المانى ەندى وزگەلەردەن المايمىز

ەلىمىزدە ءاربىر ءوڭىردىڭ وزىندىك قالىپتاسقان تابيعاتى مەن تىرشىلىگى بار. سول سياقتى جامبىل ءوڭىرى دە اۋىل شارۋاشىلىعىنا, ونىڭ ىشىندە ەگىن جانە مال شارۋاشىلىقتارىنا قولايلى ايماق. جاز جايلاۋدا, قىس قىستاۋدا ءجۇرىپ شارۋالارىن شالقىتىپ وتىرعان ەڭبەك ادامدارى دا جەتەرلىك. اسىراۋشى سالانىڭ ايماقتا قانشالىقتى دامىپ, وركەن جايىپ كەلە جاتقانىن «اگروبيزنەس-2020» كەشەندى باعدارلاماسى اياسىنداعى جۇمىستاردان كورۋگە بولادى. وبلىستا وتكەن جىلى «سىباعا», «التىن اسىق» جانە «قۇلان» باعدارلامالارى شەڭبەرىندە «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق ارقىلى 3 ميلليارد 518 ميلليون تەڭگە قاراجات يگەرىلگەن. ناتيجەسى سالاعا سەرپىن بەرگەنى ءسوزسىز. سونىمەن قاتار, بىلتىر 123 گەك­تار جەرگە العاش رەت ۇدەمەلى الما باقتارى وتىرعىزىلعان بو­لاتىن. اتاپ ايتساق, جامبىل اۋدانىنداعى «سادى ۆوستوكا», «اۋليەاتا الما», «اگرو KZ», «Altyn alma» جشس-لەر ال­ما شارۋاشىلىعىن قولعا السا, مەركى اۋدانىندا «سوۆەت», ال باي­زاق اۋدانىندا «نيەت» شارۋا قوجالىقتارى ينتەنسيۆتى باق ءوسى­رۋ­گە بەت بۇرعان. اتالعان جوبا بيىل دا وبلىستا جالعاسىن تاباتىن بولادى. وبلىس اكىمى كارىم كوكىرەك­با­ەۆ بۇگىندە وبلىسقا 14700 تون­نا الما قا­­جەت ەكەنىن ايتسا, بۇل مەجەگە دە وب­لىس كور­سەتكىشى جاقىنداپ كەلەدى. وبلىس اكىمدىگى اۋىل شارۋا­شى­لى­عى باس­­قار­ما­سىنىڭ باس­شىسى نۇرجان نۇر­جى­گى­توۆ وسى جى­لى ءۇش جوبانىڭ قولعا الىن­­­­عا­نىن جەتكىزدى. بيىل بارلىعى 125 گەك­تار جەرگە ينتەنسيۆتى باق وسىرىلەدى. ت.رىسقۇلوۆ اۋدا­نىندا – 70, بايزاق اۋدا­نىندا 50 جانە قورداي اۋدانىندا 5 ۇدەمەلى الما باعى ورنالاسادى. ەندىگى جەر­دە الما جەمىسىنە تاۋەلدىلىكتەن ارى­لىپ, ءتول توپىراعىمىزدان كوكتەپ شىق­قان الما ونىمدەرىن جاپپاي تۇتىنۋعا ءمۇم­كىندىك تۋاتىن كۇن الىس ەمەس. ينتەنسيۆتى باقتاردا تامشى­لاتىپ سۋارۋ تەحنولوگيالارى قول­دانىلادى. باسقارمانىڭ ءما­­­­لىم­ەتىنشە, شارۋالار باق ءوسى­­­­رۋ­دە تۇركيا, سەربيا, پو­ل­­­­شا مەم­لە­كەتتەرىنىڭ دە تەح­­نولوگيالارىن پايد­ا­­­لا­نادى. تاعى ءبىر ايتا كە­تەر­­لى­­گى, ۇدەمەلى باق ءوسىرۋدى قول­عا ال­­­­­­عان شارۋالارعا مەملە­كەت تارا­پى­­­­­نان قارالاتىن جە­ڭىل­دىك­تەر دە از ەمەس. اتاپ ايتساق, ينتەنسيۆتى جو­­­­­بالاردى سۋبسيديالاۋ باع­دار­­لا­­­ما­سى بو­يىنشا العاشقى جى­­لى ءار­بىر گەكتارىنا كەتكەن شى­عىن­نىڭ 40 پايىزى قوجالىققا قاي­تا­­رىلىپ بەرىلسە, 12 پايىزدىق ءۇس­تە­مەمەن الىنعان نەسيەنىڭ 7 پايى­زى «قازاگروقارجى» اق ار­قىلى وتە­لەدى ەكەن. بۇل دا شا­رۋا ءۇشىن وڭ­تايلى ءارى پايدالى ءتاسىل. مەركى اۋدانىندا ورنالاسقان «سوۆەت» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى سوۆەت قالمانبەتوۆ مەملەكەت ارقىلى 11 ميل­ليون تەڭگەگە تۇركيادان تامشىلاتىپ سۋارۋ تە­ح­نولوگياسىن ساتىپ العانىن ايتادى. بولاشاقتا بۇل شارۋا قوجالىعىنىڭ العا قويىپ وتىر­عان ماقساتى دا ۇلكەن. – ءبىز الما شارۋاشىلىعىن وتكەن جىلى باستاعان بولاتىنبىز. 20 گەكتارعا تۇركيا تەحنولوگياسىمەن ەگىلگەن الما­مىز­دىڭ بۇگىندە 3 گەكتارى ءتۇي­ىن سالىپ ءۇل­گەردى. مۇن­داي قۇ­بىلىسقا ءبارىمىز تاڭ­دا­نىپ وتىرمىز. ويتكەنى, بۇل ۇدەمەلى ال­ما­­لار ءۇش جىلدا العاشقى ءونى­مىن بەرۋ كە­رەك بولاتىن. وسى قۇ­بى­­لىسقا قاراپ-اق قازىردەن بۇل ال­­ما­لاردان مول ءونىم تۇسەدى دەپ جوس­­پ­ارلاي بەرسە بولاتىنداي. ال ءبىر ناۋقاندا 1000 تونناعا دەيىن ءونىم الا الساق, وندا الما­مىز­دى جامبىل وبلىسىندا عانا تاراتىپ قويماي, استانا مەن الماتى قالالارى سياقتى ءىرى مەگاپوليستەرگە دە شىعارا الامىز, – دەيدى س.قالمانبەتوۆ. بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىز تەك قى­تاي ەلىنەن 18,6 مىڭ توننا ال­ما, 24,7 مىڭ توننا شيە ءجا­نە ورىك سىندى جەمىستەردى تۇ­تى­­نىپ وتىر ەكەن. سونداي-اق, نا­رىعىمىزدا قىر­عىز, پولشا, يران ەلدەرىنىڭ دە ءونى­مدەرى از ەمەس. سوندىقتان, ين­تەن­سيۆتى باق وسىرۋدەگى نەگىزگى ماق­سات وزگە مەملەكەتتەردىڭ تاۋارىنا ءتاۋ­­ەل­دى بولماي, ءوز ءونىمىمىزدى جاپ­پاي تۇ­تىنۋعا دەيىن قول جەت­كىزۋ بولىپ وتىر. جالپى, ءوڭىر­دە ۇدەمەلى الما باق ءوسىرۋدىڭ بولاشاعىنىڭ باياندى بو­لارىنا سەنىم مول. حاميت ەسامان, «ەگەمەن قازاقستان» جامبىل وبلىسى