رەسەيدىڭ ورتالىق تەلەارنالارى ارقىلى جۋىردا كورسەتىلگەن «ەكستراسەنسى پروتيۆ ۋچەنىح» اتتى تەلەباعدارلامانى, ارينە, قازاقستاندىقتار دا قىزىعا تاماشالاعان. مىنە, وسى باعدارلامادا جۇرت نازارىن ءبىر جاس جىگىت وزىنە بايلاپ قويعان بولاتىن. ەڭ الدىمەن ۇجىمدىق سىناقتا ونىڭ بايلامىنا ءارىپتەستەرىنىڭ ءجيى جۇگىنگەنى جانە سول جاۋاپتىڭ دۇرىس بولىپ, ەكستراسەنستەرگە ۇدايى ۇپاي قوسىپ بەرگەنى كوپ كوڭىلىنەن شىققان. ءارى جاس جىگىتتىڭ ءتۇر-الپەتى قازاققا كەلەتىنى, ءاربىر سىننىڭ الدىندا ونىڭ قۇران سۇرەلەرىن وقيتىنى جۇرتتىڭ قىزىعۋشىلىعىن ودان ءارى وياتا تۇسكەنى انىق. «رەسەيدە تۇراتىن ءتۇرلى ۇلت پەن ۇلىس از ەمەس. ىشىندە تۇركىتىلدەس ەلدەر دە بار عوي. سولاردىڭ ءبىرىنىڭ وكىلى بولار» دەپ جورامال ايتقاندار دا بولدى.
دەگەنمەن, قانداي سۇراقتىڭ دا جاۋابىن قينالماي تاباتىن الگى جىگىتتىڭ جاسى وتىزعا دا جەتپەگەنىن, اتى-ءجونىنىڭ جان الىبەكوۆ ەكەنىن ءبىلىپ العان جۇرت بۇدان كەيىن رەسەيدىڭ نتۆ ارناسىندا جۇرگەن «ۆتوروە پريشەستۆيە ۆانگي» اتتى تەلەباعدارلاماسىندا ونىمەن قايتا جۇزدەستى. بۇكىل الەمنىڭ ەڭ تاڭداۋلى كورىپكەلدەرىن, ەرەكشە قاسيەت يەلەرىن جيناعان وسى باعدارلامادا جان الىبەكوۆ دەگەن جىگىت تاعى دا ءوز ارىپتەستەرىنىڭ اراسىنان جارقىراي كورىنىپ, ناتيجەسىندە باعدارلاما جەڭىمپازى اتاندى. مىنە, سودان بەرى رەسەيدىڭ كوپتەگەن تەلەۆيزيالىق باعدارلامالارىنان كوپشىلىك وسى جان الىبەكوۆتى ءجيى كورەتىن بولدى. ارينە, بۇل باعدارلامالاردى بۇرىندارى جاي قىزىقتاپ قاراسا, ەندى الماتىلىق ازامات جانعا كوپشىلىكتىڭ شىن نيەتپەن تىلەۋلەس بولىپ وتىراتىنىن كوزىمىز كورىپ تە ءجۇر.
بۇل كەزدەيسوقتىق دەگەندى قويساڭشى. سول قول جەتپەستەي كورىنگەن جانمەن وسى ءوزىمىزدىڭ استانادا ويدا جوقتا ۇشىراسىپ قالعانبىز. قانعا سىڭگەن ادەت قوي, جۇزدەسۋدى قۇر جىبەرمەي, جاندى اڭگىمەگە تارتىپ, وعان ءوزىمىزدى قىزىقتىرعان بىرقاتار سۇراقتاردى دا قويىپ ۇلگەرگەن ەدىك.
