەنىمىز وسى) 17 مىڭ گەكتار القاپقا ەنگىزىلگەن. اعىن سۋدىڭ كوبىسى ارىق بويىندا, ياعني «جول-جونەكەي» ىسىراپ بولا­­تىن­دىقتان 165 شاقىرىم كانال, 52 سۋ شارۋاشىلىعى جۇيە­سى مەن سۋ قۇرىلىمدارىن اعىم­داعى جوندەۋدەن وتكىزۋگە وبلىستىق بيۋد­­جەتتەن 311,0 ملن. تەڭگە قار­جى ءبولىنىپتى. بۇگىنگى تاڭدا 28 نى­ساندا جوندەۋ جۇمىستارى اياق­تال­عان. قالعانى قاراشا ايى­نىڭ سوڭى­نا دەيىن اياقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بەرىلگەن 1,0 ملرد. تەڭگەگە جۋىق قار­جىعا جۋالى اۋدانىنداعى «تەرىس-اششىبۇلاق» سۋ قويماسى, قورداي اۋدانىنداعى «قاقپاتاس» سۋ قوي­ماسى, شۋ اۋدانىنداعى «سول جاعا­لاۋ» ماگيسترالدى كا­نا­لى, جامبىل اۋدانىنداعى «رايس», «تالاس-اسا» ماگيسترال­دى كانالدارى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپ جاتىر. ال سۋ شارۋا­شىلىعى جۇيەلەرى نىساندا­رى­نىڭ اعىمدى جوندەۋ جۇمىستا­رىن جالعاستىرۋعا الداعى ەكى جىل­دا 713,0 ملن. تەڭگە بولىنبەك. وب­لىس اگرو­ونەركاسىپ سالاسىنىڭ باس­شى­لارى ديحان-كاسىپكەرلەردىڭ سۋ جەتكىزىپ بەرۋگە دەگەن سۇرانىس­تا­رىن وسى­لايشا بىرتىندەپ شەشپەكشى. وبلىس اۋىل شارۋاشىلىعى باس­قارماسىنىڭ الدىندا ەگىنشىلىكتى دامىتۋمەن بىرگە اگرارلىق سالادا ماشينا-تراكتور پاركىن جاڭارتۋ پروبلەماسى دا تۇر. بيىل جىل باسىنان بەرى جالپى قۇنى 2,5 ملرد. تەڭگەنى قۇرايتىن 232 جاڭا تەحنيكا الىنىپتى. جالپى, جاڭا تەحنولو­گيالاردى كەڭىنەن ەندىرۋگە, ءونىمدى­لىگى جوعارى اۋىلشارۋا­شىلىق تەح­نيكاسىن ساتىپ الۋعا تەك ءىرى شارۋاشىلىقتاردىڭ عانا كۇشى جەتەتىنى بەلگىلى. الايدا, ون­داي باي شارۋاشىلىقتاردىڭ قا­تارى از. سوندىقتان, اۋدان اكىم­دەرى اگروقۇ­رىلىمداردى بىرىكتىرۋ جانە ىرىلەندىرۋ جۇمىس­تارىن نازاردا ۇستاۋى قاجەت سياقتى. وبلىستا مال باسىنىڭ ءوسىپ, ەت, ءسۇت, ءجۇن جانە جۇمىرتقا ءون­دىرۋدىڭ ۇلعايا ءتۇسۋى قۋانتادى. اسىل تۇقىم­دى مال شارۋاشى­لىق­تارىنىڭ سانى دا ارتا ءتۇستى. بيىل 3 شارۋاشىلىق اسىل تۇ­قىمدى مال شارۋاشىلىعى مارتە­بەسىن الىپتى. سونىڭ ءناتي­جە­­سىندە, وڭىردە اسىل تۇقىمدى مال­دىڭ ۇلەس سالماعى كوبەيە تۇسۋدە. «سىباعا» باعدارلاماسىنان دا قۇر قالىپ جاتقاندار جوق ەكەن. مالساق جاندارعا ارنالعان باعدار­لا­ما اياسىندا ءىرى قارا مال ساتىپ الۋ ءۇشىن نەسيە الۋعا 633,0 ملن. تەڭگەگە 82 تاپ­سىرىس ماقۇلدانعان. جىل باسى­نان بەرى وسى باعدارلاما بويىن­شا 79 شا­رۋا­شىلىق سۋبەك­تى­­لەرىنىڭ تاپسى­رىس­تارى قابىلدا­نىپتى. ءسويتىپ ولارعا ءىرى قارا مال ساتىپ الۋ ءۇشىن بارلىعى 598,0 ملن. تەڭگە نەسيە بەرىلگەن. بيىل وبلىستىڭ الداعى ءتورت جىلعا ارنالعان ەت باعىتىنداعى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باع­دارلاماسى بەكىتىلدى. وسى باعدار­لاما بويىنشا ءىرى قارا مال سانى, ونىڭ ىشىندە, ەت باعى­تىنداعى مال باسى مەن سيىر ەتى ەكسپور­تىنىڭ كولەمى ارتا تۇسپەك. اۋىل شارۋا­شى­لىعى ءوندىرىسىنىڭ ارتۋى­مەن قا­تار ونى قايتا وڭدەۋ سالا­سى دا قار­قىندى دامۋدا. جىل باسىنان بەرى اۋىلشارۋا­شىلىق ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ كاسىپ­ورىن­دارى مەن تسەحتارى ارقىلى 22,0 ملرد. تەڭگەنىڭ ءونىم­دەرى وندىرىلگەن. بۇل وتكەن جىل­دىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىر­عاندا 1,9 ەسەگە ارتىق. وتكەننىڭ ولشەمى جاڭاعا شەك بولمايدى ەكەن. بۇل ءبىزدىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ وتكەنىن سارالاپ, الداعى جوسپارلارىن ەلەكتەن وتكىزگەندە تۇيگەن ويىمىز. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. جامبىل وبلىسى.