ءبىلىم ساپاسىنا تالاپ كۇشەيەدى

كەشە قايرات ءماميدىڭ توراعالىق ەتۋىمەن پارلامەنت سە­نا­تىنىڭ كەزەكتى جالپى وتىرىسى بولىپ, وندا ءتورت ماسەلە قا­رالدى. كۇن تارتىبىندەگى حاتتامالاردى راتيفيكاتسيالاۋدان ءوت­كىزگەن دەپۋتاتتار ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. «ءبىلىم تۋرالى» زاڭعا وزگە­رىس­تەر مەن تولىقتىرۋلاردى قاراس­تى­راتىن زاڭ جوباسى بويىنشا باياندامانى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى باقىتجان جۇماعۇلوۆ جاسادى. ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىن­شە, ەلىمىز 2015 جىلدان باستاپ كەزەڭ-كەزەڭىمەن 12 جىلدىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە كوشەتىن بولادى. سوندىقتان دا زاڭ جوباسىندا ورتا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپتى. ءبىلىم ساپاسىن باقىلاۋ تەتىگىنىڭ بولماۋىنان وسى سالادا كەمشىلىكتەر كوبەيىپ كەت­كەندىگىن العا تارتقان ب.جۇ­ما­عۇ­لوۆ دامىعان ەلدەردە (فينليانديا, نورۆەگيا, جاپونيا, فرانتسيا جانە تاعى باسقالارىندا) با­­قىلاۋ ورتالىق اتقارۋشى ور­گان­عا جۇكتەلگەندىگىن ەرەكشە اي­تىپ كەتتى. وسىعان سايكەس وب­لىستاردا ءبىلىم ساپاسىن باقى­لاۋ­دىڭ ۆەرتي­كا­لى قۇرىلاتىنى بەلگىلى بولدى. وقۋلىقتار مەن وقۋ-ادىستە­مە­لىك قۇرالداردىڭ ساپاسىنا قوي­ى­ل­اتىن تالاپتار كۇشەيىپ وتىر. ەندىگى جەردە بۇل باعىتتا قاتاڭ سىناق وتكىزىلىپ, مونيتورينگ جا­سا­لادى دەپ كۇتىلۋدە. مينيستر بەيىندىك مەكتەپتەردىڭ قۇقىقتىق مارتەبەسى انىقتالعاندىعىن دا تىلگە تيەك ەتە كەتتى. وسى ورايدا پەداگوگتاردىڭ مارتەبەسىن كوتە­رۋ, ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ۋاقىت تالابىنا اينالعاندىعىن ايتقان ءجون. بۇل ءۇشىن ۆاۋچەرلىك مودۋلدىك جۇيە ەنگىزىلىپتى. ەندى ۇستازدار بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قالاعان وقۋ ورنىن, ءتىپتى شەتەلدىك ورتالىقتاردى دا تاڭ­داۋ قۇقىنا يە. مۇعالىمدەردىڭ الەۋمەتتىك جا­عى­نان قورعالۋىن كۇشەيتەتىن باپ­تار دا زاڭ جوباسىنان كورىنىس تاپ­قان. وقۋشىلاردىڭ بىلىمىنە سىرت­تاي باقىلاۋ ەنگىزىلىپ, ول كوم­پيۋ­تەر­لىك تەستىلەۋ ادىسىمەن جۇزەگە اسى­رىلادى. سىرتتاي با­عا­لاۋ مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىن­دا­رىن­دا دا قولعا الىن­باق­شى. جوعا­رى وقۋ ورىندارى التى ساناتقا بولىنەتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ەندى ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى, ۇلت­تىق جوعا­رى وقۋ ورىندارى, زەرت­تەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى, ۋنيۆەرسيتەتتەر, اكادەميالار جانە ينستيتۋتتار بولادى. زاڭ جوباسىندا مەملەكەتتىك تاپ­سى­رىس بويىنشا وقىعان مە­دي­­تسينالىق جانە پەداگوگيكالىق ما­­ماندىقتاردىڭ تۇلەكتەرىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ولاردى مىندەتتى تۇردە جۇمىسقا ورنا­لاس­­تى­رۋ قاراستىرىلسا, بۇل – الەۋ­مەت­تىك سالا ءۇشىن وتە ماڭىز­دى. جوعا­رى وقۋ ورىندارىمەن قاۋىمداس­تى­رىل­عان پروفەسسور (دوتسەنت) اتاق­تا­رىن بەرۋ قۇزىرەتى الىنىپ تاس­تال­دى. بۇدان بىلاي وسى عىلىمي اتاقتار جاڭا تا­لاپتارعا سايكەس بەرىلەتىن بولا­دى. ءبىلىم بەرۋ ۇي­ىم­دارىنىڭ ەرەكشە ءمار­تە­بەسى دە نازاردان تىس قالماپتى. مينيستر­دىڭ پاي­ى­مىنشا, بۇل – الەمدەگى ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ءتان اكا­دە­ميا­­لىق ەركىندىككە قول جەتكىزۋ ءۇشىن جاسالعان ۇلكەن قادام. زاڭ جو­­با­سىنا تەحنيكالىق جانە كاسىپ­تىك ءبىلىم بەرۋ ماسە­لە­سىندە الەۋ­مەت­تىك ارىپتەستىك جانە كووپەراتيۆتىك وقى­تۋ نورمالارى ەنگىزىلگەن. الەۋ­مەتتىك كومەك الا­تىن ازاماتتار ساناتتارىنىڭ ناق­تى تىزبەسى جا­سالىپ, مەملەكەتتىك ستي­پەن­ديا­­عا قۇقىعى بار ءبىلىم الۋ­شى­لار­­دىڭ ساناتتارى دا انىق­تالىپتى. مينيستر وسىنداي قىسقاشا بايانداماسىنان كەيىن دەپۋتات­تار­دىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى. وقۋ قۇنىنىڭ قىمباتتىعى مەن تەستىلەۋ تاسىلىنە قاتىستى سۇ­راق­تار كوپ قويىلدى. سونداي-اق اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ تەحني­كالىق بازاسىنىڭ ناشارلىعى, مۇعالىم­دەر بىلىكتىلىگىنىڭ تومەن­دىگى كوتە­رىل­دى. سەنات توراعاسى قايرات ءمامي دە ءوزى تاراپىنان بىرقاتار سۇراقتار قويىپ, زاڭ جوباسىنىڭ بارىنشا ساپالى شىعۋىنا ءمۇد­دە­لىلىك تانىتىپ وتىردى. ءسويتىپ, زاڭ جوباسى سەنات ەنگىزگەن وزگە­رىستەرىمەن ءما­جىلىسكە جىبەرىلدى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قۇ­قىق قورعاۋ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ جانە قىلمىستىق زاڭنا­ما­نى ودان ءارى ىزگىلەندىرۋ ماسە­لە­لەرى بويىن­شا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى پارلامەنت ءماجى­لىسىنە جىبەرىلدى. ءما­جىلىس ماقۇلداعان زاڭ جوباسىنا سەنات 70-تەن استام وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزدى. اسقار تۇراپباي ۇلى.