23 قىركۇيەك، 2011

ۇكىمەت «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» اپتالىق قوسىمشاسى

159 رەت كورسەتىلدى

«نۇر وتان» پارتياسىنىڭ  حالىقتىق  تۇعىرناماسى

ونى ۇكىمەت  قالاي جۇزەگە اسىردى؟

2007 جىلدىڭ شىلدە ايىندا «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ ەل ەكونو­ميكاسىن ودان ءارى دامىتۋ، حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرىن قامتىعان حالىقتىق تۇعىرناما قابىلداعانى بەلگىلى. وسىناۋ ماڭىزدى قۇجات قابىلدانعان كەزدە قازاقستان ەكونوميكاسى جوعارى قارقىنمەن العا باسىپ تۇرعان بولاتىن. ارادا ءبىر جىلدان ءسال استام عانا ۋاقىت وتكەندە ەلىمىز الەمدىك قارجى داعدارىسىنىڭ سالقىنىن سەزىنە باستادى. سوعان قارا­ماستان قازاقستان ۇكىمەتى داعدارىسقا قارسى قابىلدانعان ءىس-شارالاردى تياناقتى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ، پارتيا تۇعىرناماسىن جۇزەگە اسىرۋدا ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزە ءبىلدى. ەگەر وسى اتالعان كەزەڭ ارالىعىندا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ باستىلارىنا، دالىرەك ايتقاندا، ايرىقشا باسىمدىققا يە سالالارداعى جەتىستىكتەرگە توقتالار بولساق، وندا تومەندەگى كورسەتكىشتەردى ەرەكشە اتاپ كورسەتۋگە بولادى. 2007-2010 جىلدارى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ تۇراقتى ءوسۋى قام­تاماسىز ەتىلدى. قارجى-ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ ەڭ ءبىر اۋىر كەزىڭىنىڭ وزىندە 2009 جىلى 1،2 پايىزدىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ، ءىجو-ءنى «پسيحولوگيالىق پليۋستە» ۇستاپ تۇرۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. 2010 جىلى قازاق­ستاننىڭ ىشكى جالپى ءونىمى 148 ميلليارد اقش دوللارىنان استى، بۇل ورتالىقازيالىق ءتورت مەملەكەتتىڭ جيىنتىق ءىجو-سىنەن ەكى ەسە كوپ. تابىستارى تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنەن تومەن تۇر­عىندار ۇلەسى ەكى ەسە: 2007 جىلعى 12،7 پايىزدان 2010 جىلى 6،5 پايىزعا قىسقاردى. بيۋدجەت سالاسى قىز­مەتكەرلەرىنىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىلارى 2007 جىلعا قارا­عاندا 2011 جىلى ەكى ەسەدەن استامعا ءوسىپ، 67 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ايتارلىقتاي كەمىدى. ول 2007 جىلعى 7،3 پايىزدان، ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ەكىنشى توقسا­نىندا 5،4 پايىزعا دەيىن قىسقاردى. وسى كەزەڭدە 1ميلليون 170 مىڭ جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى. 2008-2010 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسى شەڭبەرىندە عانا 19،7 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدا­لانۋعا بەرىلدى. وسى كەزەڭدە 535 مىڭ قازاق­ستاندىق تۇرعىن ءۇي جاع­دايلارىن جاقسارتتى. 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا ەلدە زەينەتاقى ءمول­شە­رى 2،6 ەسە ءوسىپ، 27665 تەڭگە بولدى. بازالىق زەينەت­­اقى تولەمدەرىنىڭ كولەمى تومەنگى كۇنكورىس دەڭ­گەيىنىڭ 50 پايىزىنا دەيىن ارتتى.  ارناۋلى مەملەكەتتىك ءجار­دەما­قىلار كولەمى 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا 1،4 ەسە ۇلعايدى. 2008 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ جاڭا تۋعان بالاعا تولەنەتىن ءبىر جولعى جاردەماقى مولشەرى 2 ەسە ءوستى. جاڭا تۋعان ءسابيدىڭ ءبىر جاسقا تولعانعا دەيىنگى كۇتىمىنە بەرىلەتىن جاردەماقى 2،6 ەسەدەن استامعا ارتتى. 2011 جىلى ءتورت جانە ودان دا كوپ بالا تۋعاندارعا بەرىلەتىن جاردەماقى 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا 4،6 ەسەدەن استامعا ءوستى. ءبىلىم بەرۋدى قارجىلاندىرۋ شىعىندارى ءىس ءجۇ­زىندە 2 ەسەگە ۇلعايدى. ەگەر 2007 جىلى ول 480،7 ميلليارد تەڭگە بولسا، 2011 جىلى 898 ميلليارد تەڭگەدەن استى. «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حالىق­تىق تۇعىرناماسىن ورىن­داۋ كەزەڭىندە مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار قاتا­رى 4000 نىسانعا كوبەيدى. 137 بالاباقشا سالىنسا، 2011 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى 65-ءى ىسكە قوسىلادى. 2007 جىلدان بەرى 343 مەكتەپ جانە 49  تەح­نيكا­لىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىن­دارى سالىندى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن تاعى دا 25 مەكتەپ پەن 3 كتۋ پايدالانۋعا بەرىلمەك. پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ لاۋازىمدىق جالاقى­لارى 2009 جانە 2010 جىلدارى 25 پايىزعا، ال 2011 جىلى تاعى دا 30 پايىزعا ءوسىرىلدى.  2008 جىل­دان باستاپ پەداگوگ قىزمەتكەرلەرگە بازالىق لاۋازىمدى جالاقىنىڭ 100 پايىزى مولشەرىندە وتەماقى تولەمدەرى ەسەپتەلەتىن بولدى. 2011 جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستاپ مۇعالىم­دەردىڭ بىلىكتىلىك كاتەگورياسىنا تولەنەتىن قوسىم­شا اقى مولشەرى ۇلعايتىلدى، وندىرىستىك وقىتۋ شەبەرلەرىنە قوسىمشا اقى ەنگىزىلدى. يۋنەسكو ەسەبىنە سايكەس 2008 جىلى قازاقستان ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ يندەكسى بويىنشا 129 ەلدىڭ ىشىندە ءتورتىن­شى ورىن الدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ كولەمى 2 ەسەدەن استامعا ءوسىپ، 2007 جىلعى 311 ميلليارد تەڭگەدەن 2011 جىلى 640 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. قازىرگى زامانعى جابدىق­تار ساتىپ الۋ ءۇشىن مەديتسينا مەكەمەلەرىنە 100 ميلليارد تەڭگەدەي قارجى ءبولىندى. وسى كەزەڭدە 145 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىنىڭ قۇرى­لىسى اياقتالدى. كەپىلدى تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى ايتارلىقتاي ۇلعايدى. 2011 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا انا ءولىمى 2007 جىلعا قاراعاندا 63 پايىزعا تومەندەدى (100000 ءتىرى تۋعان نارەستەلەردىڭ 46،8-ىنەن 17،2-گە دەيىن). نارەس­تەلەر ءولىمى 26 پايىزعا كەمىدى. (2008 جىلعى 1000 ءتىرى تۋعان نارەستەگە 20،8-دەن 2011 جىلى 15،4-كە دەيىن). قابىلدانعان كەشەندى شارالار كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعىن 2007 جىلعى 66،4 جاستان 2010 جىلى 68،4 جاسقا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى. وسىلايشا حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى ەكى جىلعا ۇزاردى. عىلىمي زەرتتەۋلەردى قارجىلاندىرۋ 2011 جىلى 2007 جىلعا قاراعاندا 1،8 ەسەگە ۇلعايدى. 5 عىلىمي لابوراتوريا جانە 15 ينجەنەرلىك باعدارداعى لابوراتوريا قۇرىلدى. بەلسەندى جۇمىس ىستەيتىن شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى سانى 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا 4،1 پايىزعا ءوستى. شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرى شىعارعان ونىمدەر 2007 جىلعا قاراعاندا 12،2 پايىزعا ارتتى. ەل ءىجو-سىندەگى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك ۇلەسى 2010 جىلى 30 پايىزدان استى. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس 2007 جىلدىڭ قارا­شاسىندا ۇكىمەت قازاقستاننىڭ تۇراقتى الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءجو­نىندەگى ءبىرىنشى كەزەكتى جوسپارىن ازىرلەدى. جوس­پاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 2007 جىلدىڭ قاراشاسىنان 2008 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن 400 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى تۇرعىن ءۇي نىساندارىنداعى قۇرىلىستاردى اياقتاۋ ءۇشىن ۇلەستىك قۇرىلىسقا قاتىسۋشىلاردى قولداۋ ماقساتىندا 190 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس جوبالارىنىڭ ىسكەرلىك بەلسەندىلىگىن قولداۋ ءۇشىن 142 ميلليارد تەڭگە قارجى قاراستىرىلدى. ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە 75 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. قارجى سەكتورىن تۇراقتاندىرۋ باعىتىندا اۋقىم­دى شارالار جۇزەگە اسىرىلدى. حالىقتىڭ بانكتەگى سالىمدارىنىڭ ساق­تالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيتتەرىن كەپىلدى قالپىنا كەلتىرۋ سوماسى 700 مىڭ تەڭگەدەن 5 ميلليون تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا بيۋدجەت قارجى­لارىنا قوسىمشا ۇلتتىق قوردان 120 ميلليارد تەڭگە باعىتتالدى. 2009-2010 جىلدارى ءوڭىر­لىك ەڭبەكپەن قامتۋدى جانە كادرلاردى قايتا دايارلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 342،7 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. وسى جىلدار ىشىندە 640 مىڭنان استام ادام ەڭبەكپەن قامتۋدىڭ «جول كارتاسىنا» قاتىستى، ونىڭ ىشىندە 100 مىڭ ادام «جاستار تاجىريبەسىمەن» قامتىلدى. ايتا كەتۋ كەرەك، جوعارىدا كەلتىرىلگەن دەرەكتەردە نەگىزىنەن ۇكىمەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىن­­داۋ بارىسىندا اتقارعان جۇمىستارى عانا قام­تىلىپ وتىر. دەگەنمەن، وسى كەلتىرىلگەن تولىق ەمەس مىسالدارعا قاراپ-اق قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ الەمدىك قارجى-ەكونوميكالىق داعدارىس اكەلگەن قي­ىن­دىق­تارعا قاراماستان پارتيانىڭ حالىقتىق تۇعىرنا­ماسىندا ايتىلعان مىندەتتەمەلەردى تولىقتاي ورىن­داعانىن كورۋگە بولادى. «ەگەمەن-اقپارات».
سوڭعى جاڭالىقتار

شامانىڭ ءانى

ونەر • كەشە

سوتتالعان جىرلار

ادەبيەت • كەشە

9 اي «تولعاتقان» 9 پايىز

ەكونوميكا • كەشە

اتوم كولگە ساپار

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار