28 قىركۇيەك, 2011

جالعىز قايىق

450 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن
قاراساي – ىرعىز اۋدانىنداعى اۋىل اتى. مۇنداعى تۇرعىنداردىڭ كوبىنەسە جالعىز  قايىققا قاراپ قالاتىن كەزدەرى بولادى. نەگىزىنەن كوكتەمگى سۋ تاسقىنى بولاتىن ءساۋىر, مامىر  ايلارىندا قايىققا دەگەن سۇرانىس ارتادى. ويتكەنى قولدان امالداپ جاساعان كوپىردى سۋ بۇزعاندا قۋاتتى ماشينەنىڭ ءوزى ىرعىز وزەنىنەن ءوتۋى مۇمكىن بولماي قالادى. مۇنداي جاعداي ءبىر جارىم, ءتىپتى كەيدە ەكى ايعا دەيىن سوزىلادى. سوندايدا جۇرت اۋىل اقساقالى ورىنباسار مۇحامەديەۆكە ءوتىنىش ايتادى. —  ارينە, كوپىر بۇزىلعان كەزدە كۇن سايىن اۋىل تۇرعىندارى مەنىڭ قايىعىم  ارقىلى تاسىمالدانادى دەپ ايتا المايمىن,– دەيدى قاريا. –سەبەبى, قاراسايلىقتار كولىك قاتىناسىنىڭ قيىنعا تۇسەتىن وسى ءبىر كەزىنە ابدەن ۇيرەنگەن. سوندىقتان, بۇل ۋاقىتتا اۋدان مەن وبلىس ورتالىعىندا قانداي دا ءبىر جۇمىستى تىندىرۋدى ماقسات ەتپەيدى. بار شارۋانى ءساۋىر مەن مامىردان باسقا ايلارعا جوسپارلايدى. كەيدە بىرەۋلەرگە الدەبىر قۇجاتتار كەرەك بولىپ قالادى نەمەسە ماماندار اقتوبەگە ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا وقۋعا بارۋعا تۋرا كەلەدى. سونداي كەزدە اۋىل جاستارى ءوتىنىش ايتادى. وسىنداي شۇعىل قاجەت جاعدايلاردا كومەكتەسەمىز. اقساقالدىڭ ايتۋىنشا, قايىقتى ەسىپ, حالىققا قىزمەت كورسەتۋدى ۇلى مەيرامبەك ءوز مىندەتىنە الىپتى. ول ءۇشىن بۇل ازامات ەل-جۇرتتان اقى المايدى ەكەن. — ەڭبەكتى ساتۋعا بولمايدى. اسىرەسە, ەلگە قيىن كەزدە سول جاعدايدى پايدالانىپ پايدا تابۋ دۇرىس ەمەس دەپ ويلايمىن. «كەڭ بولساڭ, كەم بولمايسىڭ» دەگەن بار. اللا ءناسىپ ەتسىن دەيمىز, ─ دەيدى ورىنباسار اقساقال. ول اۋدان, اۋىل باسشىلارى كوكتەمگى سۋ تاسقىنىن ءجىتى باقىلايتىندىعىن ايتادى. جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى سۋدىڭ قانشا مولشەردە كەلگەنىن, قاراسايعا قاراي كەتىپ بارا جاتقانىن الدىن الا حابارلاپ وتىرادى ەكەن. سونىڭ ارقاسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ بەيقام قالعان كەزى بولماپتى. ورتالىقتان حابار جەتىسىمەن اۋىل شەتىندەگى ەكى ۇيگە كۇزەت كۇشەيتىلىپ, ەرىكتى جاساق دايىندالادى. — تالدىق پەن ىرعىز وزەندەرى تاسىپ, سۋ ءدال قاراسايدىڭ تۇسىندا بىرىگەدى. سودان ارناسىنان اسقان سۋ اۋىلدىڭ شەتىنە دەيىن جايىلادى. ءتىپتى, ۇيلەرگە تىم تاياۋ كەلەتىن كەزدەرى دە بولادى. بيىل مەكتەپكە تاياق تاستام جەر قالىپتى. جالپى, تۇرعىندار كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنا  ەرتە قامدانادى. ءۇي-جايلارىن رەتتەپ بولعان سوڭ اۋىل ازاماتتارى بىرلەسىپ, قولدان كەلگەنشە بوگەت جاسايدى, — دەيدى اقساقال. ول تۇرعىنداردىڭ ۇيىمشىل ەكەندىگىن ماقتانىشپەن ايتادى.  اۋىلدا قىستا وتىنسىز, مالى جەم-ءشوپسىز قالاتىن ءبىر دە ءبىر ءۇي جوق.  ويتكەنى تۇرمىسى تومەن, جاعدايى ناشار وتباسىلارعا وسىنداعى شارۋا قوجالىقتارى بىرلەسىپ, مال ازىعى مەن وتىنىن ءتۇسىرىپ بەرۋدى ءوز مىندەتتەرىنە الىپتى. ورىنباسار اقساقال مەن ۇلى مەيرامبەكتىڭ ىزگى ءىسى سۇيسىنۋگە تۇرارلىق. ەل-جۇرتتىڭ بىرلىگىن ساقتاپ, ىنتىماعىن جاراستىرعان قارتتىڭ ەڭبەگى مەن تاربيەسى كوپكە ونەگە. گۇلجان بازىلقىزى. اقتوبە وبلىسى, ىرعىز اۋدانى.
سوڭعى جاڭالىقتار