سەرىكتەستىكتەگى سەرپىلىس

بۇگىنگى تاڭدا ەلى­مىزدىڭ اس­تىق­تى ءوڭىر­لەرىندەگى اۋدانداردا بيىلعى بىتىك شىق­قان ەگىندى جيناپ الۋ باعىتىندا قاۋىرت جۇ­مىستاردىڭ باستا­لىپ كەتكەنى بەلگىلى. بۇل شارۋادان جىل­دا­عى ءداستۇر بويىنشا اقمولا وبلى­سى­نىڭ استراحان اۋدانى دا قا­لىس قالماعان. مۇنداعى دي­قان­دار وسى ناۋقانعا ءبىر كىسىدەي جۇمىلدىرىلسا, ولاردىڭ تىلەگى – ءدال قازىر بۇيىرتقان دا­قىل­دى توكپەي-شاشپاي جيناپ الۋدى كوزدەيدى. ال ونى رى­نوك­قا شىعارۋ ماسەلەسى ەكىنشى كە­زەكتە ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ءبىز وراق ناۋقانى ناعىز قىز­عان كەزگە تۋرا كەلىپپىز. جاي­قالا وسكەن ەگىنگە قاراپ ەرىكسىز سۇيسىنەسىز. كىسىنىڭ بەلۋارىنان كەلەتىن استىقتى وڭىردە العاش اتباسىن تىرەگەنىمىز «فەرمەر-2002» جشس بولدى. ۆالەري پەلتسەر باسقاراتىن سەرىكتەستىكتە ارنايى تەحنيكانى سەرىك ەتكەن مامان جۇمىسشىلار ءوز كاسىپتەرىنە كىرىسىپ كەتىپتى. 20 مىڭ گەكتارعا جۋىق جەرگە ەگىن سەپكەن سەرىكتەستىك ونىڭ ەلۋ پايىزعا جۋىعىن ورىپ تا ۇلگەرىپتى. جي­ىرماعا جۋىق كومباين ەگىس دا­لاسىن ەڭبەك دۇبىرىنە بولەگەن. «تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر» دەگەن حالىق ناقىلىن ەسكە تۇسىرسەك, قىرۋار جۇمىستىڭ باسى-قا­سىن­دا جۇرگەن ارنايى ماماندار ەڭ­بە­گىن دە ەرەكشە باعالاۋعا بو­لا­دى. ماسەلەن, سەرىكتەستىكتىڭ باس اگرونومى پەتر سوبكوۆيچتى وسى قاتارعا قوسار ەدىك. بيدايدان گەكتارىنا 17,5 تسەنت­نەردەن ءونىم الىپ جاتقان شارۋاشىلىقتىڭ بۇل كورسەت­كى­شى ارپا داقىلىنان وتىزدى كورسە­تۋ­دە ەكەن. ارنايى تەحنيكالار   كو­مە­گىمەن, سونداي-اق بىلىكتى ماماندار ارقاسىندا ەگىندى ورۋ ناۋ­قا­نىنىڭ بەل ورتاسىنا كەلدىك. بۇل رەتتە ءبىرىنشى كەزەكتە قۇ­داي­دىڭ كۇندى اشىق ەتىپ, قا­را­سىپ تۇر­عانىن ايتۋ كەرەك. ديقاندار قاۋى­مىنىڭ ناۋقانعا بايلانىس­تى تاڭعى ساعات 8.00-دەن تۇنگى 20.00-گە دەيىن تىنباي ەڭبەك ەتىپ جاتقاندارىن دا نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. كوپ بولىپ جۇمىلۋدىڭ ارقاسىندا ەگىندى توكپەي-شاشپاي جيناپ الامىز دەپ ويلايمىن. ارينە, قۇدايدان ناۋقان كەزىندە اشىق كۇن تىلەۋدەن دە جالىق­پايمىز, دەيدى پەتر ۆلا­ديميروۆيچ. سونداي-اق اگرونوم گەرمانيالىق ءونىم «كلااس» كومباينىنىڭ بۇرىنعى كە­ڭەس داۋىرىندەگى كومباينداردان وزىق جۇمىس جاسايتىنىن جانە وندا كوم­باينشىعا بارلىق جاع­داي جاسالعانىن ايتادى. قانشا دەگەنمەن جاڭانىڭ اتى جاڭا ەمەس پە, جۇمىس كەزىندە اقاۋى مۇلدە از بولادى, ال ەسكى كوم­باين­دار­دىڭ اراگىدىك ىستەن شى­عىپ تۇ­رۋ­لارى جۇمىسقا ەداۋىر كەدەرگىلەر كەلتىرەتىنى دە بار, دەيدى اعىنان جارىلعان اگرونوم. جالپى سانى 170-تەي ادام­دى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان شارۋا­شىلىقتا, ماۋسىم كەزىندە قوسىمشا 80-گە جۋىق ادام ناپاقا تابۋعا مۇمكىندىك الادى. وسى رەتتە بۇلارعا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ دە بارىنشا قولداۋ ءبىل­دىرىپ, ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي ىن­تىماقتاسا ەڭبەك ەتۋلەرىنە سەپتىگىن تيگىزىپ وتىرعانىن ايت­قان ءلازىم. ەگىن وراعىن يگەرۋدە جانتالاسا جۇمىس جاساپ جاتقان شا­رۋا­شىلىقتار­دىڭ قاتارىندا «كا­مى­شەن­كا» جشس دا بار. اۋدان­داعى ابى­رويلى شا­رۋا­شى­لىقتار قاتا­رىنان ورىن الاتىن بۇل سەرىكتەستىك جالپى اۋماعى 16 مىڭ گەك­تارعا ءداندى داقىلدار ەگىپ, ونى كۇتىپ, باپتاۋمەن اينالى­سا­دى ەكەن. سەرىك­تەس­تىكتىڭ اتقا­رۋ­شى دي­­رەك­تو­رى سەرگەي بيبي­كوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, ءونىمنىڭ ەداۋىر بولىگى بيداي بولسا, قال­عا­نى ارپا, جۇگەرى سىندى مال ازىقتارىنا ار­نالعان داقىلدار, سونىمەن قا­تار, ءسابىز, كارتوپ سياقتى باقشا ونىمدەرى دە وسىرىلەتىن كورى­نە­دى. ەگىستىكتە استىققا باسىمدىق بەرىلگەنى زاڭ­دى­لىق دەسەك, باسقا دا اۋىل­شا­رۋاشىلىق ونىمدەرىن ءون­دىرۋ­دە­گى ماقساتىمىز – تۇپتەپ كەلگەندە اۋما­عىمىزداعى ازىق-ت ۇلىك پروب­لە­ماسىن بولدىر­ماۋ­عا سايادى. شارۋا­شى­لى­عىمىزدا ەتتى, ءسۇتتى باعىت­تاعى سيىر ءوسى­رىپ, مال ونىمدەرىن ءوندىرۋدى دە قالىس قالدىر­مايمىز. قازىرگى كەزدە استىق جيناۋدىڭ بەل ور­تاسىنا كەلىپ قالدىق. بۇيىرتسا, ەڭبەك­كەر­لەردىڭ ەرەن جۇمىس­تارىنىڭ ار­قاسىندا تولىق­تاي جيناپ الامىز دەگەن ءۇمىتىمىز زور, دەيدى سەرگەي الەكساندروۆيچ. ەگىن ورا­عىنا التى «كلااس» كوم­باينى ىسكە كىرىسسە, وزگە دە سالالىق تەحنيكالار ءوز مىندەتتەرىن مۇلتىك­سىز اتقارۋدا. ەلدەگى ازىق-ت ۇلىكتىڭ مول بو­لۋىنا سەپتىگىن تيگىزۋدە جۇ­مىس­تار اتقارىپ جاتقان اۋدانداعى وزگە سەرىكتەستىكتەردەگى تىنىس-تىرشىلىك تە وسى تاقىلەتتەس. ءبىز مۇنى جوعارىداعى شارۋاشى­لىق­­تار­عا ساپارىمىزدا جولاي كوردىك. قاي­ناعان جۇمىستىڭ قىزىعىنا بويلاعان ەڭبەك­كەر­لەر بيىلعى مول ونىمنەن, بۇي­ىرت­سا, مول تا­بىس تاباتىن­دىق­تا­رىنا دا بەك سەنىمدى. جۇ­مىس­شىلاردىڭ جاي­دا­رى جۇزىنەن وسىنى اڭعاردىق. اقمولا وبلىسى, استراحان اۋدانى.