29 قىركۇيەك، 2011

ەلدىڭ ەرەن ەڭسەسى ەلوردادا

182 رەت كورسەتىلدى
استانادا وڭتۇستىك قازاقستان، قىزىلوردا، قوستاناي وبلىستارىنىڭ كۇندەرى وتۋدە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كورەگەن ساياساتى ارقاسىندا ەلىمىز تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات بولىپ ەسەپتەلەتىن 20 جىلدا عارىشتىق دامۋ جولىنان ءوتتى. ەلباسى ءوزىنىڭ جارلىعىمەن 2011 جىلدى تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى دەپ جاريالاعانى دا وسى ۇلى ماقسات مۇددەسىنەن تۋعاندىعى ايقىن. الداعى ۇلى مەرەكەگە وراي، مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ارنايى مەملەكەتتىك كوميسيا قۇرىلىپ، مەرەكەنىڭ جالپىۇلتتىق جوسپارى بەكىتىلگەندىگى بەلگىلى. سوعان سايكەس، ەلىمىزدىڭ باس قالاسىندا بارلىق وبلىستاردىڭ كۇندەرىن وتكىزۋ شاراسى بەلگىلەنگەن بولاتىن. بۇدان بۇرىن استانادا اتىراۋ، جامبىل، شىعىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ مادەني كۇندەرى ءوتتى. مىنە، كەشە وسى ءداستۇر اياسىندا قىزىلوردا، وڭتۇستىك قازاقستان جانە قوستاناي وبلىستارىنىڭ كۇندەرى باستالدى. تومەندە اتالعان وبلىستاردىڭ باس قالامىزدا ءوتىپ جاتقان كۇندەرىنەن ماقالالار توپتاماسىن جاريالاپ وتىرمىز. سىردىڭ سىيى اق كۇرىشتىڭ وتانى، سىرلى دا جىرلى سىر وڭىرىنەن شىق­قان ۇلكەن كوش 27 قىركۇيەكتە استانا قالاسىنا اتباسىن تىرەدى. جاعا­لا­ۋىنا تاريح تۇنعان قوس داريا سىرداريا مەن ءامۋ­داريانىڭ قۇ­نا­رىن تەل ەمگەن ەجەلگى سىر توپىراعىندا ونگەن اۋىلشارۋا­شىلىق ونىمدەرىن باس قالامىز­دىڭ تۇرعىندارىنا تارتۋ ەتۋ ءۇشىن قى­زىل­وردادان اتتانعان كوشتىڭ قومى مەن قورجىنى تولى ەدى. ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىر­ماسى­مەن تاۋەل­سىز­دىكتىڭ 20 جىل­دى­عىنا بايلا­نىستى جاسالعان جالپىۇلت­تىق جوسپارعا سايكەس بەكىتىلگەن شارالار شەڭبەرىندە استانا قالا­سىندا باستالعان قىزىلوردا وب­لىسىنىڭ مادەني كۇندەرى شەڭ­بەرىندەگى جارمەڭكە اۋەزدى ءان، كۇمبىرلەگەن كۇيمەن ءورىلدى. 28-29 قىركۇيەكتە استانا قا­لاسىنداعى «دۋمان» ويىن-ساۋىق ورتالىعى الاڭىنداعى سىر ءوڭىرىنىڭ اۋىلشارۋاشى­لىق ونىمدەرى جارمەڭكەسى شىنايى مەرەكەلىك رۋحتا باستالدى. ءجار­مەڭكە بارىسىندا ۇلتتىق ءور­نەك­پەن بەزەندىرىلگەن كيىز ۇيلەر ماڭايىن­دا ورنالاسقان ونەر ساح­ناسىندا مىڭ بۇرالعان بي مەن كۇمبىرلەگەن كۇي اسقاقتاپ تۇردى. قىزىلوردا وبلى­سىنىڭ اكىمدىگى جارمەڭكەگە كەلۋشىلەرگە جانە قالا قوناقتا­رىنا با­رىنشا قىز­مەت كور­سەتىپ، كوپشى­لىكتىڭ كوڭىلى­نەن شىعاتىن تاماق­تاندىرۋ ورنىنا دەيىن ۇيىمداس­تىرىپتى. جارمەڭكە ءوتىپ جاتقان الاڭدا ءوڭىر ەكونومي­كاسى جەتىستىكتەرىن كورسەتەتىن قى­زىلور­دا