اسكەري ءبىلىم جۇيەلىلىكتى قاجەت ەتەدى

2011 جىلعى قازاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن اسكەري دوكتريناسى بەكىتىلدى. ونىڭ جەكەلەگەن ەرەجەلەرىندە قارۋلى كۇشتەر, باسقا اسكەرلەر مەن جاۋىنگەرلىك قۇرىلىمدار دامۋىنىڭ شارتتارى مەن نەگىزگى باعىتتارى ناقتىلانعان. سونىمەن قاتار, قارۋلى كۇشتەردىڭ كەشەندى دامۋى ءۇشىن, جوعارى دەڭگەيدەگى قارۋلى قورعانىسقا قابىلەتتىلىگى جانە اسكەرلەر پارامەترلەرىنىڭ ساپاسىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بىرقاتار شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاراستىرىلعان ەدى. اسكەري دوكترينادا بەلگىلەنگەن شارالاردىڭ ءبىرى – اسكەري ءبىلىم بەرۋ مەن كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسىن جاڭارتۋ, وزىق حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ اسكەري عىلىمدى دامىتۋ. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مينيسترلىگىندە باستاۋىش اسكەري بىلىمنەن باستاپ, جوعارعى ارنايى كاسىبي بىلىمگە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جۇيەسى جۇمىس ىستەيدى. قورعانىس مينيسترلىگى دايەكتى جانە جوسپارلى تۇردە اسكەري ءبىلىم بەرۋ مەن كادرلاردى دايارلاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. دەگەنمەن, اسكەري ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋگە قاتىستى بىرقاتار ماسەلەلەر بار. ولار ۋاقتىلى شەشۋدى قاجەت ەتەدى دەپ ەسەپتەيمىز. بىرىنشىدەن, اسكەري ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ەسكىرگەن وقىتۋ ادىستەرىنە نەگىزدەلگەن, وقۋ باعدارلامالارى مەن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتاۋ زاماناۋي تالاپتارعا ساي كەلمەيدى. ەكىنشىدەن, ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ مانساپتىق كوتەرىلۋگە ىنتالاندىرمايدى, اسكەري ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى وقۋ ورىندارى وقشاۋلانعان جانە جۇمىستارىندا ءبىر جۇيەلىلىك جوق. وسى پروبلەمالارمەن قاتار اسكەري عىلىم دامۋىنىڭ ماسەلەلەرى شەشىلمەگەن. كاسىبي زاماناۋي اسكەر دامىعان عىلىم مەن عىلىمي زەرتتەمەلەرسىز مۇمكىن ەمەستىگى ءمالىم. اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن جالپى العاندا اسكەري ينستيتۋتتاردىڭ كۋرسانتتارىن دايارلاۋ دەڭگەيىن, اسكەري وقۋ ورىندارىنىڭ بەدەلى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كوتەرۋ قاجەت دەپ سانايمىز. قازىرگى زامانعى جاعدايدا اسكەردىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن تەكتەرىنىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋ قاجەت. بۇل, سايكەسىنشە, جوعارى جانە ارنايى ورتاشا بىلىكتى كادرلاردى دايارلاۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىن تالاپ ەتەدى. وسىعان وراي قورعانىس مينيسترلىگى اسكەري عىلىمدى دامىتۋ, اسكەري باعدارلامالاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى عىلىم دامۋىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ تىزىمىنە ەنگىزۋ, ماقساتتى عىلىمي باعدارلامالار مەن ولاردى قارجىلاندىرۋ ەسەپتەرى بويىنشا قانداي شارالار وتكىزىپ جات­قانىن سۇراپ ءبىز قورعانىس ءمينيسترى, گەنەرال-پولكوۆنيك ساكەن جاسۇزاقوۆقا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق. سونىمەن قاتار, وندا باكالاۆريات – ماگيستراتۋرا – دوكتوران­تۋرانى قوسا العانداعى جوعارعى اسكەري ءبىلىم بەرۋدىڭ بىرىڭعاي جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ, اسكەري وقىتۋدىڭ بارلىق باعدارلامالارىن بىرىزدەندىرۋ ءۇشىن نە ىستەلىپ جاتقانى دا سۇرالدى. اسكەري مەكتەپتەردى, كوللەدجدەر, ينستيتۋتتار, ازاماتتىق وقۋ ورىندارىنداعى اسكەري كافەدرالاردى, ورتا ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارى مەن تەحنيكالىق جانە كاسىپقوي وقۋ ورىندارىندا باستاۋىش اسكەري دايارلىق بويىنشا پاندەردى ودان ءارى دامىتۋ مەن رەفورمالاۋ بويىنشا قانداي شارالار قاراستىرىلىپ جاتقانىن دا بىلگىمىز كەلدى. ساۋالدا ءبىزدى تول­عان­دىرعان تاعى ءبىر ماسەلە, ياعني قور­عانىس مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلىمىندا اسكەردىڭ بارلىق تۇرلەرى مەن تەكتەرى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن عىلىم جانە اسكەري ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن باسقارۋ, دامىتۋ مەن قاداعالاۋدىڭ بىرىڭعاي ورتالىعىن قۇرۋ قاراستىرىلعان با دەگەن سۇراق تا قويىلدى. يكرام ادىربەكوۆ, سەناتور