تاربيە باسى – تال بەسىك

مەكتەپ – وقۋشىنىڭ ەكىنشى وتباسى. ءبىلىم ۇياسىنىڭ بالا تاربيەسىندەگى ورنى ەرەكشە. دەسەك تە, بۇگىندە اتا-انالار مەن ۇستازدار اراسىنداعى كوپتەگەن كەلىسپەۋشىلىك بالانىڭ قوعامداعى رولىنە قاتىستى تۋىنداپ وتىر. مەكتەپ وقۋشىلارى تاراپىنان قوعامدا قانداي دا ءبىر كەلەڭسىزدىك ورىن الاتىن بولسا, ەڭ ءبىرىنشى «تاياق» سىنىپ جەتەكشىسىنە, ياكي ۇستازعا تيەدى. اتا-انا جاۋاپكەرشىلىگى سودان كەيىن سۇرالادى. وسى ارەكەت دۇرىس پا, بۇرىس پا؟ تاقىرىپقا تەرەڭىنەن ءۇڭىلىپ جاتقان ەشكىم جوق. ماسەلەن, بالا تاڭەرتەڭنەن تۇسكە دەيىن مەكتەپتە ساباققا قاتىستى دەلىك. بۇل شامامەن بالانىڭ 5-6 ساعات ۋاقىتىن الادى. ۇيقى نورماسىن 7-8 ساعات كولەمىندە دەپ قاراستىرساق, تاۋلىكتىڭ 10 ساعاتقا جۋىق مەرزىمى اتا-انانىڭ جاۋاپكەرشىلىگىندە. ياعني, ءدارىس بارىسىندا مۇعالىم وقۋشىعا تەوريالىق ءبىلىم بەرسە, بۇل ءبىلىمدى ومىرمەن ۇشتاستىرۋ, بالانىڭ بويىنا ءسىڭىرۋ وتباسىنداعى ءتالىم-تاربيەگە تىكەلەي بايلانىستى. وتباسىندا سىيلاستىق, قامقورلىق تۇسىنىگى جونىندە ءجىبى ءتۇزۋ اڭگىمە ەستىمەگەن بالالار كوبىنە ىزاقور, مەنمەن, ءوزىمشىل كەلەدى. سالدارىنان ونىڭ زامانداستارىمەن اراقاتىناسى قيىندايدى. مۇندايدا اتا-انا مەن ۇستازدار قاۋىمىنىڭ بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى وتە ماڭىزدى. ياعني ءاربىر پەداگوگ پسيحولوگ بولۋى كەرەك. ول وقۋشىنىڭ سويلەۋ مانەرى, سىنىپتاستارىمەن قارىم-قاتىناسىنان-اق ءتارتىبى مەن تاربيەسىن بولجاپ وتىرۋى ءتيىس. مۇعالىم وقۋشىدان كوڭىلىنە قونبايتىن, كەرەعار ادەتتى بايقاي قالسا, جەدەل تۇردە اتا-اناسىمەن بايلانىسىپ دەر كەزىندە ارەكەت ەتسە, كەز كەلگەن كەلەڭسىزدىكتىڭ الدىن الۋعا بولادى. بۇل تيىسىنشە بالانىڭ وڭ مەن سولىن اجىراتىپ, دۇرىس جولعا تۇسۋىنە كومەكتەسەرى حاق. وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردى بولدىرماي, ءبىلىم مەن تاربيەنى ۇشتاستىرا بىلەتىن ءبىلىم ورداسىنىڭ ءبىرى وسكەمەن قالاسىنداعى «ءبىلىم» يننوۆاتسيا ليتسەيى. ءتورت تىلدە تەرەڭدەتىپ وقىلاتىن ءبىلىم ۇياسىندا ۇستازدار ءار بالانىڭ ءدارىستى قابىلداۋ دەڭگەيىنە قاراي جۇمىس ىستەيدى. ال سىنىپ جەتەكشىلەرى مەن تاربيەشىلەرى بالانىڭ ءوزىن ءوزى ۇستاۋى مەن جاتاقحاناداعى ءىس-ارەكەتتەرىنە قاراي تاربيە جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, اتا-انالارىمەن ءجيى كەزدەسىپ وتىرادى. مۇنىڭ ءوزى بالانىڭ تياناقتى ءبىلىم الۋىنا, بولاشاعىنا مەجەلى ماقسات قويىپ, وعان جەتۋ جولىندا ەڭبەكتەنۋىنە نەگىز قالايدى. بالا – جاس شىبىق. باعبان شىبىقتىڭ ءتۇزۋ ءوسۋىن قاداعالايدى. «تاربيە باسى – تال بەسىك» دەمەكشى, كەز كەلگەن شىبىقتىڭ بويىنا بەرىلەتىن قۋات تامىرى ارقىلى تارايدى. ياعني, تاربيەنىڭ دە وتباسىنان باستاۋ الاتىنى انىق. باقىتگۇل بەكەي, وسكەمەن قالاسىنداعى «ءبىلىم» يننوۆاتسيا ليتسەيىنىڭ كىتاپحاناشىسى