وبلى­سى­­نىڭ كارتاسى بەينەلەنگەن ماكەت كەلۋشىلەردىڭ نازارىن بىردەن ءوزى­نە اۋداردى. قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەل تاۋەل­سىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا وراي ۇيىم­داستىرعان جارمەڭكە­سىن­دە ءوڭىر برەندى بولىپ تانى­لاتىن «سىر مارجانى» كۇرىشىنىڭ نەشە سورتى سورەلەردەن ورىن تاۋىپتى. وبلىستىڭ اۋىل­شارۋا­شىلىق قۇ­رى­­لىم­­دارى وسى شارا شەڭبەرىندە استانا قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا 60 توننادان استام اقتالعان كۇرىش ونىمدەرىن اكە­لىپتى. سونىمەن بىرگە، رەسپۋبليكا تۇتىنۋ­شىلارىن بىلاي قويعاندا، ەۋروپا جانە ازيا ەلدەرىندە ەرەكشە قىزى­عۋشىلىق تا­نىتىپ وتىرعان ارال تەڭىزى بالىق­تارى­نىڭ نەشە ءتۇرى ورىن العان. ارال بالىقشىلارى استانا تۇر­عىن­­دارىنا جالپى كولەمى  30 توننا بالىق ونىمدەرىن جەتكىزگەن. ساۋدا سورەلەرىندە ساۋداعا سالىنعان ارال تەڭىزىنىڭ اتاقتى بالىقتارى كامبالا مەن ءدوڭماڭدايدان باسقا، سازان، كوكسەركە، تابان، اقمارقا سياقتى بالىق تۇرلەرىن تابۋعا بولادى. ءجار­مەڭكەنىڭ ساۋدا سورە­لەرىنە سىر بو­يىنىڭ اۋزىڭنان ءدامى كەتپەس 200 توننادان استام شىرىنى بال قاۋىنى مەن قار­بىزى قويىلىپتى. ەلىمىزدىڭ باس قالا­سىنىڭ تۇر­عىن­دارىن بەيجاي قال­دىر­ماعان قىزىل­وردا وبلىسى ءجار­مەڭكەسى ءوتىپ جاتقان الاڭعا وبلىس اكىمى بولاتبەك قۋان­دىقوۆ كەلىپ، وسى كۇنگى شارالاردى ناسيحاتتاپ ءجۇر­گەن اس­تانالىق جۋرناليستەر ءۇشىن شاعىن بريفينگ ۇيىمد­اس­تىردى. «قازاق­ستان رەس­پۋب­لي­كا­سى تاۋەل­سىز­دىگىنىڭ 20 جىلدىعى قار­سا­ڭىندا اتقارىلار شارالار شەڭ­بەرىندە قىزىلوردا وبلىسى­نىڭ ءىس-شارالارى دا اي­قىندالعان. ءبىز وسى مەرەكەگە وراي «دۋمان» ويىن-ساۋىق ور­تالى­عى­نىڭ الا­ڭىن­دا جارمەڭكە وتكىزۋ­دەمىز. بۇل ءجار­مەڭ­كەگە وبلىس­تان 400 توننادان استام ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى اكە­لىندى. ونىڭ ىشىندە، ارال وڭىرىنەن 37 توننا بالىق، 170 توننا باقشا ونىمدەرى، ەت ونىمدەرى جانە باسقا دا اۋىل­شا­رۋاشىلىق تاۋارلارى بار. ءبىزدىڭ باستى ماق­ساتىمىز – وسى اكەلگەن ءونىم­دەرى­مىزدى ەلوردا تۇرعىن­دارى ءۇشىن ءتيىمدى باعامەن ساتىپ، حالىققا بارىنشا جاعداي جاساۋ. جارمەڭ­كە اياسىندا ءبىزدىڭ سىر ەلىنىڭ ونەر­پازدارى، ونىڭ ىشىندە، بايقوڭىر ايلاعىنىڭ ونەر­تاپ­قىش­تارى دا ءوز جەتىستىكتەرىن پاش ەتەتىن بولادى»، دەدى  جۋرناليستەرمەن جۇزدەسۋىندە وب­لىس باسشىسى. * * * وڭتۇستىكتەن جەتكەن ءونىم ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن ەل مەرەيى ءۇشىن ەرەكشە مەرەكە رەتىندە اتاپ ءوتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەيلى مەرەكەسى قارساڭىندا بەلگىلەنگەن شارالار شەڭبەرىندە استانا قالاسىندا وبلىستاردىڭ مادەني كۇندەرىن وتكىزۋ داستۇرگە اينالىپ كەلەدى.  مىنە، وسى شارا اياسىندا ءبىز دە سوناۋ شىرايلى شىمكەنت، اتاقتى قازىعۇرت وڭىرىنەن ەلورداعا اتباسىن بۇرعان ەدىك. مەن وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «جاڭا بازار» اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى بولىپ ەڭبەك ەتەمىن. «جاڭا بازار» اۋىلدىق وكرۋگىندە نەگىزىنەن جەر باپتاپ، مال وسىرەتىن 12 مىڭ حالىق مەكەن ەتەدى. اۋىلدىق وكرۋگىمىزدە 608 شارۋا قوجالىعى جانە 19 وندىرىستىك كووپەراتيۆ جۇمىس ىستەيدى. وسى اۋىل­شارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ ىشىندە 270 شارۋا قوجالىعى مەن 7 وندىرىستىك كووپەراتيۆ مال بورداقىلاۋ جۇمىسىمەن اينالىسادى. وكرۋگ بويىنشا قۇرىلعان اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىندا بۇگىنگى تاڭدا 5700 ءىرى قارا مال بورداقى الاڭىنا قويىلعان. سونىمەن بىرگە 27800 اقتىلى قوي وسىرىلەدى. وتكەن جىلى  اۋدان اكىمىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن باسقا وڭىرلەردەن مىڭداعان كۇركەتاۋىق بالاپانىن ساتىپ الىپ، تىلەك بىلدىرگەن شارۋا قوجالىقتارىنا 100-500-گە دەيىن بالاپاندار ءبولىپ بەردىك. قازىر بۇل قۇستىڭ ءونىمى دە ەل يگىلىگىنە اسىپ جاتىر. وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ حالقى نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشى­لىعىمەن اينالىسادى عوي. سوناۋ 90-شى جىلداردىڭ ءولارا كەزەڭىندە اۋىل ەڭبەككەرلەرى ءۇشىن كۇردەلى جاعداي قالىپتاسقانى بەلگىلى. بىراق مەملەكەت باسشىسىنىڭ سارا سايا­ساتىنىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى جىلدارى اۋىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ ەڭبەگى دە جانا باستادى. بۇل ورايدا ەلباسىنىڭ تىكەلەي باستاما­سىمەن جۇزەگە اسىرىلعان «اۋىل جىلدارى» اتتى ۇشجىلدىقتىڭ ىقپالى مەن وڭ جەتىستىكتەرى ايتارلىقتاي بولدى. سونىڭ ارقاسىندا بۇگىندە اۋىل ەڭسە كوتەرىپ، وكرۋگىمىزدەگى شارۋا قوجالىق­تارى اتقارعان جۇمىسىنىڭ جەمىسىن كورە باستادى. استانا قالاسىندا ءوتىپ جاتقان وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى كۇندەرى اياسىنداعى جارمەڭكەگە ءبىز 4 توننا ءىرى قارا مال، 1 توننا قوي ەتىن اكەلدىك. ايتۋلى مەرەكەگە ارنالعان وسى جارمەڭكەدەن «جاڭا بازار» اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى 9 ەلدى مەكەندەگى بىردە-ءبىر شارۋا قوجىلىعى قاعىس قالعان جوق. جاڭابازارلىقتار استانا قالاسىندا وتەتىن وسى جارمەڭكەگە 10 توننا كارتوپ، 10 توننا پياز، 7 توننا كىرىققابات، 4 توننا قيار جانە 4 توننا قىزاناق اكەلدى. ءوڭىر  نامىسى سىنعا تۇسەتىن وسى بۇقارالىق شاراعا «بايتۇگەل» وك جەتەكشىسى سەيىتقالي ساپار-اليەۆ، «جاراس» شق جانە «سەيدالى» شق-نىڭ باسشىلارى سىرىم ەرتاەۆ، جۇمان ەلەمەسوۆتەر ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتتى. نۇرلىباي ەگەمقۇلوۆ، «جاڭا بازار» اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى. * * * قارماقشىلىقتار قارىمى ەل تىلەگى ەگىن ۇستىنە اۋعان بيىلعى قوڭىر كۇزدە سىر بويىنىڭ ديقاندارى اق مارجان كۇرىشتەن بىتىك ءونىم الدى. بۇل قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى تويلاناتىن جىلعا تارتقان تارتۋى دەسەك تە بولادى. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى، ەلىمىزدە وندىرىلەتىن كۇرىشتىڭ 90  پايىزى قىزىلوردا وبلىسىندا وسەدى. 2011 جىلى سىر مارجانىنىڭ ەگىس كولەمى وبلىسىمىزدا 77،4 گەكتارعا جەتكىزىلدى. 2010 جىلى وبلىسىمىزدا ەڭ جوعارى ءونىم الىنىپ، كۇرىش القابىنىڭ ءار گەكتارىنان ورتاشا ەسەپپەن 46،8 تسەنتنەردەن ءونىم جينالىپ، وبلىس بويىنشا 316،5 مىڭ توننا كۇرىش سالىسى جينالعان بولاتىن. بيىلعى مەرەكەلى جىلى بۇل كورسەتكىش ەسەلەنەدى. باسقاسىن بىلاي قويعاندا، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعى تويلاناتىن جىلى وبلىسىمىزدا 23 اسىل تۇقىمدى مال وسىرەتىن شارۋاشىلىق، ونىڭ ىشىندە، 5 ءىرى قارا، 7 قوي، 5 جىلقى جانە 6 تۇيە وسىرۋمەن اينالىساتىن شارۋاشىلىقتار اشىلدى. بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجى ەسەبىنەن وبلىسىمىزعا 1000 باس ءىرى قارا، 4185 قوي، 500 جىلقى، 80 تۇيە ليزينگكە بەرىلىپ، 29 فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار ۇيىمداستىرىلدى. قازىر وڭىردەگى ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ باسى 1990 جىلدىڭ دەڭگەيىنە جەتتى. مىنە، وسى جەتىستىكتەردە ءبىزدىڭ قارماقشى اۋدانىنىڭ ەڭبەك­كەر­لەرىنىڭ دە ۇلەسى ەرەكشە. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ تىكەلەي باسشىلىعىمەن ءىس جۇزىنە اسىرىلىپ جاتقان يندۋستريالدىق دامۋ باعدارلاماسى شەڭبەرىندە دە اۋدانىمىزدا اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى ىستەر بارشىلىق. ماسەلەن، وسى باعدارلاما شەڭبەرىندە اۋدانىمىزدا «دورستروي» جشس-ءنىڭ جالپى قۇنى 220 ميلليون تەڭگە تۇراتىن «قورقىت اتا زيارات ەتۋشىلەر ورتالىعى كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى» جوباسى جۇزەگە اسىرىلدى. اۋدان ەڭبەككەرلەرىنىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى تويلاناتىن مەرەكەلى جىلعا تارتۋى قوماقتى. اۋدان ەڭبەككەرلەرى باس قالامىزدا وتەتىن جارمەڭكەگە 30 توننادان استام ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن اكەلدى. ونىڭ ىشىندە 10 توننا كۇرىش، 5 توننا قاۋىن، 5 توننا قاربىز، 2 توننا اسقاباق، 5 توننا كارتوپ، 2 توننا قىزاناق جانە باسقا ەگىس ونىمدەرى بار. اۋدانىمىزداعى 8 اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرى وسى ءجار­مەڭكەگە 2 توننادان استام ەت اكەلۋگە مۇرىندىق بولدى. ونىڭ ىشىندە بۇل جارمەڭكەگە ونىمدەرىن جىبەرمەگەن شارۋا قوجالىعى جوق دەسە دە بولادى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى شەڭبەرىندە وتكىزىلىپ جاتقان بۇل شارالارعا شىن ريزالىق سەزىمدەمىز. ەلباسىمىزدىڭ سارا باسشىلى­عىمەن جەتىستىكتەن جەتىستىكتەرگە جەتە بەرەيىك. ەرلان قاليەۆ، «قارماقشى» اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى. * * * تابىسىمىز باياندى، تارتۋىمىز تولىمدى «جاڭا بازار» اۋىلدىق وكرۋگىنە كورشىلەس ورنالاسقان، ياعني  ەلىمىز ارالاس، قويىمىز قورالاس قونىس­تانعان «كوكىبەل» اۋىلدىق وكرۋ­گىنىڭ ەڭبەككەرلەرى دە بۇگىنگى جارمەڭكەدەن قالىس قالعان جوق. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارسا­ڭىندا باس قالامىز – استانادا وتەتىن وبلىستىڭ اۋىلشارۋا­شىلىق جارمەڭكەسىنە ءبىز دە ارتىنىپ-تارتىنىپ جەتتىك. ءبىزدىڭ اۋىل تۇرعىندارى دا ەلىمىزدىڭ ايتۋلى مەرەكەسىنە قولدا بار تابىستارىن باياندى ەتە وتىرىپ، شىن ماعىنا­سىندا جوعارى كوڭىل-كۇيمەن كەلدى. شەجىرەلى وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ شۇرايلى جەرىنە قونىستانعان ءبىزدىڭ «كوكىبەل» اۋىلدىق وكرۋگىندە بۇگىندە 250 شارۋا قوجا­لىعى جانە 8 وندىرىستىك كووپەراتيۆ ەلىمىزدىڭ اگرارلىق ونەر­كاسىبىن وركەندەتۋگە وزىندىك ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ اۋىلشا­رۋاشىلىق قۇرىلىمدارى نەگىزىنەن ەگىن جانە مال شارۋاشى­لىعىمەن اينالى­سادى. ءبىزدىڭ ەگىنشىلەر بيداي، ارپا جانە باسقا ءداندى داقىلدار وسىرسە، مالشىلا­رىمىز وبلىسىمىزدىڭ ەت ءوندىرى­سىن وركەندەتۋ ماقساتىندا مال بورداقىلاۋمەن شۇعىلدانادى. اۋىلدىق وكرۋگىمىزدە 2700 باس ءىرى قارا، 22500 قوي بورداقىلانادى. سونىمەن بىرگە، 850 جىلقى وسىرىلەدى. ءبىز وبلىسىمىزدىڭ كۇندەرى اياسىندا استانا قالاسىندا ءوتىپ جاتقان جارمەڭكەگە 5 توننا ەت جانە ونداعان توننا كوكونىس ونىمدەرىن اكەلدىك. وسى شاراعا «كوكىبەل» جشس-ءنىڭ جەتەكشىسى ماقسۇت سىدىقوۆ، «جۇزىمدىك» وك-ءنىڭ جەتەكشىسى ەدىل سماعۇ­لوۆ­تاردىڭ ەرەكشە ەڭبەك ءسىڭىر­گەندىگىن ايتۋ پارىز. اۋىلدىق وكرۋگتە ەڭبەك ەتەتىن بارلىق شارۋا قوجالىقتارى مەن وندىرىستىك كووپەراتيۆتەر بۇكىلحالىقتىق مەرەكە – تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىلدىعىن تولايىم تابىستار­مەن قارسى الىپ وتىر. باراتباي ۋسيپوۆ، «كوكىبەل» اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى. * * * كىتاپحاناداعى كەزدەسۋ استانادا ءوتىپ جاتقان قوستاناي وبلىسى مادەنيە­تىنىڭ كۇندەرى اياسىندا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ل.