– جان, «تاقىر جەرگە ءشوپ شىقپايدى» دەگەن عوي. كورىپكەلدىك قاسيەت وزىڭە كىمنەن جۇعىستى بولدى؟
– مەنىڭ ەكى اجەم دە (اكەمنىڭ دە, شەشەمنىڭ دە انالارى) باقسى بولاتىن. قاسيەت سول كىسىلەردەن ماعان اۋىسقان سياقتى. ءالى ەسىمدە, اكەمنىڭ اناسىنىڭ كوزى كورمەيتىن, سوندا دا ۇيگە كىم كەلگەنىن, ونىڭ نەندەي شارۋامەن جۇرگەنىن ەشكىم ايتپاسا دا تاپ باسىپ ءبىلىپ وتىراتىن. ال انامنىڭ اناسى بىزدەن بولەك تۇراتىن. دەگەنمەن ءبىز ول كىسىگە ءجيى بارىپ تۇراتىن ەدىك. بۇل اجەمنىڭ 13 بالاسى بولعان ەكەن. ونىڭ 12-ءسى قايتىس بولىپ, 13-ءشى ءسابيى, ياعني مەنىڭ انام عانا ءتىرى قالىپتى. مىنە, وسى اجەم ابدەن قارتايىپ قايتىس بولدى. قايتپاس ساپارعا اتتانار الدىندا ول اۋرۋحاناعا ءتۇستى. الايدا ول ءوزىنىڭ بىرەر كۇننەن كەيىن قايتىس بولاتىنىن دا ءبىلدى. ولاي دەيتىنىم, ءبىر وڭاشا تۇستا مەنى جانىنا شاقىرىپ الدى دا, قولىما ءبىر ۋىس كۇمىس تيىنداردى بەرىپ تۇرىپ, «ەرتەڭ مەن باسقا الەمگە كەتەمىن. سول كەزدە مەنى بۇل جەردەن شىعارادى. وسى ءساتتى سەن قۇر جىبەرمە. مىنا قولىڭداعى تيىنداردى ماعان قاراي شاشىپ جىبەر دە, «قابىلدادىم» دەپ داۋىستاپ ايت» دەدى. جانە ءدال سولاي ىستەيمىن دەگەن ۋادەمدى الدى. ارينە, مەن ول كىسىنىڭ سوزىنەن ءبىرتۇرلى سەكەم السام دا, بەرگەن ۋادەمدە تۇردىم.
كوپ ۇزاماي مەنىڭ ومىرىمدە ءوزىم تۇسىنبەيتىن ءبىر قىزىق تا, قورقىنىشتى جايتتار باستالعان.
– ويىن بالاسى كەزىڭىز بە ەدى؟
– ءيا. كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەسىمنەن كەتپەيدى. اتا-اناممەن بىرگە كەلە جاتىر ەدىم, كورشىلەس تۇراتىن ساشا اعاي دەگەن كىسى قارسى جولىقتى. نەگە ەكەنىن قايدام, سول كەزدە ءاي-شاي جوق الگى كىسىگە قاراپ: «ساشا اعاي, ەندى بىرەر كۇننەن كەيىن ءسىز ولەسىز» دەپ ايتقانىمدى ءوزىم دە اڭعارماي قالدىم. ارينە, اتا-انام ماعان بۇل ءسوزىم ءۇشىن قاتتى كەيىدى. اراداعى اڭگىمەنى قۇلاعى شالعان اۋلاداعى ادامدار دا مەنى ابدەن سوككەنى ەسىمدە. مەن نە دەيىن, بۇل ءسوزدى قالاي, نەگە ايتقانىمدى ءوزىم دە بىلمەيمىن. حوش, سونىمەن بىرەر كۇننەن كەيىن سول ساشا اعاي شىندىعىندا دا قايتىس بولدى. سول كەزدە اينالاداعى ادامدار تاپ ءبىر كەساپاتتىڭ ءبارى مەنەن كەلىپ جاتقانداي, ماعان كىنالاي قاراعانىن ۇمىتۋ دا مۇمكىن ەمەس.
– مۇنداي قارىم-قاتىناس ءالى وڭ-سولىن تانىپ ۇلگەرمەگەن ويىن بالاسىنا قيىن تيگەن-اق شىعار؟
– قيىن تيگەندە قانداي. دەگەنمەن, ول كەزدە مەن ءالى جاسپىن عوي. ءبارىن زەردەلەپ, بايقاي بەرمەيمىن. ەندى ويلاسام, سول كەزدە اسىرەسە مەنىڭ اتا-اناما قيىن تيگەن سياقتى. نەگە دەسەڭىز, تۋعان-تۋىس تا, كورشى-قولاڭ دا ءبىزدىڭ ۇيگە اتتاپ باسپايتىن بولدى. اتا-انام قاتتى قينالسا كەرەك, ءبىر كۇنى مەنى پسيحياترعا اپارعان. ول مەنى ءارى-بەرى قاراپ «مىنا سۋرەتتەن نە كورىپ تۇرسىڭ؟» دەپ ءبىر كارتينانى كورسەتكەن. مەن دە كىدىرمەدىم. «تۇك تە كورىپ تۇرعان جوقپىن. شيماي-شاتپاق بىردەڭە», دەدىم دە ودان ءارى «بىلتىر سەنىڭ بالاڭ بۋىنىپ ءولىپتى عوي» دەگەنىم ەسىمدە. سول-اق ەكەن الگى كىسى ورنىنان ۇشىپ تۇردى دا, «بالاڭىزدى الىپ, دەرەۋ كەتىڭىزدەر. بۇل مەن قارايتىن ناۋقاس ەمەس» دەدى. مۇنى ايتىپ جاتقانىم, سول كەزدەگى وزىمە دەگەن قارىم-قاتىناستى ءسىز ايقىن سەزىنسىن دەگەن وي ەدى. ونى ايتاسىز, ۇلكەندەر تۇگىلى, بىرگە جۇرگەن بالالاردىڭ وزدەرى دە ۇركەكتەپ, قاشقاقتايتىن بولدى. مۇنىڭ ءبارى قارشاداي بالاعا, ياعني ماعان وتە اۋىر تيەتىن. بار ماسەلە وزىمدە ەكەنىن ارينە, مەن بىلمەيتىن ەدىم.
– ەسەيگەنشە جۇرتشىلىقتىڭ كوزقاراسى سول قالپىندا قالدى ما؟
– جوق. كەيىننەن ەپتەگەن وزگەرىس بولا باستادى. ول مىنا ءبىر جايتتان كەيىن بايقالدى. بىردە كورشىلەس تۇراتىن ءبىر بالا بيىكتەن قۇلاپ, اۋرۋحاناعا ەس-ءتۇسسىز حالدە ءتۇستى. سول قالپىندا ەسىن جيا الماي, ءولى مەن ءتىرىنىڭ اراسىندا ءبىراز جاتىپ قالدى. ەسىن جيۋى ەكىتالاي دەپ دارىگەرلەر دە كۇدەرىن ۇزە باستاسا كەرەك. سول كەزدە ءبىزدىڭ ۇيگە زار ەڭىرەپ, الگى بالانىڭ اناسى روزا اپاي كەلگەن. مەنى ىزدەپ كەلگەنىن ىشتەي سەزسەم كەرەك, الگى كىسىنى كورگەننەن-اق: «اعىپ جاتقان سۋعا بالاڭىزدىڭ جەتى زاتىن تاستاڭىز», دەپپىن دە ودان ءارى ويناپ كەتە بارىپپىن. روزا اپاي بولسا نە ايتارىن بىلمەي, قالا بەردى. ەرتەڭىنە تاڭەرتەڭ ول كىسى ۇيگە تاعى دا كەلدى. ال مەنىڭ كەشە نە ايتقانىم ەسىمدە جوق. «كەشە سەن بالاڭنىڭ جەتى زاتىن اعىن سۋعا تاستا» دەدىڭ عوي دەدى, ول تاعى دا. «سولاي دەدىم بە؟» – دەيمىن مەن. قىسقاسى, اناسى مەنىڭ ايتقانىمدى جاساپتى. ەكى كۇننەن كەيىن الگى ەسسىز جاتقان بالا كوزىن اشتى. ال بىرنەشە كۇننەن كەيىن بۇرىنعى قالىبىنا كەلگەن. مىنە, وسىدان كەيىن ماعان ءتۇرلى جاعدايعا بايلانىستى نە ايتار ەكەن دەپ كەلەتىندەر قاتارى كوبەيگەن. جۇرتتىڭ نە ءۇشىن كەلەتىنىن مەن قايدان بىلەمىن. بىرەۋگە ويىما وقىس كەلگەن ءسوزدى ايتا سالامىن. مىسالى, ءبىر كورشىمىز اكە-شەشەمە ءوزىنىڭ وزگە وڭىردە وتەتىن ءبىر ۇيلەنۋ تويىنا ەرتەڭ جۇرەيىن دەپ وتىرعانىن ايتىپ وتىردى. سول كەزدە مەن ونىڭ جانىنا جۇگىرىپ كەلىپ, جوق ول جاققا بارماڭىز دەپپىن. نە ويلارىن بىلمەگەن الگى كىسى مەنىڭ ءسوزىمنەن اسا الماي, سول كۇنى ىشىمدىككە ابدەن تويىپ الىپتى. ونىڭ بۇل ءحالىن كورگەن ايەلى بالاسىن الىپ, تويعا ءوزى كەتتى. الايدا, مىنگەن ماشينەسى جولدا اپاتقا ۇشىراپ, ونىڭ ءوزى دە, بالاسى دا قايتىس بولىپ كەتىپتى. مىنە, وسىنداي-وسىنداي جايتتار ماعان دەگەن جۇرتتىڭ كوزقاراسىن وزگەرتە باستادى.
– رەسەي تەلەارنالارى ءسىزدى قالاي تاۋىپ ءجۇر؟
– مەن «بيتۆا ەكستراسەنسوۆ» دەگەن تەلەباعدارلامانى ىلعي قاراپ جۇرەتىنمىن. ءسويتىپ, ءوزىمدى بايقاپ كورسەم قايتەدى دەگەن وي قىزىقتىرا باستادى. بىراق, ماعان «ءبىر نارسە» بوگەت بولىپ جولىمدى تەجەي بەردى. ايتالىق, باعدارلامانىڭ 10 ماۋسىمىنا قاتىسۋعا شاقىرۋ العان كەزدە جولدا قۇجاتىمدى جوعالتىپ السام, 11 ماۋسىمدا قاتتى ناۋقاستانىپ قالدىم. ءسويتىپ, بۇل باعدارلاماعا قاتىسا المادىم. امال قانشا, كوپ ۇزاماي الماتىعا قايتتىم. سول كەزدە سوڭىمنان نتۆ ارناسىنان ءبىر توپ ادام قۋا كەلىپتى. ءسويتىپ, ولار مەنى ءۇش كۇن بويى سىناقتان وتكىزدى. ناتيجەسىندە «ەكستراسەنسى پروتيۆ ۋچەنىح» دەگەن باعدارلاماعا قاتىسۋعا شاقىردى.
– سىناق دەمەكشى, سونىڭ ءبارى جاپ-جاتىق وتە سالمايتىن سياقتى عوي. تەلەديداردان قاراپ وتىرساڭ, سول سىننىڭ ءوتۋىنە جاۋاپتى ادامداردىڭ كەيدە ءوز قابىلەتىن سىننان وتكىزۋگە كەلگەندەردىڭ قايسىبىرىن كوپەكورنەۋ مازاقتاپ, ءتىپتى نامىسىنا ءتيىپ جاتاتىنى دا بايقالىپ قالادى. ءسىزدىڭ باسىڭىزدان مۇنداي جايتتار ءوتتى مە؟
– مەن ونداي جايتتاردى كوڭىلگە ءتۇيىپ, كەك تۇتپايمىن. ادامنىڭ رۋحاني ورەسى بيىكتەگەن سايىن كەشىرىمدى كەلەدى. مەن دە سايازداۋ ادامداردى كورسەم, اللا مىنا كىسىنىڭ ساناسىنا ساۋلە بەرگەي دەپ تىلەك ءتىلەيمىن. راس, ارا-تۇرا ءسىز ايتقانداي اشۋىڭ كەلەتىن ساتتەر دە بولادى. ەسىڭىزدە بولسا, ەكستراسەنستەردىڭ باستان-اياق مۇزداي قارۋلانعان ادامدى, ياعني «تەررورشىنى» قالىڭ توپتىڭ اراسىنان ىزدەيتىن ءساتى بار ەمەس پە؟ سونداي سىنعا تۇسۋگە كەزەگىم كەلگەن كەزدە مەن ادەتتەگىسىنشە الدىمەن قۇران اياتتارىن وقىعانمىن. سول-اق ەكەن وسى باعدارلامانىڭ بارىسىن پارك ىشىندە قىزىقتاپ تۇرعان ءبىر توپ جاستار قيقۋلاپ, ىزىمنەن قالماي, قولىنا تۇسكەن قوقىستى ماعان قاراي لاقتىرىپ, مازاقتاپ, ابدەن زىقىمدى شىعاردى. مۇندايدا ويىڭ بولىنسە, ءبارى ءبىتتى. بىراق مەن بۇل جاستارعا ءمان بەرمەۋگە تىرىستىم.
– سونشاما ادامنىڭ ىشىنەن سول قارۋلى «تەررورشىنى» جاڭىلماي تاپقان بىردەن-ءبىر ادام ءوزىڭ بولدىڭ عوي.
– ءا, ءسىز دە كورگەن ەكەنسىز عوي. ەندى نەگىزگى ويىما ورالايىن. «تەررورشىنى» تاپقاننان كەيىن الگى جاستار كەلىپ, مەنەن كەشىرىم سۇراعانىن ايتسام دەيمىن. وعان دا راحمەت دەدىم.
سىناق دەمەكشى, كەيدە الدىڭا كەلگەن ادامدار دا وزىنشە قۋلىق جاساپ, سەنەن ەمتيحان العىسى كەلەتىنىن قايتەرسىڭ. بىردە الدىما كەلگەن ءبىر ايەل وزىمەن بىرگە ءبىر قوراپ سۋرەتتى الا كەلىپتى. مۇنىڭ ءبارى مەنىڭ تۋىستارىم. سولار جايلى بىلگىم كەلەدى, دەگەن ول الگى سۋرەتتىڭ اراسىنان بىرەۋىن سۋىرىپ الدى دا, مىنا جىگىت مەنىڭ باۋىرىم. جاسى 30-عا تاياپ قالدى. ءالى ۇيلەنەتىن ەمەس. نەگە ەكەنىن ايتاسىز با, – دەدى. – ايتايىن, بۇل جىگىت وسىدان ءۇش جىل بۇرىن كولىك اپاتىنا ۇشىراپ, قايتىس بولعان. ونى ءوزىڭىز دە جاقسى بىلەسىز. سوعان قاراماستان, ءسىز مەنى سىناعالى ايتىپ وتىرسىز, – دەدىم مەن وعان.
– الدىڭىزعا ءارتۇرلى ويمەن كەلەتىندەردىڭ بار ەكەنىن ءوزىڭىز دە ايتىپ وتىرسىز. سونىڭ ءبارىن تالعاماي, قابىلداي بەرەسىڭ بە, جوق الدە باس تارتاتىن كەزىڭىز بولا ما؟
– باس تارتاتىن كەز بولادى. ونىڭ سەبەپ-سالدارىن تۇگەلدەي بايانداپ شىعۋ مۇمكىن ەمەس. وسى ارادا ءبىر عانا جايتتى ايتسام, ودان ءارى ءوز-وزىنەن تۇسىنىكتى بولار دەگەن ويدامىن. بىردە ماعان ءبىر جاس ايەل كەلگەن. ىزىنشە ىشكە اجال كىردى.
– قىزىق ەكەن. ونى قالاي ءبىلدىڭىز؟ الدە كوزىڭىزگە كورىندى مە؟
– ونى ءتۇسىندىرىپ ايتا المايمىن. دۇرىسى, مەن ونى سەزىندىم. دالادا مي اينالدىرار ىستىق. سوندا دا مەنىڭ تۇلا بويىم توڭعانى سونداي, سەلكىلدەپ سالا بەردىم. سونىمەن قاتار, الگى ايەلدىڭ ون كۇننەن كەيىن قايتپاس ساپارعا اتتاناتىنىن دا ءبىلدىم. ونى قالاي ايتاسىڭ, سول جولى الگى ايەلدى مەن قابىلداۋدان باس تارتتىم.
– بۇرىندارى ەرەسەكتەر جاعى كوز ءتيىپتى, ءتىل ءتيىپتى دەپ بالالاردى ەمدەپ-دومداپ جاتاتىن ەدى. الايدا كوزگە كورىنبەيتىن نارسەگە سەنبەيتىن كەڭەستىك يدەولوگيا ونىڭ ءبارىن جوققا شىعاردى عوي. ەندى وسى ءسوز قايتا جاڭعىرا باستاعان سياقتى. ولاي دەيتىنىم, وسى كۇنى ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ەنەرگەتيكالىق اسەرى, شابۋىلى دەگەن ءسوزدى ءجيى ەستيتىن بولدىق. ءتىپتى بىرەۋدىڭ وتباسىن ويرانداپ, قىزمەتىن تالقانداپ, بولماسا قىرشىنىنان قيىپ تا بەرەمىن دەپ ءوز قىزمەتىن اشىقتان-اشىق ۇسىناتىندار دا بار ەكەنىن كوزىمىز كورىپ ءجۇر. بۇل شىن مانىسىندە سولاي ما؟ جوق الدە جۇرتتى الداپ-ارباۋدىڭ ءبىر امالى ما؟
– ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە ەنەرگەتيكالىق اسەر ەتۋى بۇرىننان بار نارسە. ادەتتە ۇلكەندەردىڭ قۇداي ءتىل-كوزدەن ساقتاسىن دەپ تىلەك تىلەيتىنى بار عوي. سونىڭ ءوزى دە الگى ءسىز ايتقان جايتتاردىڭ بار ەكەنىن راستاپ تۇرعان جوق پا؟ ءيا, وكىنىشكە وراي, ءوزىڭىز ايتقانداي, بويىڭداعى قاسيەتىن قارا كۇشكە قىزمەت ەتۋگە جۇمسايتىندار از ەمەس. سوندىقتان, ساقتانىپ جۇرگەننىڭ ەش ارتىقتىعى جوق.
قازاق قاشاندا مۇنداي ەنەرگەتيكالىق كۇشتەردىڭ الدىن الۋعا تىرىسقانى وزىمىزگە بەلگىلى. ايتالىق, بالا بەسىگىنە ۇكى تاعىپ, كيىمىنە تۇيرەگىش نەمەسە جىلتىراق زاتتار قاداپ قويۋ ءارتۇرلى كۇشتەردىڭ نازارىن باسقا جاققا اۋدارۋدىڭ امالى. ءتىپتى كوپشىلىك اراسىنا بارعاندا الگىندەي نارسەلەر قول استىندا جوق بولعان جاعدايدا اناسى بالاسىنىڭ بەتىنە كۇيە جاعىپ قوياتىنىن ءوزىڭىز دە جاقسى بىلەسىز. بۇل ادامنىڭ كوزىن بالانىڭ وزىنەن گورى الگى زاتتارعا اۋدارىپ, ەنەرگەتيكالىق اسەرىن السىرەتۋدىڭ امالى. وسىدان-اق قازاقتىڭ كوز تيۋدەن ساقتانا بىلگەنىن بايقايمىز. جانە ونى ەمدەي دە بىلگەن. ەسىڭىزدە شىعار, اجەلەرىمىز كوز ءتيۋدىڭ, ءتىل ءتيۋدىڭ جەڭىل-جەلپى ءتۇرىن ۇشىقتاپ, ەمدەپ-دومداپ تا جىبەرەتىن ەدى عوي.
– بالانى ءتىل-كوزدەن ساقتاۋدىڭ الگىندەي امالىن جاقسى ايتتىڭىز. ال ەرەسەكتەرگە ساقتانىپ ءجۇرۋدىڭ قاراپايىم ءادىسى بار ما؟
– بار. قازاقشالاپ ايتقاندا, بارلىق پالە-جالادان قورعانۋعا ەڭ قولايلى نارسە تۇز. ونىڭ قاسيەتىن ءبىزدىڭ اجەلەرىمىز جاقسى بىلگەن. تۇزبەن ۇشىقتاۋ, تۇزبەن الاستاۋ سونىڭ ءبىر دالەلى. مەنىڭ ءوزىمنىڭ دە كۇن سايىن تۇزدى سۋ تولى ۆانناعا تۇسەتىن ادەتىم بار. بۇل ەنەرگەتيكالىق تازارۋدىڭ ءبىر ءادىسى. جۇرتقا دا وسىنداي تۇزدى ۆانناعا تۇسۋگە كەڭەس بەرەمىن. ءتىپتى قالتاڭىزعا, سومكەڭىزگە ءبىر شىمشىم تۇزدى وراپ سالىپ جۇرسەڭىز دە ارتىق ەمەس. سوندا سىزگە پالە-جالا جولامايدى. «ەكستراسەنسى پروتيۆ ۋچەنىح» باعدارلاماسىندا بىزگە قايسىسى گليۋكوزا, قايسىسى گليۋكونات ناتري ەكەنىن حيميالىق قۇرامىنا قاراپ ايىرىپ بەرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرىلگەن بولاتىن. بۇل دا جايدان-جاي ەمەس. سەبەبى, ەكەۋىنىڭ دە قۇرامىندا تۇز بار. ال تۇزدىڭ «مالىمەتتى» بەرۋى قيىن.
– بالا كەزىندە ادام ارمانشىل كەلەدى ەمەس پە؟ ءسىز دە كەزىندە ءارتۇرلى قيالعا بەرىلگەن بولارسىز, سول ارماندارىڭىزدىڭ جۇزەگە اسقانى بار ما؟
– ارينە. بۇگىن سونىڭ بىرىنە عانا توقتالىپ وتەيىن. كەزىندە, ياعني بالا كەزىمدە رەسەي تەلەارناسىندا جۇرگەن «ۋگوداي مەلوديۋ» دەگەن تەلەحابار ماعان وتە ۇنايتىن ەدى. سول حاباردى كورىپ وتىرىپ, وسكەندە ۆالديس پەلشپەن بىرگە وسى حابارعا مەن ءسوز جوق قاتىسامىن دەيتىن ەدىم. الايدا, ول حابار كەيىننەن جابىلىپ قالدى. بىراق مەنىڭ بالا قيالىم جارتىلاي بولسا دا جۇزەگە استى. ولاي دەيتىنىم, ۆالديس جۇرگىزەتىن حابارعا تۇسۋگە شاقىرعان تەلەارنانىڭ ادامدارى الماتىعا وزدەرى ىزدەپ كەلدى. سول «ەكستراسەنسى پروتيۆ ۋچەنىح» دەيتىن باعدارلاماعا قاتىسۋعا مەن دە قۋانا كەلىستىم. ونىڭ ءبىر سەبەبى, ءوزىم قاتارلاس بالالارمەن مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە ءبىر نارسەنىڭ شەشىمىنە بايلانىستى ءوزارا داۋلاسىپ قالاتىنبىز. ءبىر عاجابى, سول كەزدە قۇلاققا كىرمەيتىن نارسە سياقتى بولىپ كورىنگەنىمەن, مەنىڭ ايتقانىم ناتيجەسىندە ەڭ دۇرىس شەشىم بولىپ شىعاتىن. بالالار دا ونى تالاي رەت مويىنداعان ەدى. ال مىنا باعدارلاما بولسا, ءوز مۇمكىندىگىڭدى, وزگەنىڭ قابىلەت-قارىمىن ىشكى تارازىڭا سالىپ, سالماقتاپ الۋعا ءمۇمكىندىك تۋعىزاتىن وتە قىزىقتى باعدارلاما ەدى.
– كەز كەلگەن ادامنىڭ ماڭدايىنا جازىلماعان قابىلەت يەسى رەتىندە ءاردايىم جولىم بولىپ تۇرسا دەيتىن ادامدارعا نەندەي كەڭەس بەرگەن بولار ەدىڭىز؟
– مەن ونداي ادامدارعا اينالاعا مەيىرلى, ىزگىلىكتى بول دەگىم كەلەدى. بۇل ءسوزدى جايدان-جاي ايتىپ تۇرعانىم جوق. ويتكەنى, ادامدارعا ءسىز قايىرلى, مەيىرلى بولعان سايىن ەنەرگەتيكالىق كۇش-قۋاتىڭىز نىعايا بەرەدى. ال مۇنداي ادامدى قۋانىش- ءسۇيىنىشتىڭ ءوزى ىزدەپ تابادى. كەرىسىنشە, قانىڭىز قارايىپ, قىزعانىش پەن وشپەندىلىككە بوي الدىرساڭىز, سونشالىقتى ءوزىڭىزدى-ءوزىڭىز ىشتەي كەمىرىپ, جەپ قوياتىنىڭىزدى دا ۇمىتپاڭىز.
– سىرت ەلدەردە زاڭ قىزمەتكەرلەرى اسا اۋىر قىلمىستاردى اشۋدا كورىپكەلدەردىڭ, ەكستراسەنستەردىڭ كومەگىنە ءجيى جۇگىنەدى دەپ ەستيمىز. ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇل جاعى قالاي؟
– سىرت ەلدەردە سولاي ەكەنىنەن حابارىم بار. سوڭعى كەزدە كورشىمىز رەسەي دە مۇنداي ءتاسىلدىڭ تيىمدىلىگىنە كوز جەتكىزە باستادى. جەكەلەگەن جاعدايدا, اۋىر قىلمىستاردى اشۋ ىسىندە ەكستراسەنستەردىڭ كومەگىنە جۇگىنىپ ءجۇر. ال ءبىزدىڭ ەلدە زاڭ قىزمەتكەرلەرى ازىرگە ونداي قادامعا بارا قويماعان سياقتى. بۇل بالكىم, ەلدى الداپ-اربايتىنداردىڭ, كوزبوياۋشىلىق جاساپ جۇرگەن الاياقتاردىڭ تىم كوبەيىپ كەتكەندىگىنەن بولار. ايتپەسە, ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ اراسىندا جوعالعان مالدى تاۋىپ بەرەتىن, قىلمىسكەردىڭ كىم ەكەنىن تاپ باسىپ ايتاتىن ادامدار باياعىدان-اق بار ەدى عوي. ونى زاڭ ادامدارى دا جاقسى بىلۋگە ءتيىس.
– قالادا وسكەن, ورىس مەكتەبىن بىتىرگەن, ءورىستىلدى ورتادا قالىپتاسقان جاپ-جاس جىگىتتىڭ قۇراندى سۋدىراتىپ وقيتىنىنا كوپشىلىك قاۋىم ريزا بوپ ءجۇر. بۇل جەردە مەن ءوزىڭىز تۋرالى ايتىپ وتىرمىن. قۇران وقۋدى سىزگە كىم ۇيرەتتى؟
– ءبىز وتباسىندا ءۇش بالا بولدىق. اپكەم مايرا, مەن جانە قارىنداسىم دانا ۇشەۋمىز دە قۇراندى جاس كەزىمىزدەن-اق وقي الاتىن ەدىك. ونى بىزگە انامىز ءاليا بۇرالقيەۆا ۇيرەتتى (ول كىسىنىڭ ماماندىعى دارىگەر بولاتىن. بولاتىن دەيتىن سەبەبىم, اكەم اۋەلبەك تە, انام ءاليا دا بۇگىندە زەينەتكەر). بەس ۋاقىت ناماز وقيتىن ول كەشقۇرىم ءبارىمىزدى وتىرعىزىپ قويىپ, قۇران ۇيرەتەتىن. بۇل سەندەرگە كەرەك بولادى دەيتىن. سول ءسوزدىڭ شىندىعىنا كوز جەتكىزدىم. اللا تاعالانىڭ قۇدىرەتىن, مەيىرىن قۇران وقىعان ادامنان ارتىق كىم سەزىنەدى؟ سول ءۇشىن دە اتا-اناما مىڭ العىس. قانشاما جۇمىسباستى بولسا دا ۋاقىت تاۋىپ, ءبىزدى سونشالىقتى تۇنىق الەمنىڭ كاۋسارىنان سۋسىنداتقاندارى ءۇشىن ءبىز ولارعا ريزامىز.
– جۇرتتان ەستۋىمىزشە, بۇعان دەيىن ادۆوكات بولىپ قىزمەت ىستەگەن ەكەنسىز, بۇل ماماندىعىڭىزبەن نەگە قوش ايتىستىڭىز؟
– كەزىندە بۇل ماماندىق ماعان وتە ۇنايتىن. بىراق مىنەزىمنىڭ ءبىر «وسال جەرى» – مەن قاشاندا شىندىقتى ايتاتىن اداممىن. وزگەلەردەن دە سونى كۇتەمىن. اۋەلدە مەن ازاماتتىق ىستەرمەن اينالىسىپ ءجۇردىم دە, كەيىننەن قىلمىستىق ىستەرگە اۋىستىم. سوندا ءبىر جاعداي بولدى. ناقتىلاپ ايتسام, جاس بالانى زورلاپ-قورلاۋعا بايلانىستى ىسكە قورعاۋشى بولىپ مەن تاعايىندالدىم. ادۆوكاتتىڭ جۇمىسى سونداي, ول ءوزى قورعاۋشى بولعان ادام جايلى ءبارىن ءبىلۋى كەرەك. مەن قورعاۋىما العان ادام دا انت-سۋ ءىشىپ, ءوزىنىڭ قىلمىس جاساماعانىن ايتتى. بىراق مەن ونىڭ وتىرىك ايتىپ تۇرعانىن, قىلمىسكەردىڭ ناق ءوزى ەكەنىن ءبىلىپ تۇردىم. سونداي ادامدى قورعاعىم كەلمەدى. باس تارتتىم. ءتىپتى, سوڭىنان وسى كاسىبىمدى دە تاستادىم. وعان ەش وكىنبەيمىن.
– الدا قانداي جوسپارىڭىز بار؟
– رەسەيدىڭ بىرقاتار تەلەارنالارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى ماعان قىزىقتى باعدارلامالارعا قاتىسۋدى ۇسىنىپ وتىر. ولاردىڭ قايسىبىرىنە كەلىسىم دە بەردىم. ايتالىق, «ۆتوروە پريشەستۆيە ۆانگي» دەگەن جاڭا, تىڭ باعدارلامادا كوپشىلىكپەن تاعى دا جۇزدەسەمىز دەگەن ويدامىن.
اڭگىمەلەسكەن جۇماگۇل قۋانىشبەكقىزى.
