ماقسات – ناتيجە بيىگىنەن كورىنۋ

كەشە بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايىندا قازاقستان حالقى اس­سام­بلەياسىنىڭ قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ 2011 جىلدىڭ 27 قاڭتارىنداعى №1144 جارلىعىمەن بەكىتىلگەن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىن وتكىزۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كەڭەسى ءوتتى. وتىرىسقا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى, اسسامبلەيا حاتشىلىعى, رەسپۋبليكالىق ەتنو-مادەني بىرلەستىكتەر, قحا-نىڭ عىلىمي-ساراپ­تا­ما­لىق كەڭەسى, مەلەكەتتىك ورگاندار, مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى وكىلدەرى قاتىستى. كەڭەس قازاقستان تاۋەلسىزدىگى­نىڭ 20 جىلدىعىن مەرەكەلەۋدى ءجۇ­زەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار بارىسى مەن قورى­تىن­دىلارىنا, «تاۋەلسىزدىكتىڭ جيىر­ما شىڭى» – 20 جۇلدىزدى كۇن كۇنتىزبەسى اياسىندا وتەتىن اسسام­بليانىڭ مەرەكەلىك ءىس-شارالارىنا, ونىڭ ىشىندە 30 قاراشا «كەلىسىم» جانە 14 جەلتوقسان «مەملەكەتتىك ءتىل» كۇندەرىن وتكىزۋگە دايىندىق ماسەلەلەرىنە ار­نال­دى. كەڭەسكە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى – حاتشىلىق مەڭ­گەرۋشىسى ەرالى توعجانوۆ ءتور­اعا­لىق ەتتى. باسقوسۋ بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى دارحان مىڭباي ءسوز الىپ, قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا سايكەس باسى قايىرىلعان جانە جاقىن كۇندەرى جۇزەگە اسىرىلاتىن ءىس-شارالار  توڭىرەگىندە ءوز وي-پايىمىن جەتكىزدى. «ەلباسىنىڭ 2011 جىلدى, ياعني بيىلعى جىلدى قازاقستان  تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى دەپ جاريالاعان جارلىعىنا سايكەس, «بەيبىتشىلىك پەن جاسامپازدىق­تىڭ 20 جىلى» ۇرانىمەن ءوت­كى­زىلىپ جاتقان ءىس-شارالار قازاق­ستان حالقىنىڭ رۋحاني-مادەني توپتاسۋىنا, ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن ىنتىماقتىڭ ودان ءارى نىعايۋىنا زور ىقپال ەتىپ وتىر. مەرەي­توي­دى مەرەكەلەۋ قازاقستان ازامات­تارىنىڭ تاۋەلسىزدىك, مەملەكەتتىلىك, بەيبىتشىلىك, تۇراقتىلىق, بوستاندىق, بىرلىك جانە وركەندەۋ ۇعىمدارىنىڭ ءمانى مەن ماقساتىن تەرەڭنەن تۇسىنۋگە, ەل تاعدىرى مەن بولاشاققا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا, وتانعا دەگەن سۇيىسپەن­شى­لىك سەزىمىن قالىپتاستىرۋعا نەگىز بولىپ وتىر», دەدى دارحان مىڭباي. ونىڭ ايتۋىنشا, مە­رەي­تويلىق كەزەڭ اياسىندا الما­تى, استانا قالالارىنىڭ, وبلىس­تاردىڭ ىشكى ساياسات باسقارما­لارى­مەن تىعىز بايلانىس ورنا­تىلىپ, ال جىل سوڭىنا دەيىنگى اقپاراتتىق جۇمىستار تىزبەسى ناقتى بەكىتىلۋى ءتيىس. بۇدان كەيىنگى كەزەكتە مەملەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ تاپ­سىرمالارىنىڭ ورىندالۋى تۋ­رالى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى حات­­شىلىعى مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىن­با­سارى ل.پروكوپەنكو, ال ايماقتىق اسسامبلەيالار قىزمەتى جايىندا تيىسىنشە قحا-نىڭ ال­ماتى, جام­بىل, پاۆلودار, ءوڭتۇس­تىك قا­زاقستان وبلىستارى بويىن­شا حاتشىلىقتارىنىڭ مەڭگەرۋ­شى­لەرى ع.تۇرسىنباي, ل.لىسوۆا, ج.جەتپىسباەۆ, ت.قۇرمانباەۆا, كورەي مەملەكەتتىك مۋزىكالىق كومەديا تەاترىنىڭ ديرەكتورى ل.ني, ت.ب ءسوز الىپ, اسسامبلەيا سترا­تەگياسىن ازىرلەۋدىڭ بارىسى ءتو­ڭىرەگىندەگى ءوز ويلارىن ورتاعا سال­دى. ماسەلەن, قحا-نىڭ الما­تى وبلىسى بويىنشا حاتشى­لى­عىنىڭ مەڭگەرۋشىسى عابيت تۇر­سىنباي مەرەكە مەرەيىن اسقاقتاتۋ ماقساتىنداعى ءىس-شارالار ماڭى­زى­نا توقتالدى. «ەلىمىز ءوز تا­ريحىنىڭ جاڭا بەتىن اشقالى وتىرعان ۋاقىتتا اتقارىلعان ءىسىمىزدى ەكشەپ, ەسەپ بەرۋىمىز وتە ماڭىزدى. سەبەبى, 20 جىل بەدەرىندە ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندە ۇلكەن وزگەرىستەر بولدى. الماتى وبلىسىندا ەلباسىنىڭ 2011 جىلدى قازاقستان تاۋەل­سىز­دىگىنىڭ 20 جىلدىعى دەپ جاريالاۋ تۋرالى جارلىعى جۇيەلى ورىن­دالۋدا. اسسامبلەيا ستراتەگياسىن, ەل بىرلىگى دوكتريناسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جۇمسالاتىن قارجى كولەمى دە ۇلعايىپ وتىر. وسىدان نەبارى 5-6 جىل بۇرىن وبلىستىق اسسامبلەيانىڭ بيۋدجەتى 5 ملن. تەڭگە توڭىرەگىندە بولسا, بۇل كۇندە 50 ملن-نان اسىپ, 10 ەسەگە ارتتى. بۇل دا تاۋەلسىزدىكتىڭ جەمىسى», دەدى ع.تۇرسىنباي. وسىلاي دەي كەلە, ول وبلىس بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار شوعىرى جايلى باياندادى. كەيبىر وب­لىستارداعى اۋداندار مەن قالا­لاردا يدەولوگيالىق جۇمىستاردى اتقاراتىن بۇرىنعى مادەنيەت, ىشكى ساياسات جانە تىلدەردى دامىتۋ بولىمدەرىنىڭ قىسقارتىلىپ, ءبىر عانا بولىمگە بىرىگۋى ناتيجەسىندە تۋىنداعان كەدەرگىلەر, ايماقتار­داعى «دوستىق» ۇيلەرىنىڭ جۇمى­سىن جۇيەلەندىرۋ, ءبىر ورتالىقتان قارجىلاندىرۋ سياقتى ماسەلەلەر ءتۇيىنىن تارقاتۋ جونىندەگى ۇسىنىس-تىلەگىن جەتكىزدى. جيىن سوڭىندا ەلدىك مەرەي­تويدى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋدە ساياسي-ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە اقپاراتتىق-يدەولوگيالىق جۇ­مىس­تاردىڭ ماڭىزى ايرىقشا ەكەنى اتاپ ءوتىلدى. كەڭەستە وعان قاتىسۋشىلار ەتنوسارالىق كەلىسىم مەن قوعام­دىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ بوي­ىنشا قحا-نىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءوزارا ىقپالداستىعى, ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىن جانداندىرۋ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ازاماتتىق قوعام ينستي­تۋتتارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ سەكىلدى ءما­سەلەلەردى تالقى تارازىسىنا سال­دى.  بەلەستى جىلدار بەدەرىنە كوز جۇگىرتتى. ءلايلا ەدىلقىزى.