ن.تولستوي اتىنداعى قوستاناي وبلىستىق كىتاپحاناسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن اقىن، دراماتۋرگ اقىلبەك شاياحمەتتىڭ ەلوردالىق وقىرماندارمەن كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. كەزدەسۋگە نۇرعوجا ورازوۆ، تولەن ابدىك، سەرىك تۇر­عىنبەك ۇلى، سەرىكباي وسپانوۆ  سياقتى بەلگىلى اقىن-جازۋ­شىلار قاتىسىپ، ءسوز سويلەدى. سول سياق­تى قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى جا­نىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكا­دە­مياسىنىڭ پروفەسسورى، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى سەيىل بايما­عام­بەتوۆ، ەڭبەك ارداگەرلەرى كەڭەس ءاۋ­باكىروۆ پەن قور­عان ءامىر­حامزيندەر قوس­تاناي وبلىسى­نىڭ ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العان جىلدار ىشىندە الەۋمەت­تىك-ەكونوميكالىق سا­لالارداعى قول جەتكىزگەن تابىستارى تۋرالى بايانداپ، بۇكىل ەڭبەك جولىن تۋعان ەلىندە وتكىزىپ كەلە جاتقان  اقىننىڭ شىعارماشىلىعى تۋ­رالى ءوز پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. كەزدەسۋ بارىسىندا اقىن­نىڭ شى­عار­­مالارىنا جازىل­عان اندەر ورىن­دالىپ، اقىل­بەك شاياحمەت ءوزىنىڭ سوڭعى جىل­دارى جازعان ولەڭدەرىن وقىدى. وسى كۇنى ەل­ور­داداعى قوستاناي وبلىسىنىڭ مادەني كۇندەرى شا­رالارى اياسىندا استانا­دا­عى قا­زىر­گى زامانعى ونە­ر مۇرا­جا­يىندا قوس­تاناي وبلىستىق تا­ريحي-ءول­كەتانۋ مۇ­راجا­يى­نىڭ قو­رى­نان الىن­عان ءجا­دى­گەر­لەر كور­مەسى ءوت­كى­زىلدى. مۇ­را­­جاي­­­عا كەلۋشىلەردى وسى ولكە­تانۋ مۇرا­جا­يى قو­رىنان الىن­­­­­عان «كو­نە ءدا­ۋىر شەبەر­لە­رىنىڭ كۇ­مىس جو­لى» اتتى زەر­گەرلىك ءجادى­گەر­لەر مەن «قوس­تا­ناي نا­قىش­تارى» ات­تى كور­كەم­ونەر كور­مە­سى بەي-جاي قال­دىر­عان جوق. بەتتى ۇيىمداستىرعان جىلقىباي جاعىپار ۇلى. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر ورىنباي بالمۇرات، يگور بۋرگاندينوۆ.
سوڭعى جاڭالىقتار

ۆيرۋس جۇقتىرۋ توقتاماي تۇر

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:16

ءورت سوندىرگەن وجەتتەر

ايماقتار • بۇگىن، 08:12

ەرلىككە بەرگىسىز ەڭبەك

قوعام • بۇگىن، 08:09

جاساندى جۇرەك سالىندى

الەم • بۇگىن، 08:02

نۇروتاندىقتاردىڭ ايقىن جەڭىسى

ساياسات • بۇگىن، 07:43

شامانىڭ ءانى

ونەر • كەشە

سوتتالعان جىرلار

ادەبيەت • كەشە

9 اي «تولعاتقان» 9 پايىز

ەكونوميكا • كەشە

اتوم كولگە ساپار

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار