دانا نۇرسۇلتاننان بالا نۇرسۇلتانعا اق باتا

ارقا توسىندەگى كەن ءوندىرىسىنىڭ الىبى سانالاتىن جەزقاز­عان ايماعىنا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ سان مارتە ات باسىن بۇردى. قوڭسىلاس جاتقان جەزقازعان, ساتباەۆ قالالارىن­داعى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن, ءوندىرىستى شاھارلاردىڭ ءوسىپ-وركەندەۋ جولىنداعى يگىلىكتى ىستەرىن كوزبەن كورىپ, وڭ ىستەرگە ساتتىلىك تىلەگەنىن قالىڭ جۇرتشىلىق جاقسى بىلەدى. ءار ساپارىندا ەلباسى ەل يگى­لىگى­نە قاجەتتى, ماڭىزدى الەۋ­مەت­تىك نىساندار مەن ءىرى جوبا­لار­دىڭ تۇساۋىن كەسىپ, جان ءبى­تىر­دى. مۇن­داي ىستە ەلىمىزدىڭ تۇڭ­عىش پرە­زي­دەنتىنىڭ قول­تاڭ­باسى قال­عانىن قوس قالانىڭ ازاماتتارى ماق­تانا دا, ماداقتاي دا ايتا الادى. ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ ءوزىنىڭ قاسيەتتى مەكەنگە تابان تىرەگەن ساپارلارىندا كەنشىلەر قالاسىن دا نازاردان تىس قالدىرعان ەمەس. الەمدىك دەڭگەيدە الپاۋىت كومپانيا اتان­عان «قازاقمىس» كورپوراتسياسى» جشس-ءنىڭ مۇرىندىق بولۋى­مەن بوي كوتەرىپ, قايتا جوندەۋدەن وتكەن الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ اشى­لۋ سالتاناتىندا قۇرمەتتى قوناق بولدى. قاراپ وتىرساق, پرەزيدەنتتىڭ شاعىن شاھاردا بولۋىنىڭ ءوزى تاريحي وقيعالارعا تولى. جوعارى­دا اتاپ وتكەندەي, «قا­زاق­مىس» كورپوراتسياسىنىڭ قار­جىلان­دىرۋى­مەن قايتا جان­دانعان, نە بولماسا ەڭسەسىن تىك­تەگەن عيمارات­تار ساتباەۆ قالا­سىنا ءسان بەرىپ, حالىققا قال­ت­قىسىز قىزمەت ەتۋدە. وسىنداي نى­ساننىڭ ءبىرى دە بىرەگەيى رەتىندە كومپانيانىڭ كومەگىمەن تامىرىنا قان جۇگىرگەن قالالىق ورتالىق اۋرۋحانانى ايتۋعا بولادى. كەنشىلەر قالاسىنا دەگەن كوم­پانيانىڭ مۇنداي سىيىنا ەلباسى ءوزى كۋا بولعان ەدى. توق­سا­­نىنشى جىلداردىڭ توقى­راۋ­ىنا تاپ كەلگەن قالاداعى جال­­­­­عىز ەمحانانىڭ الداعى تاع­دى­­­رىنا الاڭداعان كومپانيا باس­­­­شىلارى دا, ەلباسى دا ونىڭ حا­­لىققا قولايلى جاعدايدا جۇ­مىس جاساۋىنا كوپ كوڭىل ءبولدى. ەم­­حا­­نانىڭ كۇردەلى جوندەۋدەن كە­يىن قايتا جاندانعان ساتىنە حا­لىق­پەن بىرگە قۋانىپ, مۇنداعى بىلىك­تى مامانداردىڭ ىسىنە ءسات­تىلىك تىلەدى. بۇل 2003 جىلدىڭ جيىرما بەسىنشى قازانى بولاتىن. سودان بەرى ارادا ون ءۇش جىل ءوتتى. وسى تاريحي وقيعانىڭ بىردەن-ءبىر كۋا­گەرى رەتىندە كەڭىنەن ءسوز قوز­عاي الا­تىن قالالىق ورتالىق اۋرۋ­حانانىڭ باس دارىگەرى جو­مارت احانوۆتىڭ ايتۋىنشا, نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى ەمحانانى اشۋ سالتاناتىنا قاتىسقاندا تالاي ادامنىڭ تاعدىرىنا تىكەلەي اسەرىن قالدىرعان... ءيا, ءدال سولاي. كەنشىلەر قا­لا­­سىنداعى جالعىز ورتالىق اۋرۋ­حانانىڭ اشىلۋ سالتانا­تىنا كەلگەندە پرەزيدەنت حالىقتىڭ «ەندى بۇل ەمحانانىڭ الداعى تاعدىرى نە بولادى ەكەن؟» دەگەن الاڭداۋشىلىعىن ءبىر سەيىلتسە, پرەزيدەنتتىڭ وسى ساپارىمەن تۇسپا-تۇس ومىرگە كەلگەن سابيلەرگە دە اتالىق اق باتاسىن بەردى. مەن ءسوز ەتكەلى وتىرعان سول ءسابي بۇگىندە ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ, قۇربى-قۇرداس, دوس-جاراندارىنىڭ اراسىندا بىلىمپازدىعىمەن, ونەرىمەن دارالانىپ ءجۇر. ول قالامىزداعى الدىڭعى قاتارلى ءبىلىم وشاعى سانالاتىن, سۇڭعىلا جىردىڭ دارا­بوزى ساكەن سەيفۋلليننىڭ اتىن ەنشىلەگەن گيمنازيانىڭ 8 سىنىپ وقۋشىسى نۇرسۇلتان نۇرجىگىت. ونىمەن جۇزدەسۋگە ارنايى ءبىلىم وشاعىنا ىزدەپ باردىم. ءبىر كورگەننەن كوپشىل, ۇلكەندى سىيلاپ, كىشىگە ىزەت بىلدىرەتىن پا­يىم-پاراساتتىلىعىمەن كوزى­مە وتتاي باسىلعان نۇرسۇلتان زەرەكتىگىن بايقاتتى. – دۇنيە ەسىگىن اشىپ جاتقان ميلليونداعان ءسابيدىڭ ىشىنەن ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ما­عان ءوز ەسىمىن قويىپ, كۋالىگىمە «باقىتتى بول!» دەپ اق پەيىل ءتى­لەۋ­لەستىگىن ءبىلدىرۋى مەن ءۇشىن ءۇل­كەن ابىروي ءارى ۇلكەن جاۋاپ­كەر­­شىلىك. وڭ-سولىمدى ەندى تانىپ جاتقاندا انام ماعان «سەنىڭ ەسىمىڭدى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قويعان. بالام, سوندىق­تان وسى اتاققا لاي­ىقتى ازامات بول», دەپ ۇنەمى اي­تىپ وتىراتىن. ارينە, مۇنىڭ ءما­نىسىن ەندى ءتۇسىنىپ, بۇل ەسىمنىڭ قا­دىر-قاسيەتىن ۇعىنعاندايمىن. نۇرسۇلتان اتانىڭ قازاق ەلى­نە جاساعان يگى ىستەرىن, ەلىمىزدەگى تاتۋ­لىق پەن بىرتۇتاستىق يدەيا­سىن قالىپتاستىرۋداعى وزىندىك سارا جولىن گازەت-جۋرنالدار مەن تەلە­ارنالاردان ۇنەمى باقىلاپ, ءوزىمدى-ءوزىم انام ايتقانداي ابىروي­لى ازامات بولىپ ەرجەتۋگە شىڭداي­مىن. ەلباسىنا ەلىك­تەپ, ۇنەمى ءبىلىم­گە, بىلۋگە قۇمار­تامىن. ول كىسىنىڭ ءومىر جولى جاي­لى دەرەكتەردى وقىپ, كينولار­دى كورگەندە بالا جاسى­نان وقۋعا, بىلۋگە قۇشتار بول­عانىن بايقادىم. مەنىڭ ءومىر­دەگى جولىما جارىق ساۋلە سىي­لاعان نۇر اتانىڭ «باقىتتى بول!» دەگەن ءسوزى ءسال مۇڭايعان ءسا­تىم­دە سەيىلتىپ, سەرپىن بەرەدى. ەلباسىنىڭ بۇل ءسوزى ماعان «ماڭگىلىك قازاق ەلىنىڭ, ايبىندى دا ايبارلى ەلىڭنىڭ قامقور ازاماتى بول, سوندا سەنىڭ باقىتتى جۇل­دىزىڭ جانادى» دەپ رۋح بەرەت­ىندەي. ال جاۋاپكەرشىلىگىنە كەلەر بولساق, مەنەن كوپ ىزدەنۋدى, وقىپ, ءبىلىم الىپ, كەلەشەكتە ەلىمنىڭ ەڭسەلى ازاماتى بولىپ وسۋگە تاربيەلەي­تىن­دەي,– دەيدى بالا نۇرسۇلتان. ۇستازدارىنىڭ ايتۋىنشا, نۇرسۇلتان وتە العىر. ول, اسىرەسە, ماتەماتيكا ءپانىن قۇمارتا وقي­دى. بوس ۋاقىتىن سپورت زالىندا, كى­تاپحانادا وتكىزەتىن دارىندى بالانىڭ ساباق ۇلگەرىمى وتە جاق­­سى. – مەكتەبىمىزدە مۇنداي با­لانىڭ ءتالىم مەن تاربيە الىپ, ءبى­لىم­گە سۋسىنداۋى ءبىز ءۇشىن دە ماق­تانىش. ادام كىمگە ەلىكتەپ, كىمدى ۇلگى تۇتسا سول ادامنىڭ جولىن وزىنە سارا جول ەتىپ تاڭداپ الادى عوي. نۇرسۇلتان ەلباسى جولىن تاڭداپ, ەلىنە ەتەنە ۇل بولىپ جاتسا, نۇر ۇستىنە نۇر ەمەس پە؟ – دەيدى گيمنازيا ديرەكتورى گۇلبانۋ ءسۇيىنجانوۆا. تاۋەلسىزدىك – بىزگە تەڭدىك پەن بوس­تان­دىق تاڭىن سىيلاعان اسا كيە­لى ۇعىم. سان عاسىرلار بويى اتا-بابا اڭساعان ازات كۇننىڭ قازاق ەلى­­نىڭ كو­گىندە كوتەرىلىپ, كوك تۋى­مىز­دىڭ جەلبىرەۋى ۇلتتار مەن ۇلىس­­تار ءۇشىن باعا جەتپەس باي­­لىق. شي­رەك عا­سىر ءىشىن­دە شەجى­رە­لى تا­ري­حىن قا­لىپ­تاس­تى­رىپ, ەڭ­­سە­­سىن تىكتەگەن ەلىمىز ەل­باسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سارابدال سايا­ساتى­­­­نىڭ ارقاسىندا الەم ەلدە­رى­نىڭ قا­­تا­رى­­نان ويىپ تۇرىپ ورىن الدى. قازاقتىڭ باعىنا بىتكەن مۇن­داي تۇلعانىڭ تاعىلىمى – ەلى­مىزدىڭ كەلەشەگى دەپ سەنىم ارتقان جاستارعا ۇلگى. باعدات قازكەنوۆ, جۋرناليست قاراعاندى وبلىسى, ساتباەۆ قالاسى