01 جەلتوقسان, 2016

ۇلى كوشتىڭ ۇيىتقىسى

211 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
بۇگىنگى تاڭدا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى», «قازاق ەلى», «قازاق حالقى» دەگەن اتاۋلار بۇكىل الەمگە تانىس. مۇنىڭ بارلىعى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەرەن ەرلىگى مەن كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسى. قازاق حالقىن بولاشاقتىڭ داڭعىل جولىنا باستاپ, بيىك بەلەستەرگە جەتەلەگەن دە ەلباسىمىز. ەلباسىنىڭ تاۋەلسىزدىك جولىن­داعى تاعى دا ءبىر تاريحي ەرلىگى سول – الاساپىران جىلدارى تارىداي شاشى­راعان قازاقتىڭ باسىن قوسىپ, اتا­مەكەنىنە, وتانىنا شاقىرۋى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق راديوسى ارقىلى «الىس­تاعى اعايىنعا اق تىلەك» جول­داپ, وسى اقجولتاي حاباردى قىسىل­تاياڭ, قيىن ساتتەردە تورتكۇل دۇنيە­نىڭ ءتورت بۇرىشىنا جايىلعان قانداستارى­مىزدىڭ قۇلاعىنا ءوز داۋىسىمەن تەرەڭ تەبىرەنە جەتكىزگەن ەدى. ىلە-شالا 1992 جىلدىڭ 28 قىركۇيەگى مەن 5 قازانى ارالىعىندا سول كەزدەگى استا­نا­مىز الماتى قالاسىندا الەم قازاق­تارىنىڭ تۇڭعىش قۇرىلتايى ءوتىپ, وندا دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قاۋىمداستىعى قۇرىلدى. ازاتتىقتىڭ ارقاسىندا تاريحي وتانىنىڭ توپىرا­عىنا تاباندارى ءتيىپ, الەمنىڭ التى قۇر­لىعى­نان اتاجۇرتقا, وسى قۇرىلتايعا جينال­عان اعايىن قاۋىمداستىققا توراعا ەتىپ تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتى ءبىر اۋىزدان سايلادى. ەلباسى جارلىعىمەن كوشى-قون دەپارتامەنتى قۇرىلىپ, 1993 جىلدان باستاپ الىس-جاقىن شەتەلدەردەن قازاقستانعا قونىس اۋدارعىسى كەلەتىن ەتنيكالىق قازاقتارعا كۆوتا بەلگىلەنىپ, كوشى-قون مەملەكەتتىك ساياسات دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. مۇنىڭ ءبارى – حالقىنىڭ قامىن, ۇلتىنىڭ جارقىن بولاشاعى مەن كەمەل كەلەشەگىن ويلاعان, مەم­لەكەتىنىڭ مارتەبەسىن اسقاقتات­­قان كورەگەن ەلباسىنىڭ التاي مەن اتىراۋ, ارقا مەن الاتاۋ اراسىن­داعى ۇلان-عايىر ايبىندى الاش دالا­سىن قازاققا تولتىرسام دەگەن اسقاق ارمانىنا دەگەن ۇلكەن ۇمتىلىس ەدى. بۇل ارمانى ورىندالىپ, ءالى كۇنگە دەيىن قىتاي, تۇركيا, يران, مونعوليا, وزبەكستان, اۋعانستان سياقتى كوپتەگەن ەلدەردەن قانداستارىمىز اتامەكەنىنە ورالۋدا. ءبىر ەل, ءبىر حالىق بولىپ بۇكىل قازاق حالقى بىرىگىپ, جاڭا, تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدىڭ كوركەيۋى ءۇشىن ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ, بارىن سالدى. ەلىمىزدىڭ دەموگرافيالىق احۋالىنا دا, سالت-ساناسى مەن ادەت-عۇرپىنىڭ جاڭعىرۋىنا جانە مادەني سالاسى مەن وقۋ-اعارتۋ باعىتتارىنا قوسقان سۇبەلى ەڭبەكتەرى ءوز الدىنا ءبىر بولەك اڭگىمە. ەلباسى قازاقتاردىڭ دۇنيەجۇزىلىك قۇرىلتايىن وتكىزىپ تۇرۋدى ۇردىسكە اينالدىردى. قۇرىلتايدا شەتەلدە تۇراتىن قازاق وكىلدەرىن قازاقستان­نىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ, سونداي-اق تاريحي وتانىنا ينۆەستيتسيالار ورنالاستىرۋ مۇمكىندىكتەرى, بيزنەس بايلانىسىن نىعايتۋ, ەلىمىزدىڭ ءاربىر وركەندەپ دامىعان, جەتكەن جەمىستى جەتىستىكتەرى مەن باعىندىرعان بيىك بەلەستەرىنەن شەتتە جۇرگەن قانداستارىمىزدىڭ تولىقتاي اقپارات الۋىنا ىقپال ەتۋ, كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋ جاعدايى, مەملەكەت پەن بيزنەس-قوعامداستىقتاردىڭ ءوزارا قارىم-قاتىناسى سەكىلدى ماسەلەلەر قارالادى. مىنە, ەلباسى سۇبەلى ۇلەس قوسىپ, ءوزى توراعالىق ەتكەن قازاقتاردىڭ دۇنيە­جۇزىلىك قۇرىلتايىنا 24 جىل, تاۋەل­سىزدىگىمىزگە 25 جىل, العاشقى تابان تىرەگەن كوشكە دە 24 جىل تولدى. وسى العاشقى كوشپەن ءبىزدىڭ دە اتامەكەنگە ورالعانىمىزعا 24 جىلدان اسىپ بارادى. ءبىز وتباسىمىزبەن اتامەكەنگە كوشىپ كەلىپ, مəۋەلى بəيتەرەكتەي جايقالىپ ءوسىپ-وندىك. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ گۇلدەنۋىنە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسىپ كەلەمىز. Əكەم ءومىرتاي ءوز ماماندىعى بويىنشا ۇستازدىق قىزمەتىن وسىندا جالعاس­تىرىپ, ون جەتى جىلدان كەيىن زەينەت­كەرلىككە شىقتى. انامىز زەينەلحان جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىستى. قازىرگى تاڭدا ەكەۋى دە زەينەتكەرلىكتە. وتباسىندا ون بالامىز. Əرقايسىمىز əر سالادا ەڭبەك ەتىپ ەل يگىلىگىنە ءوز سەپتىگىمىزدى تيگىزۋدەمىز. Əۋلەتىمىزدە ۇستاز دا, دارىگەر دە, زاڭگەر مەن ەكونو­ميست تە, كاسىپكەر دە, جۋرناليست تە, سۋرەتشى دە بار. ءبىزدىڭ وسىنداي جارقىن بولاشاققا قول جەتكىزۋىمىز ەلباسىنىڭ ارقاسى, تاۋەلسىزدىكتىڭ يگىلىگى مەن جەمىسى دەپ بىلەمىز. مۇنىڭ بارلىعى شەتتە جۇرگەن قانداس باۋىرلارىنا, قازاعىنا تارتۋ ەتكەن باعا جەتپەس سىيى مەن باقى­تى دەسەك, ارتىق ايتقانىمىز ەمەس. تاۋەل­سىزدىكتىڭ ءتəتتى ۇعىمى مەن بوس­­تاندىق ساياسىندا وسكەن ءوزىمدى باقىتتى سەزىنەمىن. عاسىرعا بەرگىسىز 25 جىلدىڭ ىشىندە قازاق دەگەن ۇلتتى, حالىقتى, قازاقستان اتتى ەلدى بۇۇ قۇرامىنداعى بارلىق مەملەكەتتەر مويىنداپ, تاۋەل­سىزدىگىن تانىدى. ەلىنىڭ قامىن ويلاپ, تاتۋلىعى مەن بىرلىگىن جاراستىرىپ جۇرگەن ەلباسىنا تەك قانا العىس ايتامىز. ەلىنىڭ العى­سىنا بولەنىپ, اق باتاسىن العان ەلبا­سى­مىزدىڭ مەرەيى اسقاق, ەلىمىزدىڭ ءمار­تەبەسى بيىك بولسىن, اعايىن!  انيا ءومىرتاي الماتى وبلىسى, وتەگەن باتىر كەنتى
سوڭعى جاڭالىقتار