قوعام • 27 تامىز, 2011

ءوڭىر مادەنيەتىنىڭ اسقاق بەينەسى

326 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اتا-بابا ءداستۇرىن دارىپتەپ, ما­دە­ني مۇرا­سىن قۇرمەتتەگەن حالىق ءۇشىن رەسپۋبليكالىق «مادەني مۇرا» جۋرنالىنىڭ الار ورنى ايرىقشا, ءمان-ماڭىزى ەرەكشە. دۇنيەجۇزى ەلدەرىمەن يىق تىرەسە دامىپ, قاناتىن كەڭگە سەرمەگەن ەڭسەلى ەلىمىز الەمگە تەك قانا ەكونوميكالىق-ساياسي سالادا جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن عانا ەمەس, سون­داي-اق مادەني-رۋحاني قۇندى­لىق­تارى ارقىلى تانىلۋدا دەپ ماقتا­نىش­پەن جار سالۋعا بولادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىنىڭ ۇي­لەس­تىرۋىمەن 2003 جىلدان باستاپ با­سىلا باستاعان جۋرنال بۇ­گىنگى كۇنى ءوز وقىرماندارىنىڭ جۇرەگىنە جول تاۋ­ىپ, ولاردىڭ رۋحاني قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ­دە. «مادەني مۇرا» جۋرنالىنىڭ تارا­لىمى ءۇش مىڭ دانادان اسىپ, قازاقستاندا عانا ەمەس, سونىمەن قا­تار شەتەلدەرگە دە تاراي­تىنىنا قۋانىشتىمىز. مىنە, حالقىمىزدىڭ رۋحاني ءومى­رىنىڭ اي­ناسىنا اينالعان جۋرنالدىڭ ءبىر سانى ەر­تىستىڭ پاۆلودار ءوڭىرىنىڭ مادەنيەت سالاسىن­داعى ومىرشەڭ باستامالار مەن قول جەتكىزگەن جەمىستى جەتىستىكتەرى تۋرالى سىر شەرتتى. جۋر­­نالدىڭ تۇساۋكەسەرى پاۆلودار وب­لىسىنىڭ مادەني ومىرىنە تىڭ سەرپىلىس ىسپەتتى. دوستىق ۇيىندە ورىن العان ايتۋلى شارا وبلىسى­مىز­داعى مادەني-رۋحاني سالاسىنىڭ ءورىسىن كە­ڭەيتۋگە ايانباي ەڭبەكتەنىپ جۇرگەن زيالى قاۋىم, اقىن-جازۋشىلار, ما­دە­نيەت قىزمەت­كەر­لەرىنىڭ باسىن بىرىكتىردى. تۇساۋكەسەر ش­ا­را­سىنا استانادان ات تەرلەتىپ كەلگەن جۋر­نالدىڭ باس رەداكتورى, جازۋشى دۇكەنباي دوسجان, قر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋ­تا­تى عاريفوللا ەسىم, سونىمەن قاتار وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ءاليا عالىموۆا, ەلى­مىزدىڭ ەڭبەك سى­ڭىر­گەن ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىي­لىق­تىڭ لاۋرەاتى شاحيماردان ابىلەۆ قاتىستى. جينالعان قاۋىم باسىلىم­نىڭ پاۆلودار وبلىسىنىڭ ارنايى سانى توڭىرەگىندە مازمۇندى اڭگىمە ءوربىتىپ, جۋرنالدىڭ رەداك­تسيالىق ال­قاسىنا شەكسىز ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتتى. جۋرنال بەتتەرىندە قازىنالى دا قاسيەتتى ولكەنىڭ باي مادەني مۇ­را­سىن پاش ەتەتىن قۇندى ماتەريالدار توپتاستىرىلعان. وبلىس ورتالى­عىن­دا­عى مۇراجايلار مەن تەاترلار, حا­لىقتىق شىعارماشىلىق ورتالىق­تا­رى مەن ونەر يەلەرىنىڭ ونەگەلى ءومى­رى... وسىنىڭ بار­لىعى «مادەني مۇ­را» جۋرنالىنىڭ وبلىسى­مىزعا ار­نال­عان شىعارىلىمىندا جاراسىمدى كورىنىس تاپقان. ەلىمىزدىڭ ين­دۋس­تريا­لىق-ەكو­نوميكالىق سالاسىندا بەلدى ورىن الاتىن ءوڭىرىمىز مادەني مۇرا­لارىمىزدى ساقتاۋ, ولار­دى جاڭعىرتۋ بويىنشا اتقارىلعان تىڭ وزگەرىس­تەر­مەن دە تانىلاتىن بولدى. جۋرنال مۇقاباسىنداعى حالقىمىزدىڭ دانا پەرزەنتى, ويشىل اقىنى, فيلوسوفى, التى الاشقا ءماشھۇر ەسىمىمەن تا­نىلعان م.كوپەي ۇلىنىڭ قۇرمەتىنە بوي كوتەرگەن كەسەنەنى كورگەندە شات­تانىپ, مارقايىپ قالاتىنىمىز شىن­دىق. جۋرنالدىڭ العاشقى بەتتەرىندە ورىن العان پاۆلودار وب­لى­سىنىڭ اكىمى باقىتجان سا­عىنتاەۆ­تىڭ «جاسامپازدىق جىلدارىنىڭ جەمىسى» اتتى ماقالاسىندا ەل تاۋ­ەلسىزدىگىنىڭ جي­ىرما جىلىندا ەر­تىس­تىڭ پاۆلودار وڭىرىن­دەگى ءتۇرلى سالادا ورىن العان تاريحي وقيعا­لاردان حاباردار ەتەدى. مەملەكەت باسشى­سى­نىڭ جارلىعىمەن قابىلدانعان «ما­­دەني مۇ­را» باعدارلاماسى اياسىندا وبلى­سىمىزدا ماڭىزدى جوبالار مەن باع­دارلامالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. اتا-بابا مەن كەلەر ۇرپاق اراسىن­دا­عى سا­ب­اقتاستىقتى نىعايتۋ جولىندا ات­قا­رىلعان يگى جۇمىستار بارشى­لىق. بۇل تۋرالى س.تورايعىروۆ ات­ىن­داعى پاۆلودار مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, ەكونوميكا عى­لىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ەرلان ارىننىڭ «مادەني مۇرا­مىز­دىڭ جاڭعىرۋى – باياندى بولاشاققا جارقىن جول» ات­تى ماقالاسىندا اي­تىلادى. پاۆلودار وبلىسى – ۇلتتىق ونەر مەن تار­بيەنى دارالايتىن تاۋ تۇلعا­لاردى تۋدىرعان قاسيەتتى مەكەن. جىر ءدۇلد ۇلى يسا بايزاقوۆ, كۇمىس كومەي ءانشى مايرا شامسۋتدينوۆا, اقىن, كومپوزيتور, پۋبليتسيست – جاياۋ مۇ­سا, ەسىمى الەمدىك دەڭگەيدە باعالان­عان اكادەميك قانىش ساتباەۆتىڭ حالىق مادەنيەتى مەن عىلىمىنا قوس­قان قوماقتى ۇلەسى, سىڭىرگەن ەڭبەگى دە جۋرنال بەتتەرىنەن ورىن العان. جۋر­نالدا سونىمەن قاتار پاۆلودار وب­لى­سىنىڭ رۋحاني ازىق وردالارى بو­لىپ تا­بى­لاتىن قوس تەاتر – ج.اي­ماۋىتوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكالى دراما تەاترى جانە ا.چەحوۆ اتىن­دا­عى ورىس دراما تەاترى, «شاڭىراق» حالىق-شىعارماشىلىق جانە ويىن-ساۋىق ور­تا­لىعى, مۋزەيلەر تۋرالى كەڭ اڭگىمەلەنەدى. ال تاريحتىڭ سازدى شەجىرەسىن جيناقتاعان ن.شافەردىڭ كوللەكتسياسىندا 27 مىڭنان استام كۇي­تاباق بار ەكەنى جۇرتشىلىققا تانىس پا؟ اتاقتى پاۆلودارلىق تۋرا­لى «زۆۋچاششايا لەتوپيس يستوري» اتتى ماقالادان بىلۋگە بولادى. قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق ونەرىن, سالتى مەن ءداستۇرىن ۇرپاق بويىنا ءسى­ڭىرىپ, ۇلت ومىرىمەن بىتە قايناسقان رۋ­حا­نياتىنىڭ باستاۋى تىم تەرەڭدە جات­­­قانى انىق. تامىرىن تەرەڭنەن تارت­­قان اسىل مۇرامىزدىڭ پاۆلودار وڭى­رىن­دە تيەسىلى ءبىر بولىگى وقىرمان قاۋ­ىم كوڭىلىنەن شىعاتىنىنا سەنىم مول. اقمارال ەسىمحانوۆا, پاۆلودار.

سوڭعى جاڭالىقتار