30 تامىز, 2011

كەلبەتى كەلىستى, قادامى جەمىستى

370 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
ارميامىز بيىل ءۇشىنشى رەت اسكەري شەرۋگە قاتىسپاق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءتاۋ­ەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى مەن كون­ستيتۋتسيا كۇنىنە ارنالعان اسكەري شەرۋگە ازىرلىك شىلدەنىڭ شىلىڭگىر ىستىعىندا باستالدى. توگىلگەن تەردىڭ تەككە كەتپەگەنىن ەلوردامىز استانادا 30 تامىز كۇنى وتەتىن اسكەري شەرۋدە كوز جەتكىزەمىز. وعان 2500 اسكەري قى­مەتكەر, 130-دان استام قارۋ-جا­راق پەن اسكەري تەحنيكا, سونداي-اق 60-تان استام ۇشاق پەن تىك­ۇشاق قاتىسادى. كونستيتۋتسيا كۇنىنە ارنالعان اسكەري شەرۋ بيىل وسىمەن ءۇش­ىن­شى رەت «قازاق ەلى» مونۋمەنتى ال­دىندا وتكىزىلگەلى وتىر. ەل پرەزيدەنتى – قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعار­عى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن جا­لا­ۋ­ىن كوتەرەتىن اسكەري شەرۋ بيىل دا باستى وقيعالاردىڭ ءبىرى بول­ماق. قازاقستاندىق اسكەري قىز­مەتكەرلەر قۇرلىقتا, اۋەدە كۇر­دەلى اسكەري تەحنيكانى جوعارى كاسىبي شەبەرلىكپەن باسقارا الا­تىندىقتارىن پاش ەتەدى. بار-جوعى ءۇش جىل بولسا دا داستۇرگە اينالىپ كەلە جاتقان مەرەكەمىزدى قازاقستاندىقتار سا­عىنا كۇتىپ, وندا بولار جاڭا­لىق­تى ءوز كوزدەرىمەن كورۋگە اسىعادى. بيىلعى شەرۋدىڭ وتكەن جىلعى­مەن سالىستىرعانداعى ەرەكشەلىكتەرى مەن جاڭالىقتارىن اۋىز تول­تى­رىپ ايتۋعا بولادى. بىرىنشىدەن – تامىز ايىنىڭ 25-ىنەن باستاپ ەل پرەزيدەنتى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباس­شىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن قارۋلى كۇشتەرى­مىزدە جاڭا, جەتىلدىرىلگەن مەرەكەلىك جانە كۇندەلىكتى كيىپ ءجۇ­رە­تىن اسكەري كيىم ۇلگىcىنىڭ ەنگىزىلگەندىگى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, وتان قورعاۋشىلار كونستيتۋتسيا كۇنى, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا وتەتىن اسكەرلەر شەرۋىندە جاڭا كيىم ۇلگىسىن تۇڭعىش رەت كيىپ شىعادى. دەمەك, بۇدان بىلاي قازاقستاندىق اسكەري قىز­مەتشىلەر ەلىمىزدەگى ايگىلى كيىم ديزاينەرى قۇرالاي نۇرقادىلوۆا ازىرلەگەن جاڭا مەرەكەلىك جانە كۇندەلىكتى اسكەري فورماعا اۋى­سادى. اسكەري كيىم قازىرگى تاڭدا قازاقستان ارمياسىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى مەن وفيتسەرلەرى كي­ىپ جۇرگەن فورمادان ەرەكشە. ونى ازىرلەۋ كەزىندە تارتىمدى تالداۋلار جاسالىپ, بۇگىنگى كۇن­­نىڭ تالاپتارى, شەتەلدەردىڭ وز­ىق تاجىريبەلەرى, سونداي-اق, اسكە­ري قىزمەتشىلەردىڭ تىلەكتەرى مەن ۇسى­نىستارى ەسكە الىندى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان ەكو­نوميكاسىنىڭ ءوسۋى قازاقستاندىق اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ فورما­سىن ەڭ جوعارى حالىقارالىق ستان­دارتتارعا ساي بولۋىنا جول اشۋدا. ءبىزدىڭ توقىما فابري­كا­لارىندا اسا ءتوزىمدى ماتا ۇلگىلەرى پايدا بولدى. وسى فورمالاردىڭ وتاندىق مەكەمەلەردە تىگىلۋى دە ۇلكەن جەتىستىكتىڭ بەلگىسى. اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ جاڭا كيىم-كەشەگىنىڭ رەڭى دە وزگەرىسكە ۇشىرادى. قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ سالتاناتتى جانە كۇندەلىكتى كيىم ۇلگىسى ءۇشىن «قارا جۋسان» ءتۇس, ال اۋە قورعانىس كۇشتەرى ءۇشىن – قا­را كوك ءتۇس قولدانىلسا, اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى اسكەري قىزمەتشى­لە­رىنىڭ كيىمى ءىس جۇزىندە وزگە­رىس­سىز قالىپ, فلوتتىڭ كوپعاسىرلىق داستۇرلەرى ساقتالدى. باس كيىمدەر دە وزگەرتىلدى, اتاپ ايتقاندا فۋراجكالار. ول قازىرگى زامانعا ساي ۇلگىگە يە بول­دى. ءتو­بەسى كىشىرەيتىلىپ, بار­لىق مە­تال­دىق فۋرنيتۋرا ورنىنا كەستە تىگىلدى. پوگون مەن جەڭ ءۇس­تىن­دەگى بەلگىلەر ديزاينى جەتىلدىرىلدى. جوعارى وفيتسەرلىك قۇرامنىڭ سالتاناتتى كيىم-كەشەگىندە قول­دا­­نىلعان كەستەلەۋ – لاۆر جا­پىراقتارىنىڭ ۇلتتىق ويۋلارمەن ۇيلەستىرىلۋى كيىم ۇلگىسىنە ءساندى سيپات بەردى. جاڭا فورمانى كيىپ, سىننان وتكىزىپ ۇلگەرگەن ءاس­كەري قىزمەتشىلەر ونىڭ ادەمىلىگى مەن ىڭعايلىلىعىن, جايلىلىعىن ءجا­­نە بارلىق تالاپتارعا ساي ەك­ەن­دىگىن, جاڭا كەلبەتكە دە يە بولعانىن سەزىندى. ەكىنشىدەن – قازاقستاندىقتار بۇعان دەيىن بۇرىن-سوڭدى كور­مە­گەن جاڭا اسكەري تەحنيكالار مەن جاساقتاردى ەلىمىزدىڭ باس الا­ڭى­نان بيىل ءبىرىنشى رەت تاما­شا­لايدى. مەحانيكالاندىرىلعان لەك­كە تانكتەرگە قولداۋ كورسە­تەتىن جاۋىنگەرلىك ماشينالار, اۋىر وق اتاتىن جۇيەلەر جانە جەتىلدىرىلگەن بتر-82 اسكەري تەح­نيكاسى قوسىلماق. ۇشىنشىدەن – اسكەري شەرۋگە تۇڭعىش رەت مەرگەندەر جاساعى مەن قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ تاۋلى ات­قىشتار بريگاداسىنىڭ اسكەري قىز­مەتشىلەرى قا­تى­سا­دى. قۇراما تاۋ­لى جاع­دايدا دۇرىس ۇر­ىس ءجۇر­گىزۋى ءۇشىن بار­لىق قا­جەتتى زاماناۋي جاب­دىق­­تار­مەن قامتاماسىز ەتىلگەن. بيىلعى اسكەري شەرۋگە قاتى­سۋشى لەكتەر ءار تەكتىلىگىمەن ەر­ەك­شەلەنبەك. ايەل اسكەري قىز­مەت­شىلەردەن قۇرالعان ەكى كولوننا – «قوراپ» كوز قىزىق­تىر­ماق. ءمىن­بەر الدىنان سانيتارلىق نۇس­قاۋشىلاردىڭ توپتاستى­رىل­عان رو­تاسى مەن اسكەري ازاماتتارمەن ءبىر ساپتا قولعا قارۋ الىپ جاۋ­ىن­گەرلىك تاپسىرما ورىن­داۋ­عا ءاز­ىر ايەل اسكەري قىزمەتشىلەر كوپ­شى­لىكتى تامساندىرماق. تورتىنشىدەن – بيىل انگارلار­دى ارتقا تاستاپ, اسپاندا اتوي سالاتىن 60-تان استام اۆياتسيا­لىق تەحنيكالار: دىبىستان دا جىل­دام ۇشاتىن شابۋىلداۋ­شى, ماي­دان­دىق, بومبالاۋشى ۇش­اقتار مەن جاۋىنگەرلىك تىك­ۇشاق­تار كوپ­شىلىكتىڭ كوزايىمى­نا اينالماق. قاناتتى تەحنيكانىڭ قۇلا­عىن­دا وينايتىن اسكەري ۇشقىش­تار جاۋىنگەرلىك ءتارتىپ بوي­ىن­شا ۇشىپ, «سىنا», «رومب», «پيراميدا», «جەبە» تاسىلدەرىن كور­سەتەدى. استانا قوناقتارى مەن تۇر­عىن­دارى ءۇشىن ناعىز سىي­لىق­تى «با­رىس-جەتىسۋ» ۇشۋ تو­بى دايارلاپ وتىر. ماسەلەن, «ءبا­ي­تەرەك» دەپ اتالاتىن ءتاسىلدى ولار اسپاندا ساعاتىنا 800 شاقىرىم جىلدام­دىقپەن ۇشىپ كەلىپ جا­سايتىن بولادى. ال «نەستەروۆ تۇزاعىن» سۋ-27 ۇشاعى زۆەنوسى ساعاتىنا 350 شاقىرىم جىل­دام­دىقپەن ۇشۋ ارقىلى شەبەرلىكپەن ورىن­دا­ماق. ءسويتىپ, اسپاندا وتەتىن اسكەري اۆيا دۋمان اسەر­لى­گىمەن ەستە قالماق. ءجۇنىس ومار, قورعانىس مينيسترلىگى ءباسپاسوز قىزمەتى  ءبولىمىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك. ––––––––––––––––– سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.
سوڭعى جاڭالىقتار