ايماقتار • 09 ماۋسىم, 2017

ايتۋلى وقيعاعا ايرىقشا قۇرمەت

327 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقتىڭ ايبىنى الەم الدىندا تاعى ءبىر اسقاقتايتىن كۇن تۋدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساليقالى ساياساتى بۇل جولى دا ابىروي جولىنا باستادى. بۇل كۇنى اسقاق رۋح, شالقار شابىت ايبىندى استانا تورىندە سالتانات قۇرىپ, ءسانىمىزدى كەلتىرەرى انىق.

ايتۋلى وقيعاعا ايرىقشا قۇرمەت

ءدۇيىم دۇنيە نازارىن سالىپ وتىرعان ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى ۇلت ابىرويىن تاعى ءبىر اسقاقتاتىپ, مارتەبەسىن كوتەرەتىن مادەني ماڭىزدى شارا بولعالى تۇر. ال ايتۋلى كورمەگە كەلىپ قاتىساتىن مارتەبەلى مەيمانداردى, قادىرمەندى قوناقتاردى قازاق حالقىنىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان باي تاريحى, كونە شەجىرەسى قىزىقتىراتىنى داۋسىز. شىن مانىندە حالقىمىزدىڭ ايبىنى مەن رۋحى وسى كۇنى سالتانات قۇرىپ, شارىقتاي تۇسپەك. بۇل تەك استانا ءۇشىن عانا ەمەس, وڭىرلەر ءۇشىن دە مەرەكەمەن قاتار, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. قازاق دالاسىنىڭ ەشقاشان قايتالانبايتىن, ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن قاسيەتى دە وسى كۇنى كورمە تورىنەن ورىن الادى.

ەكسپو-2017 كورمەسىنە مامىر ايىندا اۋليەاتا وڭىرىنەن « ۇلى جىبەك جولى. كونە تارازدان اسقاق استاناعا تارتۋ» اتتى كەرۋەن جولعا شىققان بولاتىن. اي بويى الىس جولدى باعىندىرىپ, استانا تورىنە جاياۋ جەتۋدى ماقسات ەت­كەن كەرۋەن قازىرگى ۋاقىتتا مەر­كى اۋدانىنا كەلىپ جەتتى. باي­زاق جەرىن باسىپ, قۇلان قىر­قاسىنان اسىپ ءوتىپ, جەردىڭ كوركى اتانعان مەركىگە كەلگەن كە­رۋەندى مەركىلىكتەر قۋانا قارسى الدى. اۋداندا قازاق­تىڭ سالت-داس­تۇر­لەرىنە وراي قىمىز­مۇ­رىن­دىق, اسىق اتۋ سياقتى ۇلتتىق ويىن­دار ۇيىمداستىرىلىپ, كە­رۋە­ن كوپ­شىلىك كوزايىمىنا اي­نالدى.

ايتۋلى كورمەگە ايرىقشا قۇر­مەت كورسەتۋ مىندەت. بۇل تۇرعىدا ەكسپو- 2017 كورمەسىنە جام­بىل وبلىسىنىڭ دا ازىرلەپ وتىر­عان وزىندىك سىيى بار. وبلىس بۇل تۇر­عىدا اسىرەسە مادەني ءىس-شارا­لارعا باسىمدىق بەرىپ, الەمگە قازاق مادەنيەتى مەن ونەرىن تانىتۋ­دى كوزدەپ وتىر. «اعىمداعى جىلدىڭ 26 جانە 30 شىلدەسى ارالى­عىندا ەكسپو-2017 حالىق­ارالىق كورمەسى اياسىندا استانا قالاسىندا جامبىل وبلىسى­نىڭ مادەنيەت كۇندەرى وتەتىن بولادى. اۋليەاتالىقتار اۋەلى ەكسپو اۋماعىنداعى «امفي­تەاتردا» مادەني-كوپشىلىك ءىس-شارالارىن وتكىزسە, قالعان كۇن­دەرى قالالىق «قازانات» يپپو­درومىنىڭ اۋماعىنان سالىناتىن «ەتنو­اۋىلدا» ءىس-شارالار ۇيىم­داس­تىرىلادى. مۇندا كۇنى بويى شەبەرلەر اۋىلى, شەبەرلەردىڭ تۋىندىلارىن ساتۋعا ارنالعان «شىعىس بازارى» ورىن الىپ, تەاتر­لاندىرىلعان قويىلىمدار, كونتسەرت­تەر مەن ۇلتتىق سپورت ويىن­دارى وتەدى. ماقساتىمىز – حالقى­مىزدىڭ باي مادەنيەتى مەن تاعى­لىمدى تاريحىن كورمە كەزە­ڭىن­ الەم ازاماتتارىنا ناسي­حات­تاۋ», دەيدى وبلىستىق مادە­نيەت, ارحيۆتەر جانە قۇجاتتاما باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى دۇيسەنالى بىقىباەۆ.

جامبىل وبلىسى عاسىرلار بويى ساقتالعان تاريحىمەن تانى­مال ءوڭىر. تاراز قالاسىنىڭ وزىندە كونە زامانداردان بۇگىنگى كۇنگە جەتكەن جۇزدەگەن تاريحي ەسكەرت­كىشتەر بار. تالاي تىلسىمدى ىشىنە بۇگىپ تۇرعان قاراحان, تەكتۇرماس, ءداۋىتباي كەسەنەلەرى, قالي ءجۇنىس مونشاسى, ورتاعاسىرلىق جەراس­تى مەشىتى سياقتى قاداۋ-قاداۋ قاسيەتتى ورىندارىمىز دا وتاندىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا ايرىقشا سەرپىن بەرەدى. ءاربىر كىرپىشىنەن تاريح توگىلىپ, تۇڭعيىعىنان قوبىز سارىنى ەستىلىپ تۇراتىنداي اسەر ەتەتىن كونە جادىگەرلەردىڭ ءبارى دە كەلگەندەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىنى ءسوزسىز. شاھار باسشىسى رۇستەم داۋلەت ەكسپو- 2017 كورمەسىن تاماشالاۋ ءۇشىن قازاق جەرىنە ات باسىن بۇرعان شەتەلدىك ازاماتتاردىڭ اۋليەاتا وڭىرىنە دە جولى تۇسكەن جاعدايدا, وعان قالانىڭ تولىقتاي دايىن ەكەنىن ايتتى. «تاۋەلسىز قا­زاق ەلىنىڭ تاريحىنداعى ايتۋلى كەزەڭنىڭ ءبارىمىز ءۇشىن ورنى بولەك. قالامىزدان جىل سايىن ساۋلەتتى عيماراتتار بوي كوتەرىپ, بارشامىزعا ورتاق قىزمەت كور­سەتىپ كەلەدى. دوستىق ءۇيىنىڭ بوي كوتەرۋى, «ەجەلگى تاراز» مۋ­زەيىنىڭ سالىنۋى مەن باقىلاۋ مۇ­ناراسىنىڭ اشىلۋى دا شاھار تاريحىنداعى ايرىقشا وقيعا. ەندى كەلگەن قوناقتاردىڭ كونە تاراز قالاسىنداعى قاراحان, تەك­تۇرماس كەسەنەلەرى مەن وبلىس اۋماعىنداعى اقىرتاس, ايشا ءبيبى كەشەندەرىن كورىپ, تاماشالاۋىنا تولىق مۇمكىندىگى بار. بۇدان بولەك, شاھاردىڭ سەرۆيستىك قىزمەتى دە بارلىق تالاپتارعا ساي جاساقتالعان. قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى دە باستى نازاردا», دەدى اكىم.

شىنىندا دا ەكسپو كور­مەسى تاريحىمىزدى تانىتۋعا, مۇم­كىندىگىمىزدى كورسەتۋگە ار­نال­عان الاڭ. سونىمەن قا­تار, تاراز قالاسى شاھار تاري­حىنا ارنالعان بەينەفيلمدەر كورسەتىپ, وڭىردەگى تاريحي جادىگەرلەر جايىندا فوتو-بەينە ونىمدەرىن تارتۋ ەتپەك. ال وسىدان التى جىل بۇرىن «ەجەلگى تاراز» قالاشىعىنان XVIII جانە حح عاسىرلار ارالىعىنا جاتاتىن كونە شىراعداندار تا­بىلعان بولاتىن. «ەجەلگى تاراز ەسكەرت­كىشتەرى» تاريحي-مادەني قو­رىق-مۇراجايىنىڭ قىزمەتكەرى الماس مۇحتاروۆتىڭ ايتۋىنشا, ەكسپو-2017 كورمەسىنىڭ مادەني ءىس-شارالارعا ارنالعان زالىندا «بولاشاق ەنەرگياسىنىڭ ارعى تەگى – شىراعداندار شەرۋى» اتتى كولەمدى ەكسپوزيتسيا قۇرىلىپ, ءبىر اي بويى كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتەدى.

جامبىلدىقتار ەكسپو كور­مەسىنە اتسالىسۋعا جانە تا­ما­شالاۋعا دايىن. سونداي-اق, وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, كور­مەگە سوعىس ارداگەرلەرى, التى جاسقا دەيىنگى بالالار, جە­تىم بالالار, بارلىق توپتاعى مۇگە­دەكتەر دە تەگىن كىرگىزىلەتىن بولا­دى. ستۋدەنتتەر, مەكتەپ وقۋشىلارى, زەينەتكەرلەر, كوپ بالالى انالار 50 پايىز جەڭىلدىكتى بيلەتتەرمەن قام­تاماسىز ەتىلگەن. بۇدان وزگە دە ماسەلەلەر جونىندە باسقارما باس­شىسى قارلىعاش ارالبەكوۆا ايتىپ بەردى. «تاسىمالمەن قام­تاماسىز ەتۋ ماقساتىندا  «تاراز-استانا» باعىتى بويىنشا اپتاسىنا 10 ۇشاق استانا قالاسىنا قاتىنايتىن بولادى. تەمىر جول تاسىمالى بويىنشا 7 پلاتسكارت, 6 كۋپە ۆاگوندارى بار تاراز – استانا – تاراز باعىتى بويىنشا جولاۋشىلار پويىزى ىسكە قوسىلادى. اۆتوموبيل تاسىمالىمەن «Dim Dimich & Company» جشس قىزمەت كورسەتەدى. سونى­مەن قاتار, «پروفسويۋز تۋريست» جشس-ءى  50 ورىندىق 3 اۆتو­بۋسپەن 2, 3 كۇندىك تۋرلار ۇيىم­داستىرادى. ەكسپو كورمەسى وت­كىزىلۋى كەزەڭىندە استاناداعى ەكسپو اپارتامەنتتەرى,  قوناق ۇيلەر, حوستەلدەرمەن وبلىس تۇر­عىندارىن قابىلداۋ بويىن­شا «Baiterek Travel Center» جشس جانە «كوچەۆنيك» جشس كەلىسىم­شارتتارعا قول قويىلدى», دەدى قارلىعاش امىرقىزى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, ەكسپو كورمەسى ءىس-شارالارىنىڭ جوعارى دارەجەدە وتۋىنە اتسالىسۋ ماقساتىندا وبلىستان 100 ەرىكتىلەر دايىندالعان. سونداي-اق, 40 ازامات اعىلشىن كۋرستارىنا قاتىسۋدا. ال تەمىر جول كولىگى ارقىلى استانا قالاسىنا جەتۋى مەن كەرى قايتۋىنا قاجەتتى 3 ميلليون 600 مىڭ تەڭگە بولىنگەن.

ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنە جامبىل وبلىسىنان 100 مىڭ ادام قاتىسۋى كەرەك دەپ جوسپارلانسا, بۇگىنگى كۇنگە 64 516 بيلەت ساتىلعان. بۇل جۇمىستار الداعى ۋاقىتتاردا جالعاسىن تاباتىن بولادى دەيدى ءتيىستى ماماندار.

ايتۋلى كورمە ۇلتىمىزدىڭ تاريحىن وزگەلەرگە تانىتىپ قانا قويماي, ەلىمىز تۋرالى ەرەكشە پىكىر قالىپتاستىراتىن دا مۇمكىندىككە يە بولادى. استانا تورىندە اسقاقتاعان ابىروي مەن بيىكتەگەن بەدەل ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتىڭ, ۇلتتىڭ, مەملەكەتتىڭ مارتەبەسى بولىپ تابىلماق.

حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار